Nghề báo

Các hãng tin lớn thế giới hôm nay đăng nhiều bài viết và hình ảnh hàng chục nghìn người Hà Nội đổ ra các tuyến phố cho đến tận sân bay Nội Bài và quỳ xuống để tiễn biệt Đại tướng Võ Nguyên Giáp trước khi ông về với quê mẹ Quảng Bình.

Dòng người xếp hàng dọc theo chặng đường mà linh cữu Đại tướng Võ Nguyên Giáp đi qua. Ảnh: AFP

Hàng chục nghìn người dân thủ đô Hà Nội sáng nay đổ ra đường để tiễn biệt Đại tướng Võ Nguyên Giáp, người chỉ huy các chiến dịch lịch sử đánh bại quân đội Pháp, Mỹ và trở thành một trong những nhà chỉ huy quân sự lỗi lạc nhất của thế kỷ 20, Reuters viết.

Đám đông xếp hàng nhiều giờ đồng hồ, trên khắp các con phố Hà Nội, đem theo di ảnh và hoa, tạo thành dòng người dài suốt 30-40 km trên đường ra đến sân bay Nội Bài. Quan tài của Đại tướng được phủ quốc kỳ, đặt trên chiếc xe quân sự, đi qua trong sự thương tiếc của dòng người đưa tiễn. Thi hài ông sau đó được an táng tại quê nhà Quảng Bình.

Đài truyền hình và phát thanh của nhà nước phát đi bản nhạc đau thương để đưa tiễn người mà nhân dân gọi là "người anh cả" của quân đội và là huyền thoại của đất nước.

Hãng tin lớn khác của Anh, BBC, cũng đưa tin trang trọng về lễ Quốc tang của Việt Nam và Đại tướng đã an nghỉ ở quê hương Quảng Bình. Tại Quảng Bình, các binh sĩ và công nhân đã gấp rút hoàn thành con đường đi vào ngôi chùa bên núi, nơi an táng Đại tướng. 

Phóng viên BBC mô tả, sau khi đoàn xe đi qua, nhiều người lớn tuổi vẫn ở lại, lần lượt chia sẻ những bức ảnh đã nhạt màu của họ thời trẻ chụp chung với vị tướng huyền thoại trong những năm tháng chiến đấu hoặc trong những nơi người tới thăm. "Rất nhiều người Việt Nam kính trọng Tướng Giáp, chỉ sau vị cha già dân tộc Hồ Chí Minh", BBC viết.

AFP đăng hình ảnh nhiều người dân quỳ xuống và hô vang "Đại tướng sống mãi" trong đoàn người xếp hàng dọc hai bên đường kéo dài suốt 50 km từ nhà tang lễ Quốc gia ở trung tâm Hà Nội kéo dài đến sân bay Nội Bài. Hãng tin nói đây là một cảnh tượng chưa từng thấy kể từ sau khi Chủ tịch Hồ Chí Minh qua đời bốn thập kỷ trước.

"Đại tướng là nhà lãnh đạo quân sự xuất sắc, đóng góp vô cùng to lớn vào sự thành công của cách mạng Việt Nam", AFP dẫn lời Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng viết trong sổ tang. Chủ tịch nước Trương Tấn Sang và Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng cũng ký tên trong sổ tang Đại tướng.

Người thân trong gia đình Đại tướng mặc đồ đen, đứng gần đó trong khi cả nhà tang lễ chìm trong không khí tiếc thương và khói hương nghi ngút. Phía bên ngoài, những cựu chiến binh gắn huân chương đầy ngực cho đến những thanh thiếu niên mặc chiếc áo in hình Đại tướng đều mong được tiễn biệt Đại tướng lần cuối.

"Tôi không thể ngủ được, tôi đã đến đây từ sớm để nhìn thấy ông lần cuối cùng. Đại tướng là một người vĩ đại, tài giỏi và có tâm hồn cao cả. Tôi đã khóc khi Bác Hồ mất, và bây giờ tôi khóc vì Đại tướng", bà Nguyễn Thị Bảy, 68 tuổi, nói với AFP.

Các hãng tin lớn khác như Xinhua, AP, Wall Street Journal, Ifeng... cũng đều có bài đưa tin và hình ảnh về lễ Quốc tang của Việt Nam với các tiêu đề "Việt Nam tổ chức Quốc tang vị khai quốc công thần Võ Nguyên Giáp" (Ifeng), "Việt Nam để tang vị danh tướng chống Mỹ" (Xinhua), "Hàng nghìn người tiễn đưa vị anh hùng Việt Nam" (AP)...

Linh cữu Đại tướng Võ Nguyên Giáp đi qua Lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh ở quảng trường Ba Đình, Hà Nội, sáng nay. Ảnh: AP

Phóng viên ảnh của AP cũng ghi lại được những hình ảnh người dân xúc động gục khóc khi tiễn biệt Đại tướng lần cuối, hay khoảnh khắc linh cữu Đại tướng đi qua Lăng Hồ Chủ tịch, được coi là lời chào từ biệt của ông với Chủ tịch Hồ Chí Minh, trước khi về an nghỉ tại địa điểm bên bờ Biển Đông, Vũng Chùa - Đảo Yến, tỉnh Quảng Bình.

Vũ Hà

Nguồn: vnexpress.net

Các hãng thông tấn quốc tế hôm nay đưa tin về lễ Quốc tang Đại tướng Võ Nguyên Giáp, trong đó nhấn mạnh tầm vóc và vai trò của ông đối với một giai đoạn hào hùng trong lịch sử Việt Nam.

Báo chí quốc tế đăng tải nhiều tin bài về tang lễ của Đại tướng Võ Nguyên Giáp. Ảnh: AFP

AFP: "Tướng Giáp đóng góp lớn cho cách mạng Việt Nam"

"Nhà lãnh đạo quân sự tài năng xuất chúng, người đã có nhiều công lao to lớn và cống hiến đặc biệt xuất sắc đối với sự nghiệp cách mạng của Đảng và dân tộc", AFP dẫn lời ghi sổ tang của Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng.

Chủ tịch nước Trương Tấn Sang, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng, cùng các lãnh đạo Đảng và Nhà nước đã về hưu, đều đến tiễn đưa Đại tướng Võ Nguyên Giáp.

"Sự nghiêm trang trong lễ tang ngày hôm nay, thể hiện được niềm tôn kính và nỗi đau buồn của chúng tôi khi Đại tướng qua đời", Trung tướng Nguyễn Quốc Thước nói. "Ông đã có những đóng góp lớn cho cách mạng Việt Nam". 

Hãng tin này mô tả rất đông quần chúng nhân dân đã chờ đợi để được vào tiễn đưa Đại tướng trong chiều nay, sau khi Nhà tang lễ quốc gia mở cửa cho công chúng.

BBC: "Quân dân cả nước tiễn đưa Tướng Giáp"

Hãng tin mô tả hàng trăm nghìn người dân tập trung quanh nhà riêng của Đại tướng những ngày trước, và quân nhân trên cả nước hôm nay tiếp tục tỏ lòng tôn kính đối với ông.

Phóng viên BBC khu vực Đông Nam Á, Jonathan Head cho biết, việc Đại tướng Võ Nguyên Giáp từ trần đã dấy nên một niềm xúc động lớn trong toàn xã hội Việt Nam.

"Từ hôm qua, quốc kỳ trước Lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh đã được treo rủ, bắt đầu thời gian Quốc tang", Head viết.

Hãng truyền thông của Anh cũng tóm tắt lại một đời cách mạng của Đại tướng, đặc biệt là những chiến thắng oanh liệt, ví dụ như chiến thắng Điện Biên Phủ.

AP: "Quốc tang có quy mô lớn nhất từ sau khi Chủ tịch Hồ Chí Minh qua đời"

Hãng tin Mỹ nhận định đây là lễ Quốc tang lớn nhất Việt Nam suốt 40 năm trở lại đây, kể từ sau khi Chủ tịch Hồ Chí Minh qua đời, với sự tham gia của các lãnh đạo Đảng và Nhà nước Việt Nam, cùng nhiều tầng lớp người dân. 

"Trong thập kỷ 60 và 70 của thế kỷ trước, chúng tôi hét vang khẩu hiệu: Giáp, Giáp, Hồ Chí Minh, Việt Nam sẽ thắng", AP dẫn lời ông Polo Giovanni, đại diện của Đảng Cộng sản Italy, tham dự lễ Quốc tang. "Việt Nam đã chiến thắng. Điều đó đem lại hy vọng cho thế hệ chúng tôi và cho toàn nhân loại". 

Hãng tin cũng điểm lại quyết định táo bạo và sáng suốt của Đại tướng Võ Nguyên Giáp trong việc thay đổi phương châm tác chiến, từ "đánh nhanh, thắg nhanh" sang "đánh chắc, tiến chắc", góp phần làm nên chiến thắng Điện Biên Phủ hồi năm 1954.

Các báo khác

Đài phát thanh quốc tế Trung Quốc (CRI) đăng bài “Nhân dân Việt Nam vinh danh Đại tướng huyền thoại Võ Nguyên Giáp”. Đài này cho hay có hàng chục nghìn người dân Việt Nam, bao gồm các lãnh đạo cấp cao, đã tới Nhà tang lễ quốc gia để viếng Tướng Giáp, vị Tổng chỉ huy Quân đội Nhân dân Việt Nam trong hai cuộc chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ.

Trong phóng sự về Quốc tang, báo The Independent của Anh dẫn lời ông Nguyen Chan, một cựu binh chiến dịch Điện Biên Phủ năm xưa: “Đại tướng là một vị tướng kiệt xuất, nhưng ông rất giản dị và gần dân. Đối với chúng tôi, ông không chỉ là một vị Tổng tư lệnh, mà còn là một người thầy và một người cha”.

