Công trình chuyên khảo nền hành chính và văn hóa chính trị Việt Nam dưới triều Nguyễn

“Nhà nước và quyền lực chính trị ở Việt Nam đầu thế kỉ XIX” là công trình chuyên khảo tập trung nghiên cứu một cách hệ thống nghiên cứu chuyên sâu, tái hiện một cách hệ thống cấu trúc quyền lực, nền hành chính và văn hóa chính trị Việt Nam dưới triều Nguyễn - giai đoạn bản lề trong tiến trình hình thành quốc gia dân tộc hiện đại. 

Tác giả công trình chuyên khảo Vũ Đức Liêm là giảng viên Trường Đại học Sư phạm Hà Nội, được đào tạo bài bản tại nhiều cơ sở uy tín như Đại học Sư phạm Hà Nội, Đại học Chulalongkorn, Đại học Quốc gia Singapore và Đại học Hamburg. Với nền tảng học thuật vững chắc cùng quá trình nghiên cứu chuyên sâu về lịch sử Việt Nam và Đông Nam Á thời cận đại, ông mang đến một góc nhìn liên ngành, chặt chẽ và giàu sức thuyết phục.

Lựa chọn bối cảnh nửa đầu thế kỉ XIX, cuốn sách góp phần làm rõ một giai đoạn lịch sử vốn chưa được khai thác tương xứng trong nhiều diễn ngôn trước đây. Trên cơ sở phân tích tư liệu và đối chiếu các nguồn sử liệu, tác giả chỉ ra rằng đây là thời kỳ diễn ra những chuyển biến đáng kể về lãnh thổ, tổ chức nhà nước và bản sắc chính trị.

Quá trình mở rộng không gian lãnh thổ kéo dài từ các thế kỉ trước, cùng với việc xác lập cấu trúc không gian lãnh thổ hình chữ S, vai trò của nhà nước và quyền lực chính trị được phân tích như yếu tố trung tâm định hình diện mạo Việt Nam. 

Không chỉ dừng lại ở việc mô tả thiết chế, mà đi sâu phân tích cơ chế vận hành của quyền lực trong thực tiễn. Tác giả khảo sát hệ thống văn bản hành chính, mạng lưới thông tin, tổ chức bộ máy cũng như các tương tác chính trị diễn ra trong nội bộ triều đình. Qua đó, các vấn đề như mâu thuẫn phe phái, quá trình thương thảo quyền lực và việc thể chế hóa các quyết định chính trị được đặt trong một khung phân tích cụ thể, cho thấy tính phức tạp của đời sống chính trị thời kỳ này.

Bên cạnh đó, cuốn sách cũng dành sự quan tâm đến tư duy trị chính và vai trò của các cá nhân đứng đầu nhà nước, đặc biệt là vai trò của các hoàng đế như Gia Long, Minh Mệnh và Thiệu Trị. Thông qua việc phân tích chính sách và thực hành quản trị, cuốn sách cho thấy cách thức các vị vua này tham gia vào quá trình kiến tạo và củng cố mô hình nhà nước tập quyền, đồng thời phản ánh những giới hạn và thách thức của hệ thống này trong bối cảnh lịch sử cụ thể.

Với nguồn tư liệu phong phú, cách tiếp cận hiện đại và lập luận sắc sảo, đây là ấn phẩm giá trị dành cho độc giả quan tâm đến lịch sử, khoa học chính trị, quản trị nhà nước cũng như hành trình hình thành và phát triển của quốc gia Việt Nam.

QA