Global Post (Mỹ) thì đưa tin về sự có mặt của Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Nhân dân Cách mạng Lào, Chủ tịch nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào, Choummaly Sayasone, dự Lễ tang Đại tướng Võ Nguyên Giáp, thể hiện sự kính trọng của người dân Lào với Đại tướng.

 Đức Dương

Nguồn: vnexpress.net

Có lẽ lâu lắm rồi mới có sự ra đi của một chính khách, một vị tướng khiến dư luận và báo chí thế giới quan tâm, liên tục cập nhật tin bài đến vậy.

Ngay sau khi Đại tướng Võ Nguyên Giáp từ trần ngày 4/10/2013 đến nay, các phương tiện truyền thông đại chúng trên khắp thế giới đã liên tục đăng tải thông tin này cùng những tin, bài, ảnh về cuộc đời và sự nghiệp của Đại tướng. Tất cả đều là sự tiếc thương, kính trọng, khâm phục về một vị danh tướng tài đức vẹn toàn.

Báo chí châu Âu: "Gương mặt chính trị vĩ đại cuối cùng của thế kỷ 20"

Tin Đại tướng Võ Nguyên Giáp qua đời chiều 4/10 ở tuổi 102 đã được nhiều hãng thông tấn báo chí của Pháp đưa tin đậm nét với nhiều bài viết ca ngợi thiên tài quân sự của Đại tướng, đồng thời trìu mến gọi ông là "nhà chiến lược của nền độc lập của Việt Nam".

Tờ Le Monde (Thế giới) số ra ngày 4/10 đã đăng bài viết của tác giả Jean- Claude Pomonti ca ngợi Đại tướng Võ Nguyên Giáp là vị anh hùng của nền độc lập Việt Nam. Bài báo đặc biệt nhấn mạnh tài thao lược của Đại tướng với việc sử dụng chiến thuật "hiệu ứng của sự bất ngờ" trong Chiến dịch Điện Biên Phủ khi ông quyết định hoãn tấn công theo ngày giờ đã định trước, rồi ra lệnh đưa quân ra kể cả việc phải kéo pháo, thay phương án "đánh nhanh, thắng nhanh" dựa vào việc tấn công ồ ạt, bằng phương án "đánh chắc, thắng chắc", một quyết định mà nửa thế kỷ sau đó, khi tiếp xúc với báo chí phương Tây ông đã thổ lộ là "khó khăn nhất trong cuộc đời binh nghiệp của mình".

Hãng tin Pháp AFP đã điểm lại quá trình chỉ huy quân đội của vị Tổng tư lệnh, gọi ông là tác giả đã gây ra thất bại thảm hại cho đội quân viễn chinh Pháp tại vùng lòng chảo Điện Biên Phủ, sự kiện đã đặt dấu chấm hết cho sự xâm lược của thực dân Pháp tại Đông Dương, nhận định ông là "kiến trúc sư của các thắng lợi của Việt Nam trước quân đội Pháp và Mỹ" và bình luận những chiến công đó đã đưa ông trở thành một "tượng đài trong lòng nhân dân".

Tờ Le Parisien (Người Pari) thì đánh giá Đại tướng Võ Nguyên Giáp là một trong những "nhà chiến lược quân sự lỗi lạc nhất" của Lịch sử với từ Lịch sử được viết hoa, một trong những "gương mặt nổi bật nhất" của Việt Nam sau Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Báo L’Humanité (Nhân Đạo) của Đảng cộng sản Pháp thì gọi ông là "nhà chiến lược cho nền độc lập của Việt Nam", đồng thời nhắc lại câu trả lời khiêm tốn và dung dị của ông với báo chí nước ngoài khi được hỏi về nguyên nhân của những chiến thắng: "Chiến lược của tôi là chiến lược của hòa bình, tôi là vị tướng của hòa bình chứ không phải vị tướng của chiến tranh".

Hầu hết các cơ quan thông tấn hàng đầu nước Anh đều có tin, bài về sự ra đi của đại tướng Võ Nguyên Giáp. Hãng tin Anh Reuters trích lại lời Tướng Giáp từng nói: "Đầu hàng không có trong từ vựng của tôi. Bất kỳ cuộc đấu tranh quân sự nào vì tự do cũng có năng lượng sáng tạo để đạt được những điều mà kẻ địch không bao giờ có thể ngờ, hoặc có thể tưởng tượng được"....

Tờ Telegraph gọi Đại tướng Võ Nguyên Giáp là một “Napoleon Đỏ” còn tờ The Guardian dùng từ “huyền thoại” để nói về vị tướng đã “chỉ huy lực lượng quân đội non trẻ của Việt Nam đánh bại thực dân Pháp và sau đó tiếp tục dẫn dắt quân đội đánh bại đế quốc Mỹ”.

Trong khi đó, thời báo tài chính Financial Times bình luận Đại tướng Võ Nguyên Giáp là một trong những nhà lãnh đạo quân sự kiệt xuất nhất, một thiếu tướng Anh đã nghỉ hưu nhận xét rằng: “Tướng Giáp hội tụ một tầm nhìn chiến lược sâu sắc, với sự tinh thông nghệ thuật chiến tranh du kích cũng như công tác hậu cần mà kịch tính nhất là việc tạo ra tuyến đường mòn Hồ Chí Minh để tiếp viện cho miền Nam trong cuộc chiến tranh chống Mỹ”.

Báo chí Italia cũng không bỏ qua sự kiện này. Hầu hết các trang điện tử của những tờ báo lớn ở Italy chiều 4/10 đều đồng loạt đăng trang trọng tin Đại tướng Võ Nguyên Giáp qua đời và ca ngợi ông là người anh hùng của nền độc lập dân tộc Việt Nam. Trang điện tử của tờ La Stampa ca ngợi Tướng Giáp là người anh hùng của toàn bộ các nước thuộc Phong trào không liên kết. Nghệ thuật quân sự của Đại tướng Võ Nguyên Giáp đã giúp Việt Nam giành thắng lợi trước thực dân Pháp và đế quốc Mỹ. Tờ La Stampa cho rằng giờ đây các học viện trên thế giới đều đang nghiên cứu "kiệt tác" của ông - trận Điện Biên Phủ.

Tại Đức, ngay sau khi thông tin Đại tướng Võ Nguyễn Giáp từ trần được truyền đi khắp thế giới, hàng loạt tờ báo lớn ở nước này đã có bài viết bày tỏ lòng tiếc thương với vị Đại tướng rất được yêu mến, kính trọng ở Việt Nam cũng như trên thế giới. Với nhan đề "Người thắng cuộc ở Điện Biên Phủ đã qua đời", báo "Thời đại" bình luận chiến thuật đánh du kích của Đại tướng Võ Nguyên Giáp - Bộ trưởng Quốc phòng đầu tiên của Việt Nam và là người học trò tin cậy của Chủ tịch Hồ Chí Minh - đã truyền cảm hứng cho phong trào chống thực dân trên khắp thế giới.

Báo chí Mỹ: "Napoleon Đỏ"

Với bài viết có tựa đề "Vị Tướng huyền thoại Võ Nguyên Giáp qua đời ở tuổi 102", hãng tin Mỹ AP mô tả Đại tướng là một nhà chỉ huy quân sự tài ba, một người anh hùng dân tộc, một "Napoleon Đỏ" đã từng đánh thắng thực dân Pháp và đế quốc Mỹ.

Tờ New York Times mô tả Đại tướng Võ Nguyên Giáp là một người rất lôi cuốn và hoạt bát, một nhà quân sự uyên bác và một người theo chủ nghĩa dân tộc quyết liệt. Ông có thể dùng sức hút của bản thân để lên tinh thần cho quân sỹ, làm bùng cháy trong họ sự sẵn sàng cống hiến cho đất nước.

Tờ Washington Post thì bình luận: “Với các học giả quân sự khắp thế giới, ông là một trong những nhà chiến lược hàng đầu trong việc áp dụng nghệ thuật chiến tranh du kích hiện đại. Suốt gần ba thập kỷ, tướng Giáp đã lãnh đạo quân giải phóng trong cuộc chiến với những kẻ thù hùng mạnh và được trang bị vũ khí hiện đại hơn nhiều. Đối với hàng triệu người Việt Nam, chiến thắng Điện Biên Phủ không chỉ đơn thuần là thắng lợi quân sự. Nó còn là chiến thắng về tâm lý và tinh thần đối với một nước đế quốc đã áp bức họ trong vài chục năm. Chiến thắng ấy cũng khiến tên tuổi của tướng Giáp trở thành một huyền thoại”.

"Sau Hồ Chí Minh, ông là nhân vật quan trọng nhất trong lịch sử Việt Nam thế kỷ 20", hãng tin Bloomberg dẫn lời Stanley Karnow, một tác giả từng được giải Pulitzer, viết về chiến tranh Việt Nam, hồi năm 2008. "Ông là một vị tướng tự học, và chìa khóa của tài chỉ huy quân sự của ông là chiến lược kiên trì bền bỉ tuyệt đối", Stanley cho biết.

Báo chí châu Á: Người mà kẻ địch cũng phải kính trọng

Đó là bình luận của tờ Thương báo Hồng Kông số ra ngày 6/10. Trong bài viết dài tới 2/3 trang, tờ báo cho hay: “Danh tướng chống Pháp, chống Mỹ của Việt Nam Võ Nguyên Giáp, người mà kẻ địch cũng phải kính trọng đã từ trần, hưởng thọ 102 tuổi”. Tờ báo dẫn lời Giáo sư Carl Thayer thuộc Học viện Quốc phòng Australia nhận định Đại tướng Võ Nguyên Giáp là "nhân vật anh hùng huyền thoại của Việt Nam".

Hàng loạt tờ báo lớn ở Trung Quốc đã có các bài viết bày tỏ sự trân trọng vị danh tướng rất được yêu mến, kính trọng ở Việt Nam cũng như trên thế giới. Đáng chú ý là trang quân sự của mạng Hoàn Cầu nêu bốn điểm nổi bật về Đại tướng Võ Nguyên Giáp: ông là một trong những nhà sáng lập của quân đội Việt Nam; trực tiếp tham gia hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ, chỉ huy hàng loạt chiến dịch chống Pháp, đặc biệt là chiến dịch Điện Biên Phủ, dư luận phương Tây mệnh danh ông là “Hùm Xám Điện Biên”, và vào tháng 3/1972 Đại tướng Võ Nguyên Giáp phát động cuộc tấn công “lễ Phục sinh” với quy mô lớn, khiến Mỹ bắt đầu quyết định thoát khỏi cuộc chiến tại Việt Nam; là người bạn tốt của người dân Trung Quốc, có công lớn trong việc bình thường hóa quan hệ Việt Nam - Trung Quốc; tạp chí Thời đại của Mỹ từng 3 lần đăng ảnh ông trên trang bìa, ông là nhân vật được tôn kính chỉ sau Chủ tịch Hồ Chí Minh ở Việt Nam.

Báo “The Hindu” của Ấn Độ số ra ngày 5/10 bình luận Tướng Giáp, người đã chỉ huy làm nên chiến thắng Điện Biên Phủ, khiến lực lượng Pháp phải rút khỏi bán đảo Đông Dương, được coi là một trong những nhà lãnh đạo quân sự thiên tài của thời kỳ sau Chiến tranh thế giới lần thứ hai. Tướng Giáp nổi tiếng như một vị anh hùng dân tộc, chỉ đứng sau Chủ tịch Hồ Chí Minh. Chỉ huy lực lượng Việt Nam giành thắng lợi trong chiến dịch Điện Biên Phủ kéo dài 8 tuần (từ tháng 3-5/1954), Tướng Giáp đã trở nên nổi tiếng và trở thành đỉnh cao của cuộc chiến tranh chống Pháp.

Báo chí châu Phi, châu Mỹ La tinh: "Chiến lược gia quân sự ngoại hạng"

Các hãng thông tấn Nhà nước và các báo lớn của Algeria cũng liên tục có bài viết về việc Đại tướng Võ Nguyên Giáp từ trần. Báo chí Algeria coi Đại tướng Võ Nguyên Giáp là “người đã làm rạng danh cuộc đấu tranh của các dân tộc chống thực dân và ách thống trị của nước ngoài", "đi vào lịch sử quân sự và các công trình nghiên cứu quân sự và chiến lược của thế giới và là người "được tất cả nể trọng, kể cả các địch thủ của ông". Trong con mắt của giới báo chí Algeria, Đại tướng Võ Nguyên Giáp là "kiến trúc sư thắng lợi của Việt Nam" trong hai cuộc kháng chiến chống Pháp và Mỹ, "người anh hùng của nền độc lập Việt Nam và chiến lược gia trận Điện Biên Phủ", người khiến quân Pháp "thua đậm" ở Điện Biên Phủ, một "chiến lược gia quân sự ngoại hạng", "một trong những chiến lược gia quân sự quan trọng nhất trong lịch sử mà các tướng Pháp và Mỹ cũng phải thừa nhận".

Hãng tin Cuba Prensa Latina ca ngợi Đại tướng Võ Nguyên Giáp là một chiến lược gia quân sự lỗi lạc, đã chỉ huy quân đội Việt Nam đánh đuổi thực dân Pháp với đỉnh cao là chiến thắng Điện Biên Phủ lịch sử, sau đó ông tiếp tục áp dụng một cách tài tình chiến lược chiến tranh toàn dân để đánh đuổi đế quốc Mỹ. Prensa Latina cũng nhấn mạnh nghệ thuật chiến tranh du kích của Tướng Giáp là nguồn cảm hứng cho các chiến sỹ đấu tranh vì độc lập dân tộc trên cả thế giới, và các cuốn sách của ông về chiến lược quân sự vẫn là những tài liệu quý giá mà các chuyên gia quân sự trên thế giới vẫn tìm đọc. Đài truyền hình Cuba cũng đăng tải những hình ảnh tư liệu quí báu về cuộc đời của Đại tướng và các cuộc gặp gỡ lịch sử của ông với lãnh tụ Fidel Castro và cố Tổng thống Venezuela Hugo Chavez khi các vị lãnh đạo này tới thăm Việt Nam. Đài truyền hình Cuba khẳng định sự ra đi của Đại tướng là một mất mát lớn lao không chỉ đối với nhân dân Việt Nam, mà cả với hàng triệu triệu người ngưỡng mộ ông trên thế giới.

Hà Trang

Nguồn: Nhà báo và Công luận

Các hãng thông tấn nước ngoài đăng nhiều hình ảnh và bài viết về dòng người cầm di ảnh, hoa vàng, khóc thương và xếp hàng dài để được vào viếng người Đại tướng Võ Nguyên Giáp.

Hãng thông tấn Trung Quốc Xinhua tới nhà riêng của Đại tướng Võ Nguyên Giáp ở số 30 đường Hoàng Diệu, Hà Nội, hôm 7/10 và ghi lại được hình ảnh người dân đến viếng rất đông và dành nhiều tình cảm cho Đại tướng. Ảnh: Xinhua

Ở bên ngoài đường Hoàng Diệu, phóng viên hãng tin AFP của Pháp chụp được hình ảnh đoàn người, gồm rất nhiều người trẻ, cầm di ảnh và những bông hoa cúc vàng xếp hàng trật tự và kiên nhẫn để vào viếng người anh hùng dân tộc Việt Nam. Hãng tin Pháp cũng có bài viết "Hàng ngàn người kính trọng tưởng nhớ Tướng Giáp" kể về những cảm xúc của mọi thế hệ người dân Việt Nam khi biết tin Đại tướng qua đời. Ảnh: AFP

Các cựu chiến binh giơ cao ảnh người anh cả của Quân đội Nhân dân Việt Nam trước khi vào viếng Đại tướng sáng 10/10. AFP khẳng định "Đại tướng Võ Nguyên Giáp là người rất được kính trọng nhất ở Việt Nam, chỉ sau Chủ tịch Hồ Chí Minh. Tướng Giáp được ca ngợi là một thiên tài quân sự với chiến thuật du kích đánh bại cả đế quốc Pháp và Mỹ". Ảnh: AFP

Những vị lão thành cách mạng gắn huân chương đầy ngực, xúc động bày tỏ tình cảm với người Đại tướng được nhân dân kính yêu. Ảnh của phóng viên AFP.

Các cựu chiến binh chọn mua những bức ảnh của Đại tướng bên trong Bảo tàng Quân đội sáng nay. Ảnh: AFP

Các bác hài lòng vì chọn được một bức chân dung trang trọng của Đại tướng. Ảnh: AFP

Hàng chục nghìn người dân thường đến bày tỏ lòng thương tiếc với Đại tướng và không giấu được nỗi nghẹn ngào, xúc động. Ảnh: AFP

Xinhua đăng những bức ảnh người dân khóc thương Tướng Giáp trong bài "Người Việt Nam tiếc thương Đại tướng Võ Nguyên Giáp". Ảnh: Xinhua

Một phụ nữ trẻ xúc động trước sự ra đi của Đại tướng. Nhân dân Nhật báo bản tiếng Anh đăng xã luận "Đại tướng Võ Nguyên Giáp sống mãi trong tim người Việt Nam". Ảnh: Xinhua

Từ sáng sớm đến tối mịt, người dân tiếp nối nhau lần lượt vào viếng Đại tướng và chia buồn cùng gia đình. Ảnh: Xinhua

Các hãng truyền thông quốc tế rất ấn tượng khi nhiều người cả trẻ tuổi lẫn cao tuổi không kìm nổi cảm xúc và bật khóc khi bước vào nhìn thấy bàn thờ và di ảnh của Tướng Giáp. Ảnh: Xinhua

Các hãng truyền thông quốc tế rất ấn tượng khi nhiều người cả trẻ tuổi lẫn cao tuổi không kìm nổi cảm xúc và bật khóc khi bước vào nhìn thấy bàn thờ và di ảnh của Tướng Giáp. Ảnh: Xinhua

Dòng người vẫn kéo dài không dứt và đã xếp thành hàng 10, thay vì hàng một hàng đôi, so với hôm đầu, với cùng một mong muốn là được tưởng nhớ về người Đại tướng vĩ đại của dân tộc Việt Nam. Ảnh: AFP

Vũ Hà

Nguồn: vnexpress.net

Những năm tháng làm báo có lẽ nhiều nhà báo ở các cơ quan báo chí trong nước và quốc tế đã có may mắn được gặp và phỏng vấn Đại tướng Võ Nguyên Giáp - người anh cả của quân đội ta.

Các nhà báo trong nước và quốc tế từng ghi trong ký ức: vui vẻ nhất, thoải mái nhất và gần gũi nhất là những lần được Đại tướng tiếp trong các cuộc phỏng vấn và chụp ảnh ở nhà riêng, ở cơ quan và trên đường đi công tác…

"Đưa ý kiến phát biểu của tôi sau ý kiến của anh Ba và Bác Tôn"

Trưa 8/5/1975, tại Sân bay Tân Sơn Nhất diễn ra cuộc gặp gỡ thật cảm động giữa các vị lãnh đạo ở hai miền Nam - Bắc. Tôi được nhà báo Trần Tất Đắc- Trưởng Ban biên tập phát thanh Quân giải phóng giao nhiệm vụ: “Phải làm một bài ghi nhanh thu thanh 10 đến 15 phút để phát trên Đài phát thanh Tiếng nói nhân dân TP. Hồ Chí Minh và Đài phát thanh giải phóng”.

10 giờ 30 phút ngày 8/5/1975, chiếc IL-18 hạ cánh xuống đường băng Tân Sơn Nhất. Bác Tôn cùng các đồng chí: Lê Duẩn, Võ Nguyên Giáp, Tố Hữu… từ cầu thang máy bay bước xuống sân bay. Tôi mở 2 máy ghi âm: R5 và MK23, đi gần đồng chí Lê Duẩn khi đồng chí ôm hôn các đồng chí ra đón và ghi âm lại được một câu nói lặp đi, lặp lại: “Lâu lắm rồi mới gặp. Mừng quá. Chiến thắng vĩ đại quá”. Bác Tôn không nói gì, chỉ ôm hôn các đồng chí thân yêu và khóc. Lo nhất là phỏng vấn Đại tướng Võ Nguyên Giáp bằng cách nào đây? Chờ Đại tướng ôm hôn, chào hỏi mọi người xong, tôi ra cửa xe của Bộ quốc phòng, chờ Đại tướng đến và mạnh dạn đề nghị phỏng vấn. Đại tướng hỏi: “Ghi lời anh Ba và Bác Tôn chưa?”. Tôi trả lời: “Dạ! Cháu ghi rồi”. Sau khi nghe câu hỏi phỏng vấn, Đại tướng nói ngay: “Chiến thắng này của dân tộc ta là vô cùng vĩ đại. Nhiệm vụ của toàn quân, toàn dân ta bây giờ là giải quyết hậu quả do chiến tranh để lại, tiếp tục xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong hoàn cảnh mới. Hoà bình, thống nhất rồi càng phải nỗ lực nhiều hơn”. Trước khi lên xe, Đại tướng căn dặn: “Cháu nhớ phát ý kiến của tôi sau lời anh Ba và Bác Tôn nhé”. Nghe Đại tướng dặn dò, tôi càng hiểu ra: Một động tác nghiệp vụ do Đại tướng căn dặn đã nói lên sự khiêm nhường rất sâu xa của Đại tướng.

Đại tướng Võ Nguyên Giáp trả lời phỏng vấn báo chí.

Cuộc phỏng vấn chỉ trong 10 phút

Trưa ngày 6/12/1976, tôi mang máy ghi âm đi cùng anh Lê Hào - phó Trưởng Ban biên tập phát thanh QĐND - đến nhà khách Bộ Quốc phòng ở sau cổng thành phía Đông để thực hiện cuộc phỏng vấn Đại tướng. Theo lịch tiếp khách của Đại tướng, lúc 13 giờ 30 phút, cuộc phỏng vấn sẽ được thực hiện. Thế nhưng, 13 giờ Đại tướng đã đến. Sau khi bắt tay chào khách, Đại tướng nói trong tình cảm thân mật: “13 giờ 30 mình phải họp Bộ Chính trị để tổng duyệt lần cuối kế hoạch Đại hội IV của Đảng. Để kịp thời gian, mình trả lời luôn ba câu hỏi mà phát thanh Quân đội đặt ra. Về nhà, các đồng chí ráp ba câu hỏi vào sau. Như thế có được không?” Anh Lê Hào thưa: “Báo cáo Đại tướng! Thế là tốt đấy ạ!”. Tôi mở máy ghi âm. Chỉ trong 10 phút, Đại tướng trả lời rất gọn ba câu hỏi. Kết thúc bài trả lời phỏng vấn, Đại tướng bảo: Mở lại một đoạn ghi âm. Nghe xong đoạn đầu, Đại tướng nói: “Thế là được chứ? Mình xin phép nhé!”.

"Tôi cũng là nhà báo mà"

Tháng 8/2001, nhân kỷ niệm tròn 90 năm ngày sinh của Đại tướng, Hội nhà báo Việt Nam tổ chức một đoàn đại biểu đem hoa đến mừng thọ Đại tướng ở nhà riêng.

Theo lịch tiếp đoàn do văn phòng Đại tướng sắp xếp, chiều 24/8/2001 (Trước một ngày so với ngày sinh của Đại tướng), đoàn của Hội vào phòng khách. Đại tướng đã ngồi chờ ở đó. Anh Nguyễn Văn Huyên - thư ký của Đại tướng báo cáo với Đại tướng về thành phần của đoàn. Đại tướng trân trọng nhận bó hoa chúc mừng của giới báo chí Việt Nam và ân cần mời khách: “Tôi rất cảm ơn các nhà báo. Bây giờ ngồi quây quần ở đây, ta nói chuyện. Tôi cũng là nhà báo mà”.

Sau khi nghe Lãnh đạo Hội nhà báo Việt Nam báo cáo về hoạt động của báo chí cả nước và hoạt động của Hội, Đại tướng chậm rãi và vui vẻ: “Ngày xưa báo chí cách mạng tham gia rất tích cực vào sự nghiệp giải phóng dân tộc, đánh thắng ngoại xâm, giành thống nhất đất nước. Bây giờ, sự nghiệp xây dựng và bảo về Tổ quốc là nhiệm vụ trọng tâm. Cần thường xuyên cổ vũ cho công cuộc đổi mới, dưới sự lãnh đạo của Đảng. Công cuộc đổi mới thành công thì công cuộc bảo vệ Tổ quốc càng vững chắc. Biểu dương, cổ vũ cái mới, cái tốt đẹp phải là nhiệm vụ hàng đầu nhưng cũng phải cương quyết chống “giặc nội xâm” như Bác Hồ từng căn dặn. Cả xây và chống đều phải lấy sự ổn định đất nước làm mục đích. Có như vậy báo chí mới hoàn thành sứ mạng vẻ vang của mình”.

Chuyện trò vui vẻ, không ai muốn về. Song, lịch bố trí chỉ 30 phút đã hết. Kỷ niệm về vị nhà báo lão thành, vị Đại tướng quý mến đã khắc sâu trong tâm trí các nhà báo.

"Xin lỗi anh em, chờ tôi ăn xong bát cháo…"

Chiều 12/12/2005, theo lịch hẹn, đoàn đại biểu Báo Hải Phòng do nhà báo Nguyễn Quân - Tổng biên tập dẫn đầu đã có mặt ở phòng khách tại nhà riêng Đại tướng vào lúc 15 giờ. Anh Huyên vui vẻ đón đoàn và trao đổi lại: “Đại tướng dặn: Anh em vui lòng chờ một chút, tôi ăn xong bát cháo sẽ ra tiếp anh em”. Nghe anh Huyên nói, mọi người rất cảm động vì lịch làm việc, ăn uống và luyện tập hàng ngày của Đại tướng là rất khoa học, không bao giờ có sự xáo trộn.

15 giờ 10 phút, Đại tướng cùng cô Hà (phu nhân của Đại tướng) ra tiếp đoàn, Đại tướng hỏi rồi bắt tay anh Nguyễn Quân đầu tiên, sau đó, lần lượt bắt tay từng người. Sau khi nghe anh Nguyễn Quân báo cáo, Đại tướng nói: “Sự kiện Bác Hồ thăm Cộng hoà Pháp rồi về nước theo đường cảng Hải Phòng tháng 10/1946 có ý nghĩa lịch sử to lớn. Tôi đã viết trong hồi ký: “Những năm tháng không thể nào quên”. Anh em đọc và nghiên cứu thêm”. Đại tướng trao cho anh Nguyễn Quân bức thư, cảm ơn lãnh đạo thành phố, Ban biên tập Báo Hải Phòng và giải thích: Báo chí là công cụ tuyên truyền của Đảng, Nhà nước, diễn đàn của nhân dân. Sau khi nhận được công văn của báo, biết được lãnh đạo thành phố có chủ trương kỷ niệm sự kiện Bác Hồ thăm cộng hoà Pháp và về cảng Hải Phòng 60 năm trước, tôi rất xúc động và hoan nghênh. Tôi chỉ có mấy lời chúc Đảng bộ, nhân dân và lực lượng vũ trang thành phố giành nhiều thắng lợi to lớn hơn.

Trong câu chuyện kéo dài, kỷ niệm của Đại tướng về những ngày đón Bác Hồ về Hải Phòng năm ấy và chuyện nghề nghiệp làm báo giữa chủ và khách càng làm mọi người hiểu sâu sắc về tính cẩn trọng trong nguyên tắc làm việc nói chung và làm báo nói riêng của Đại tướng.

Khánh Toàn

Nguồn: Báo Nhà báo và Công luận

Năm 1991, Đại tướng Võ Nguyên Giáp được Hội Nhà báo Việt Nam tặng Huy chương Vì sự nghiệp Báo chí Việt Nam. Nhân dịp này, Đại tướng tâm sự: “Nghề báo là một nghệ thuật đầy hứng thú. Sau này khi đã chuyển qua công tác quân sự, tôi thấy làm một số báo cũng giống như tổ chức một trận đánh hiệp đồng. Đó là công việc luôn luôn khẩn trương. Phải phát hiện kịp thời mưu đồ, thủ đoạn của giai cấp thống trị; yêu cầu, tâm lý đa dạng và thường xuyên thay đổi của bạn đọc, nguyện vọng sâu xa của nhân dân, để biết mình phải làm gì”.

Nhà báo Võ Nguyên Giáp

Trên thế giới có lẽ hiếm có một vị tướng như Đại tướng Võ Nguyên Giáp: Viết hàng trăm bài báo, gần 100 luận văn có giá trị trên nhiều lĩnh vực…

Tác phẩm đầu tay của Đại tướng Võ Nguyên Giáp là bài "Đả đảo tên bạo chúa ở trường Quốc học!” (À bas la tyranneau du Collège!) được viết vào cuối tháng 7-1927, gửi tờ báo L'Annam xuất bản bằng tiếng Pháp ở Sài Gòn, nhưng không được đăng. Năm 1929, ông vào làm biên dịch tin tức cho Báo Tiếng dân do cụ Huỳnh Thúc Kháng là Chủ nhiệm. Lần theo bút danh của Võ Nguyên Giáp, người ta đã tìm thấy 27 bài đăng trên 36 số báo Tiếng dân. Các tác phẩm của ông đề cập đến những vấn đề vũ trụ luận, triết học, mâu thuẫn xã hội trong chế độ nô lệ, phong kiến, về nền nghệ thuật học bình dân, kinh tế... theo tư tưởng Mác-xít. Với bút danh Vân Đình, ông tích cực viết bài cho các chuyên mục: "Thế giới thời đàm", "Thế giới tọa đàm", phê phán "sự nghiệp của Quốc tế liên minh" chẳng làm được gì, chỉ nói suông. Đàm luận về tình hình thế giới, Võ Nguyên Giáp có tới 9 bài chuyên luận sâu và 3 bài liên quan về Trung Quốc, trong đó tập trung bình luận về những cuộc hỗn chiến liên miên giữa các tập đoàn quân phiệt Tưởng Giới Thạch, Phùng Ngọc Tường, Diêm Tích Sơn, đưa ra những dự báo chính xác về cuộc cách mạng giải phóng do Đảng Cộng sản Trung Quốc khởi xướng và lãnh đạo. Qua những bài bình luận sắc sảo của ông viết về các vấn đề quốc tế, về các lĩnh vực kinh tế, chính trị, quân sự, văn hóa, xã hội, quân sự, giáo dục, chứng tỏ tác giả có khối lượng kiến thức khá sâu rộng về nhiều mặt và bản lĩnh chính trị vững vàng, tư duy khoa học, cách mạng.

Theo Trung tướng Hồng Cư trong bài viết với nhan đề "Võ Nguyên Giáp-Nhà báo trong phong trào Mặt trận Dân chủ Đông Dương (1936 - 1939)", trong những năm 1936 - 1939, nghề chính của Đại tướng là dạy học ở trường Thăng Long, đồng thời ông cũng tiếp tục học trường Luật, nhưng phần lớn thời gian của ông lại dành cho hoạt động báo chí. Thời cơ Đại tướng Võ Nguyên Giáp trở lại làm báo là lúc Mặt trận Bình dân Pháp giành được thắng lợi trong cuộc Tổng tuyển cử ở Pháp. Thời đó, ở một góc ngã tư phố Tràng Tiền có đặt một bảng thông tin của ARIP (tên viết tắt của Agence de Radio, d’information et de Propagande: Hãng Phát thanh, Thông tin và Tuyên truyền). Hằng ngày đi dạy học qua đây, thầy giáo Võ Nguyên Giáp đều dừng lại. Một buổi chiều tháng 6-1936, tin thắng lợi của Mặt trận Bình dân Pháp được công bố. Tình hình đang chuyển biến theo chiều hướng thuận lợi, Võ Nguyên Giáp nghĩ ngay tới chuyện ra một tờ báo để đón thời cơ.

Trung tướng Hồng Cư viết: “Theo luật pháp của chính quyền thực dân, muốn ra báo bằng tiếng Pháp, chỉ cần nộp trước tờ khai tên báo, chủ nhiệm, quản lý, nếu vi phạm pháp luật, những người này sẽ bị đưa ra tòa xét xử. Nhưng muốn xuất bản một tờ báo tiếng Việt, phải xin phép, thể lệ rất phiền phức và thường phải chờ đợi lâu.

Đại tướng Võ Nguyên Giáp từng viết nhiều bài in trên Báo Tiếng dân. Ảnh tư liệu

May sao có tờ Hồn trẻ của Hướng đạo sinh, vì thua lỗ phải tạm ngừng xuất bản, chủ nhiệm báo sẵn sàng nhượng lại bản quyền. Anh Võ Nguyên Giáp bàn với anh Đặng Thai Mai và các giáo sư trường Thăng Long cùng nhau góp tiền để làm cho tờ báo sống lại với một nội dung hoàn toàn mới. Ngày 6-6-1936, tờ Hồn trẻ tập mới ra đời.

Có thể nói, đây là tờ báo tiếng Việt đầu tiên công khai cổ động đấu tranh cho các khẩu hiệu dân sinh, dân chủ, đòi đại xá chính trị phạm, ủng hộ Mặt trận Bình dân Pháp và tập hợp nguyện vọng của các tầng lớp nhân dân Việt Nam nhằm phản ánh với phái đoàn điều tra của Chính phủ Mặt trận Bình dân Pháp do Gô-đa cầm đầu sẽ sang Đông Dương. Báo rất được bạn đọc hoan nghênh, in ra không đủ bán. Học sinh Thăng Long tình nguyện đi bán báo và góp tiền ủng hộ báo. Báo ra đến số 5 thì bị nhà cầm quyền Pháp đóng cửa. Tuy nhiên, đây là tiếng chuông báo hiệu phong trào hoạt động báo chí công khai của Mặt trận Dân chủ Đông Dương trong thời gian 1936 - 1939”.

Ngày 16-9-1936, tờ báo tiếng Pháp Le Travail (Lao động) ra số đầu tiên. Đại tướng Võ Nguyên Giáp khi đó trở thành một biên tập viên chính, được phân công viết khá nhiều đề tài như cổ vũ Đông Dương đại hội, Mặt trận Dân chủ, thời sự quốc tế, đời sống nông dân với các cuộc đấu tranh ruộng đất như Cồn Thoi, những cuộc đấu tranh bãi công của thợ xẻ, thợ giày, thợ mỏ. Về thời gian này, Trung tướng Hồng Cư viết: “Anh Giáp làm việc rất hào hứng, mặc dù sức khỏe của anh không tốt cho lắm. Nghe tin có cuộc bãi công lớn của công nhân vùng mỏ, anh đã đạp xe đạp 200km từ Hà Nội về tới Cẩm Phả để viết bài đăng báo. Cuộc bãi công nổ ra ngày 13-11-1936 lúc đầu tại Cẩm Phả, với hơn một vạn thợ mỏ tham gia, sau một tuần lan ra khắp vùng mỏ với hơn năm vạn người tham gia. Chính quyền thực dân Pháp điều động lính lê dương về vùng mỏ, uy hiếp tinh thần thợ bãi công. Anh Giáp viết bài tố cáo đăng liên tiếp mấy số Báo Le Travail. Những bài báo này đã gây được sự chú ý của dư luận trong nước và cả ở Pháp, tạo ra sự ủng hộ đối với cuộc đấu tranh của thợ mỏ”.

Từ tháng 11-1936, Báo Le Travail đặt dưới sự chỉ đạo trực tiếp của Xứ ủy lâm thời Bắc Kỳ liên Bắc Trung Kỳ qua Ban hành động nửa hợp pháp của Xứ ủy do xứ ủy viên Đặng Xuân Khu (Trường Chinh) phụ trách. Lúc này, Võ Nguyên Giáp là một thành viên cốt cán của Ban hành động. Thời gian làm việc tại Báo Le Travail, Võ Nguyên Giáp có một thiên phóng sự điều tra dài kỳ về cuộc sống của đồng bào ở những vùng bị lũ lụt. Tiếp đến là các tác phẩm: “Người ta bóc lột nông dân như thế nào?”, “Tô ruộng”, “Sự thật về Hiệp ước ngày 6-6-1884”, “Về tự do của các hội và đảng chính trị”...

Le Travail tồn tại được 7 tháng với 30 số báo. Ngày 16-4-1937, nhà cầm quyền thực dân Pháp ra lệnh đóng cửa. Sau khi báo Le Travail đóng cửa, Võ Nguyên Giáp cùng toàn bộ lực lượng biên tập viên, cộng tác viên chuyển sang Báo Tập hợp (Rassamblement). Lúc này, phong trào dân chủ đang lên mạnh, tên Tập hợp không còn thích hợp nên ngừng bản để cho ra đời Báo En Avent (Tiến lên-xuất bản số 1, ngày 20-8-1937). Lịch sử báo chí cách mạng Việt Nam còn ghi nhớ sự kiện Võ Nguyên Giáp cùng với Đặng Thai Mai, Phan Thanh, Trần Đình Long, Vũ Đình Huỳnh, Nguyễn Văn Chất... vận động cho sự ra đời của Báo Notre Voix (Tiếng nói của chúng ta-số 1 ra ngày 1-1-1939). Võ Nguyên Giáp viết nhiều bài đăng trên Báo Notre Voix với bút danh Vân Đình và Hồng Thạch.

Ngoài việc viết bài cho Báo Notre Voix, Võ Nguyên Giáp còn viết bài đăng trên các báo: Thế giới của Đoàn Thanh niên dân chủ, Dân chúng-cơ quan của Trung ương Đảng...

Thời kỳ vận động dân chủ, Võ Nguyên Giáp tích cực, chủ động viết bài cho báo chí cách mạng, hết tờ này sang tờ khác, cho đến khi nổ ra Chiến tranh thế giới thứ hai, các báo chí cộng sản và cách mạng bị cấm xuất bản. Thời kỳ vận động dân chủ 1936-1939, Võ Nguyên Giáp viết báo chủ yếu bằng tiếng Pháp và đối tượng mà các tác phẩm của ông hướng tới chủ yếu là tầng lớp trí thức, học sinh, sinh viên.

Trong phong trào đấu tranh đòi tự do ngôn luận, Xứ ủy Trung kỳ đề xướng tổ chức Hội nghị Báo giới toàn xứ. Hội nghị họp vào ngày 27-3-1937 tại Đông Ba, Huế. Võ Nguyên Giáp thay mặt Báo Rassemblement và Hà Huy Giáp thay mặt Báo Tiếng trẻ vào Huế dự. Trở ra miền Bắc, ông báo cáo với Ủy ban và đề nghị Xứ ủy Bắc Kỳ cho tổ chức Hội nghị Báo giới toàn xứ theo gương của Trung Kỳ và thành lập Hội Ái hữu báo giới Bắc Kỳ. Võ Nguyên Giáp được trao nhiệm vụ cùng với các đồng chí: Khuất Duy Tiến, Trần Huy Liệu, Đào Duy Kỳ, Phan Tử Nghĩa tổ chức cuộc hội nghị này. Hội nghị lần thứ nhất của báo giới Bắc Kỳ họp ngày 24-4-1937 tại Hội quán CSA số 1 phố Sác-lơ Cu-li-ê (nay là Câu lạc bộ Thể dục thể thao Khúc Hạo). Hội nghị cử Võ Nguyên Giáp làm Chủ tịch và đồng chí Trần Huy Liệu làm Phó chủ tịch Ủy ban Báo chí.

Năm 1991, Đại tướng Võ Nguyên Giáp được Hội Nhà báo Việt Nam tặng Huy chương Vì sự nghiệp báo chí Việt Nam. Nhân dịp này, ông tâm sự: “Nghề báo là một nghệ thuật đầy hứng thú… Tính thời gian rất quan trọng. Có được tin sớm để đăng đã khó. Nhưng khó hơn nhiều là nghệ thuật đưa vấn đề đúng lúc, tác dụng sẽ được nhân lên gấp bội. Nội dung đương nhiên cần được bảo đảm chính xác, chặt chẽ, nhưng hiệu quả đối với người đọc thường lại do cách diễn đạt, trình bày quyết định. Bố cục không hợp lý sẽ làm giảm hiệu quả của một số báo có nhiều bài hay. Những bài chính, phụ, ngắn, dài, nặng, nhẹ, phải kết hợp với nhau một cách hữu cơ, tạo nên sự hài hòa như những màu sắc của một tác phẩm hội họa, mới mang lại hứng thú cho người đọc. Đặt tên cho một bài báo rất khó. Tôi thường mất nhiều thời gian cân nhắc, tìm những kiểu chữ thích hợp cho đầu đề một bài báo chỉ vài ba dòng. Dòng thứ hai thường quan trọng nhất, nhưng các dòng khác không thể coi nhẹ, vì phải góp phần tạo nên một chỉnh thể. Những kiểu chữ lớn, nhỏ, béo, gầy, đứng hoặc nghiêng - đều có vai trò và hiệu lực riêng của nó trên trang báo mà người làm báo không thể không biết tới.

Nghề làm báo hao tâm tổn trí, gian khổ nhưng người làm báo được đền bù xứng đáng là niềm vui khi thấy tác dụng và hiệu quả của tờ báo trong đông đảo bạn đọc”.

Trong suốt cuộc đời hoạt động cách mạng, Đại tướng Võ Nguyên Giáp luôn luôn gắn với hoạt động báo chí, văn hóa. Nét nổi bật ở ông là người trực tiếp làm tất cả các khâu, các công việc của một người làm báo. Từ lãnh đạo báo giới, viết bài, tổ chức tòa soạn, đến cả phát hành báo chí… Ở Đại tướng Võ Nguyên Giáp, có một mối quan hệ đặc biệt giữa nghề văn và nghề võ, giữa nghệ thuật báo chí và nghệ thuật quân sự, giữa “nghệ thuật tổ chức thông tin” trong làm báo với “nghệ thuật bày binh bố trận” trong đánh giặc.

Nguyễn Văn Lâm (tổng hợp)

Nguồn: Báo Quân đội Nhân dân

“Thế giới và trong nước biết Đại tướng Võ Nguyên Giáp là một nhà quân sự lỗi lạc. Nhưng trước hết, ông là một nhà chính trị, và trong quá trình hơn 70 năm hoạt động cách mạng, ông luôn luôn coi báo chí là một vũ khí đấu tranh cách mạng sắc bén” -  tướng Phạm Hồng Cư, nguyên Phó Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị Quân đội Nhân dân Việt Nam chia sẻ.

Đại tướng Võ Nguyên Giáp là một nhà quân sự lỗi lạc. Ông luôn luôn coi báo chí là một vũ khí đấu tranh cách mạng sắc bén.

Viết báo khi vẫn còn là học sinh

Từng nhiều năm được làm việc, gần gũi với Đại tướng Võ Nguyên Giáp và tự mình đi sưu tầm tư liệu, tìm hiểu về Đại Tướng, Trung Tướng Phạm Hồng Cư đã có cuộc chia sẻ độc quyền một số tư liệu về sự nghiệp làm báo của Đại Tướng với PV Infonet.

Trung Tướng Phạm Hồng Cư cho biết: Bài báo đầu tiên Đại tướng Võ Nguyên Giáp viết khi còn là học sinh trường Quốc học Huế. Trong phong trào đòi thả cụ Phan Bội Châu và để tang cụ Phan Chu Trinh. Bắt đầu từ trường quốc học, Võ Nguyên Giáp viết bài báo nhan đề “Đả đảo tên bạo chúa Trường Quốc Học” viết bằng tiếng Pháp đăng trên tờ “I’Annam” của luật sư Phan Văn Trường xuất bản tại Sài Gòn, một tờ báo dũng cảm công khai đả kích thực dân Pháp.

Sau đó ông vào làm biên tập ở báo Tiếng Dân của cụ Huỳnh Thúc Kháng, một tờ báo lớn ở Trung Kỳ có xu hướng tiến bộ. Đây là giai đoạn học nghề làm báo. Ông viết nhiều thể loại, dưới nhiều bút danh. Đặc biệt có loạt bài tuyên truyền chủ nghĩa Mác dưới dạng phổ thông. Mặc dù đã khôn khéo cân nhắc chữ nghĩa nhưng nhiều lần ông bị nhà cầm quyền Pháp kiểm duyệt, xóa trắng từng cột báo.

Giai đoạn hoạt động báo chí sôi nổi nhất của ông là thời kỳ Mặt trận dân chủ (1936 – 1939). Thời kỳ này Đảng ta triệt để tận dụng mọi khả năng hoạt động công khai của báo chí để đấu tranh đòi dân sinh dân chủ, đòi đặc xá chính trị phạm, ủng hộ Mặt trận bình dân Pháp…

Võ Nguyên Giáp là người khởi xướng ra tờ báo cách mạng công khai đầu tiên, chớp thời cơ, ra sớm nhất. Đó là tờ Hồn trẻ tập mới (mua lại bản quyền của tờ Hồn trẻ của Hướng đạo sinh vì thua lỗ phải ngừng xuất bản) kịp thời ra mắt ngày 6/6/1936 chỉ hai ngày sau khi chính phủ Mặt Trận Bình dân Pháp do Lê- ông Blum làm thủ tướng lên nắm quyền. Báo ra được 5 số thì bị nhà cầm quyền thực dân đóng cửa. Tuy nhiên đây là tiếng chuông báo hiệu phong trào hoạt động báo chí công khai của Mặt trận Dân chủ.

Ông Võ Nguyên Giáp chuyển sang làm báo tiếng Pháp, vì theo đạo luật của chính quyền thực dân, ra báo tiếng Pháp thì phải nộp tờ khai, còn ra báo tiếng Việt thì phải qua nhiều thủ tục phiền phức kéo dài. Ông cộng tác với đồng chí Nguyễn Thế Rục, đảng viên Đảng Cộng sản Pháp, học viên trường Đại học Phương Đông của Quốc tế Cộng sản, xuất bản tờ Le Travail (Lao Động).

Báo ra mắt độc giả ngày 16/9/1936. Le Travail sống được 7 tháng, ra được 30 số, tới ngày 16/4/1937 thì bị nhà cầm quyền đóng cửa. Võ Nguyên Giáp là biên tập viên chính, đảm nhiệm nhiều đề tài. Ông đi sâu vào phản ánh cuộc đầu tranh nông dân, công nhân, điển hình là vụ Cồn Thoi, Cẩm Phả.

Sau khi đồng chí Trường Chinh ra tù, đồng chí Võ Nguyên Giáp tham gia “Ủy ban hành động bản hợp pháp” của Đảng do đồng chí Trường Chinh phụ trách. Ủy ban có trách nhiệm chỉ đạo thực hiện đường lối chính trị của Đảng đối với báo chí công khai. Hàng chục tờ báo của Mặt trận Dân chủ, của các đoàn thể nối tiếp nhau ra đời như “Thời thế, Bạn dân, Tin tức, Đời nay, Ngày mới…Báo tiếng Pháp có Rassemblement (Tập hợp)”.

Ông Võ Nguyên Giáp viết báo tiếng Pháp là chính, đồng thời tham gia viết báo tiếng Việt. Bác Hồ khi ấy ở Trung Quốc gửi nhiều bài dưới bút danh P.C.Lin để bắt liên lạc với Trung ương Đảng và góp ý kiến chỉ đạo phong trào Mặt trận Dân chủ.

Tại Hội nghị báo giới Bắc Kỳ do Xứ ủy lãnh đạo và tổ chức, họp tại Hà Nội ngày 24/4/1937, đồng chí Võ Nguyên Giáp được cử làm Chủ tịch, đồng chí Trần Huy Liệu làm Phó Chủ tịch. Trước đó, ngày 14/3/1937, Võ Nguyên Giáp đại diện báo Rassemblement vào Huế dự Hội nghị báo giới Trung Kỳ.Giai đoạn Mặt Trận Dân chủ đánh dấu sự trưởng thành, nhạy bén, sắc sảo, vững vàng và thạo nghề làm báo của Võ Nguyên Giáp. Ông nói: “Nghề báo là một nghệ thuật đầy hứng thú”. Và sau này khi chuyển qua công tác quân sự, ông thấy làm một số báo giống như tổ chức một trận đánh hiệp đồng.

Những hoạt động báo chí sôi nổi của Đại tướng Võ Nguyên Giáp

Tháng 9 năm 1939, chiến tranh thế giới lần thứ hai bùng nổ. Giữa năm 1940, đồng chí Võ Nguyên Giáp cùng với đồng chí Phạm Văn Đồng được Đảng cử sang Trung Quốc gặp Bác Hồ ở Côn Minh, rồi đầu năm 1941 theo Bác trở về nước.

Hội nghị Trung ương 8, thành lập Mặt trận Việt Minh, Bác Hồ ra báo Việt Nam độc lập, ông Võ Nguyên Giáp được phân công viết một số bài. Khi Bác Hồ duyệt, ông Võ Nguyên Giáp cảm thấy rõ yêu cầu của Bác: Ngắn gọn, dễ hiểu, súc tích, thiết thực. Chưa bao giờ ông thấy viết báo khó khăn như thời gian làm báo Việt Nam độc lập (Việt lập).

Tháng 12 năm 1944, Bác Hồ giao cho Võ Nguyên Giáp thành lập Đội quân chủ lực đầu tiên, Đội Việt Nam tuyên truyền giải phóng quân. Tờ báo của Đội mang tên “Tiếng súng reo”, khi thống nhất các lực lượng vũ trang của Đảng thành Quân giải phóng Việt Nam, Võ Nguyên Giáp ra báo Quân Giải Phóng.

Tháng 6/1945, thành lập Khu giải phóng Việt Bắc, Võ Nguyên Giáp được cử làm Thường trực Ủy ban giải phóng, ông ra báo “Nước Nam mới”, phát hành được 7 số thì Cách mạng tháng Tám thành công. Nước Việt Nam dân chủ cộng hòa thành lập, đồng chí Võ Nguyên Giáp được phân công nhiều việc quan trọng, công tác vô cùng bận rộn nhưng ông vẫn viết bài cho các báo “Cờ giải phóng, Cứu Quốc, Sao Vàng”.

Bước vào hai cuộc kháng chiến, ở cương vị Tổng chỉ huy, Tổng chính ủy rồi Tổng tư lệnh, Bí thư Quân ủy Trung ương, ông thường xuyên viết bài cho các báo của Đảng, của Mặt trận, của các đoàn thể và đặc biệt quan tâm đến hoạt động báo chí, xuất bản trong lực lượng vũ trang nhân dân.

Nhà cách mạng lão thành, nhà báo kỳ cựu, vị tướng số 1 của các vị tướng của Quân đội nhân dân Việt Nam nay đã qua đời nhưng tấm gương sáng về ở đời và làm người vì nước, vì dân của Đại tướng vẫn còn thắp sáng mãi đến mai sau. Trung tướng Phạm Hồng Cư chia sẻ.

Nguồn: Infonet

Ngay sau khi thông tin Đại tướng Võ Nguyễn Giáp qua đời được truyền đi khắp thế giới, hàng loạt tờ báo lớn ở Trung Quốc đã có các bài viết bày tỏ sự trân trọng vị danh tướng rất được yêu mến, kính trọng ở Việt Nam cũng như trên thế giới.

Đại tướng Võ Nguyên Giáp trên lễ đài tại Quảng trường Ba Đình lịch sử, ngày 1/1/1955. (Nguồn: TTXVN)

Nhân dân nhật báo viết "Đại tướng Võ Nguyên Giáp, nhà lãnh đạo quân sự quan trọng trong chiến tranh chống Pháp và chống Mỹ của Việt Nam đã qua đời, hưởng thọ 102 tuổi. Dù không khởi nghiệp từ quân nhân, nhưng vị Bộ trưởng Bộ Quốc phòng kiêm Tổng tư lệnh Quân đội nhân dân Việt Nam đã nhiều lần chỉ huy tác chiến thắng lợi, trong đó có chiến thắng Điện Biên Phủ năm 1954 lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu."

Trong hai ngày nay, mạng Tân Hoa cũng liên tục đưa tin về Đại tướng Võ Nguyên Giáp, ca ngợi ông là vị anh hùng, là một huyền thoại ở Việt Nam, là người sáng lập ra quân đội nhân dân Việt Nam, đánh bại hai cường quốc quân sự trên thế giới. Mạng tin cũng đăng tải các ảnh tư liệu về Đại tướng - chân dung của Đại tướng, ảnh ông và Chủ tịch Hồ Chí Minh những lần chỉ huy tác chiến, ảnh trên trang bìa tạp chí Thời đại của Mỹ, tiếp Chủ tịch Cuba Fidel Cartro và cố Tổng thống Venezuela Hugo Chavez tại nhà riêng ở Hà Nội.

Trang quân sự của mạng Hoàn Cầu nêu bốn điểm nổi bật về Đại tướng Võ Nguyên Giáp: ông là một trong những nhà sáng lập của quân đội Việt Nam; trực tiếp tham gia hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ, chỉ huy hàng loạt chiến dịch chống Pháp, đặc biệt là chiến dịch Điện Biên Phủ, dư luận phương Tây mệnh danh ông là “Hùm Xám Điện Biên”, và vào tháng 3/1972 Đại tướng Võ Nguyên Giáp phát động cuộc tấn công “lễ Phục sinh” với quy mô lớn, khiến Mỹ bắt đầu quyết định thoát khỏi cuộc chiến tại Việt Nam; là người bạn tốt của người dân Trung Quốc, có công lớn trong việc bình thường hóa quan hệ Việt Nam-Trung Quốc; tạp chí Thời đại của Mỹ từng 3 lần đăng ảnh ông trên trang bìa, ông là nhân vật được tôn kính chỉ sau Chủ tịch Hồ Chí Minh ở Việt Nam.

Không đầy 12 giờ đồng hồ sau khi thông tin Đại tướng Võ Nguyên Giáp qua đời được truyền đi khắp thế giới, mạng Phượng Hoàng đã mở trang riêng tập hợp hàng chục bài viết và tư liệu liên quan đến cuộc đời và sự nghiệp của ông.

Đài truyền hình trung ương CCTV đưa tin vào lúc 7 giờ 42 phút ngày 5/10, các đài truyền hình khác cũng đã đưa tin và phát lại những thước phim về Đại tướng và gia đình ở nhà riêng.

Trong số ra ngày 6/10, tờ Thương báo ở Hong Kong đã dành 2/3 trang thời sự quốc tế đăng bài viết về Đại tướng Võ Nguyên Giáp.

Với tiêu đề “Danh tướng chống Pháp, chống Mỹ của Việt Nam Võ Nguyên Giáp, người mà kẻ địch cũng phải kính trọng đã từ trần, hưởng thọ 102 tuổi,” bài báo viết rằng trong giai đoạn kháng chiến chống Pháp từ năm 1945 tới năm 1954, với cương vị Bộ trưởng Quốc phòng kiêm Tổng Tư lệnh Quân đội Nhân dân Việt Nam, ông Võ Nguyên Giáp đã chỉ huy triển khai hàng loạt chiến dịch chống Pháp. Đặc biệt sau Chiến dịch Điện Biên Phủ, danh tiếng của ông trở nên lẫy lừng. Sau đó, trong thời gian kháng chiến chống Mỹ, tạp chí “Thời đại” đã ba lần đăng ảnh ông Võ Nguyên Giáp trên trang bìa (tháng 1/1966, tháng 2/1968 và tháng 5/1972).

Trong số tháng 5/1972, tạp chí Thời đại dẫn đánh giá của người Pháp, gọi ông Võ Nguyên Giáp là “núi lửa phủ tuyết trắng”, miêu tả ông là một kỳ tài quân sự, bên ngoài phẳng lặng nhưng nội tâm sục sôi.

Tờ báo dẫn lời Giáo sư Carl Thayer thuộc Học viện Quốc phòng Australia nhận định Đại tướng Võ Nguyên Giáp là "nhân vật anh hùng huyền thoại của Việt Nam."

Tờ Minh báo cùng ngày đưa tin "Vị anh hùng độc lập được tôn kính ở Việt Nam, ông Võ Nguyên Giáp đã từ trần, hưởng thọ 102 tuổi." Tờ báo nêu rõ ông Võ Nguyên Giáp từng lãnh đạo quân đội Việt Nam đánh bại quân đội Pháp và quân đội Mỹ. Các nhà lịch sử đã đặt ông ở vị trí ngang với các danh tướng như Montgomery (Anh), Rommel (Đức) và MacArthur (Mỹ)...

Tờ Bưu điện Hoa Nam Buổi sáng số ra ngày 4/10 đã dành hơn nửa trang “châu Á” để đăng bài và ảnh về Đại tướng Võ Nguyên Giáp, gồm ảnh thành lập Đội Việt Nam Tuyên tuyền Giải phóng quân năm 1944, ảnh với Chủ tịch Hồ Chí Minh năm 1950, gặp Chủ tịch Trung Quốc Mao Trạch Đông năm 1959, gặp cựu Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ McNamara năm 1997 và gặp gỡ phụ nữ dân tộc thiểu số ở Điện Biên Phủ năm 2004.

Trong khi đó, hãng thông tấn Nhà nước và các báo lớn của Algeria ngày 5/10 đều trích đăng thông cáo của Ban chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam về việc Đại tướng Võ Nguyên Giáp từ trần, đăng ảnh và đưa đậm tin ca ngợi những công lao của Đại tướng đối với dân tộc Việt Nam, lịch sử quân sự thế giới và độc lập của các dân tộc.

Hãng thông tấn quốc gia Algeria (APS) ca ngợi Đại tướng Võ Nguyên Giáp là "vị tướng huyền thoại", người "anh hùng của dân tộc Việt Nam." Trong con mắt của giới báo chí Algeria, Đại tướng Võ Nguyên Giáp là "kiến trúc sư thắng lợi của Việt Nam" trong hai cuộc kháng chiến chống Pháp và Mỹ (báo Liberté), "người anh hùng của nền độc lập Việt Nam và chiến lược gia trận Điện Biên Phủ" (El Watan), người khiến quân Pháp "thua đậm" ở Điện Biên Phủ (El Moudjahid), một "chiến lược gia quân sự ngoại hạng" (L'Expression), "một trong những chiến lược gia quân sự quan trọng nhất trong lịch sử mà các tướng Pháp và Mỹ cũng phải thừa nhận" (Liberté).

Dư luận Algeria coi Đại tướng Võ Nguyên Giáp là "một người bạn lớn của nhân dân Algeria" (theo APS), người đã "làm rạng danh cuộc đấu tranh của các dân tộc chống thực dân và ách thống trị của nước ngoài" (L'Expression), "đi vào lịch sử quân sự và các công trình nghiên cứu quân sự và chiến lược của thế giới (Le Temps d'Algérie) và là người "được tất cả nể trọng, kể cả các địch thủ của ông" (Horizons).

"Đại tướng Võ Nguyên Giáp là một trong những gương mặt chính trị vĩ đại cuối cùng của thế kỷ 20. Cha đẻ của nền độc lập cùng với Hồ Chí Minh, vị anh hùng của chiến dịch Điện Biên Phủ, Bộ trưởng Quốc phòng thời chiến tranh, ông là vị tướng duy nhất có thể tự hào cùng lúc chiến thắng quân đội Pháp và Mỹ." Tác giả Philippe Paquet đã viết như vậy trong bài báo đăng trên tờ La Libre (Tự do) của Bỉ số ra ngày 5/10 sau khi Đại tướng Võ Nguyên Giáp qua đời.

Trong bài báo, tác giả điểm lại những nét chính trong cuộc đời của Đại tướng Võ Nguyên Giáp. Là học sinh trường trung học Pháp Albert Sarraut, sau đó là sinh viên Đại học Đông Dương, ông rất giỏi tiếng Pháp nhưng sớm bộc lộ lòng căm ghét chủ nghĩa thực dân. Sau khi gia nhập Đảng Cộng sản và được cử sang Trung Quốc học tập, ông trở về nước và thể hiện sự tự tin và sắc bén trong các cuộc đàm phán với Tướng Salan.

Nhà báo Philippe Paquet nhấn mạnh: "Mọi người đều biết chính trong lòng chảo Điện Biên Phủ, số phận của Pháp ở Đông Dương đã bị quyết định vào tháng 5 năm 1954." Tác giả cũng khẳng định "chính tướng Giáp là người lật đổ chế độ ngụy quyền Nam Việt Nam do Mỹ bảo trợ để thống nhất đất nước."

Kết luận bài báo, tác giả miêu tả: "Dù bận rộn nhưng Tướng Giáp luôn dành thời gian trả lời phỏng vấn báo chí và ông luôn thể hiện là một người khiêm tốn, giản dị, thậm chí rất bình thường. Vì thế ông đã đi vào lòng dân, đúng như hàng loạt điện chia buồn đăng tải dày đặc trên các mạng xã hội sau khi thông tin ông từ trần được công bố".

Catherine Karnow, phóng viên phương Tây duy nhất được Đại tướng Võ Nguyên Giáp đồng ý cho phỏng vấn riêng và theo ông tới Điện Biên Phủ năm 1994, có những kỷ niệm đặc biệt về Tướng Giáp.

Đại tướng Võ Nguyên Giáp và nữ phóng viên Catherine Karnow trong cuộc gặp gỡ năm 1994. Ảnh: Catherine Karnow.

Karnow kể về lần gặp gỡ Tướng Giáp trên báo Huffington Post của Mỹ hồi năm ngoái, trong bài viết có tiêu đề "Chụp ảnh người hùng chiến tranh của Việt Nam". Sau đây là nội dung của bài viết.

"Tướng Giáp là người chỉ huy trận Điện Biên Phủ chấn động địa cầu vào tháng 5/1954, sự kiện giúp Việt Nam giành được độc lập từ tay của thực dân Pháp. Ông cũng là người tham gia cuộc chiến tranh chống Mỹ với thắng lợi hoàn toàn vào tháng 4/1975. Người Pháp gọi ông là "ngọn núi lửa phủ tuyết" vì mái đầu bạc và sự mạnh mẽ của ông.

Năm 1994, tôi là phóng viên phương Tây duy nhất được Tướng Giáp đồng ý cho theo ông đến Điện Biên. Tôi đã tới nhà của ông từ vài ngày trước đó, chụp ảnh và cùng dùng bữa tối với gia đình ông.

Các phóng viên và nhiếp ảnh gia vốn đã tề tựu ở Hà Nội suốt nhiều ngày liền. Họ băn khoăn liệu Tướng Giáp có tới Điện Biên Phủ để kỷ niệm 40 năm chiến thắng lẫy lừng này hay không. Nhưng chỉ có tôi là người duy nhất được ông mời đi cùng, mà lại đi trước ngày kỷ niệm 7/5.

Nhưng hãy để tôi "lạc đề" một chút để giải thích về việc tôi đã có mối quan hệ riêng với nhân vật lịch sử này như thế nào. Cha tôi, Stanley Karnow, nhà báo kiêm sử gia về chiến tranh Việt Nam, đã phỏng vấn Tướng Giáp cho tờ New York Times vào năm 1990. Vài tháng sau, tôi tới Việt Nam và gặp Tướng Giáp để chụp hình ông cùng gia đình. Một mối quan hệ đã được xây dựng và kéo dài tới tận bây giờ.

Đại tướng Võ Nguyên Giáp, người được các phóng viên phương tây mệnh danh là "ngọn núi lửa phủ tuyết". Ảnh: Catherine Karnow

Ngày 1/5/1994, tôi khá lo lắng và hồi hộp trên chuyến bay từ Hà Nội tới Điện Biên Phủ. Lần này, Đại tướng Võ Nguyên Giáp không chỉ thăm chiến trường và nghĩa trang liệt sĩ, ông còn quay lại căn cứ Mường Phăng lần đầu tiên sau 40 năm. Đó là nơi ông đã trú ẩn trong những tháng vạch ra chiến dịch, để rồi từ đây đưa ra chiến lược thiên tài tạo nên chiến thắng Điện Biên Phủ.

Chiến lược thiên tài đó là gì? Cách thức của Đại tướng về cơ bản là sử dụng sức người để kéo những khẩu pháo nặng lên những con đốc đứng rồi nã xuống các đồn bốt của Pháp ở dưới. Trận địa pháo này rất có uy lực. Người Pháp bị áp đảo đến nỗi sĩ quan pháo binh của họ đã tự sát trong chiến hào.

Lả đi vì đói khi chờ trực thăng của Đại tướng

Khi chiếc máy bay thương mại cỡ lớn hạ cánh, tôi bị một số người đưa đi vì họ không hiểu vai trò đặc biệt của tôi. Trong một phút chốc, tôi bị tách khỏi Tướng Giáp mà không biết có thể gặp lại như thế nào. Tôi cũng không rõ ông được bố trí nghỉ lại ở nơi đâu.

Bỏ lại hành lý ở một khách sạn nhỏ, tôi yêu cầu họ đưa tôi đến gặp Đại tướng. Nhưng chính họ cũng không biết nên đưa tôi tới đâu. Đột nhiên, tôi nhìn thấy một nhà khách lớn trên một đỉnh đồi. Trực giác mách bảo tôi rằng đó chính là nơi Tướng Giáp đang nghỉ. Vì vậy, tôi yêu cầu lái xe dừng lại.

Sau đó, tôi nhìn thấy người trợ lý của Đại tướng đang ngồi nghỉ ở hiên nhà. Chúng tôi đã biết nhau và ông ấy không ngạc nhiên khi thấy tôi. Sau đó, tôi được biết rằng chúng tôi sẽ đến thăm chiến trường năm xưa vào ngày hôm sau.

Tướng Giáp sẽ di chuyển bằng trực thăng, còn tôi đi bằng xe jeep. Tôi được thông báo là sẽ tới nơi vào đầu buổi chiều. Đại tướng cũng sẽ tới trong khoảng thời gian này.

Hàng trăm người dân đã tụ tập ở nơi là trận địa năm xưa để chờ Tướng Giáp đi trực thăng đến. Đoán rằng ông sẽ tới trong chốc lát nữa, tôi kiểm tra lại để chắc rằng máy ảnh đã lắp phim và tự kiếm một vị trí tốt để bấm máy. Nhiều phút trôi qua. Thế rồi một giờ và một giờ nữa qua đi. Tôi không có gì mang theo để ăn, mà chỉ có một chai soda cam để uống.

Khi đó, trời rất nóng và nắng gắt. Nếu tôi chạy ra chỗ rừng cây để trốn ánh nắng mặt trời, tôi sẽ bỏ lỡ cơ hội bấm máy khi Đại tướng đến. Ngớ ngẩn hơn là tôi lại không mang đủ phim, nên tôi thậm chí không thể giết thời gian nhiều bằng cách chụp ảnh những người dân bản xứ. Điều đó thật tệ đối với tôi, vì khi đó họ trông rất thú vị. Nhiều người trong số họ là người Thái Đen, một dân tộc thiểu số ở vùng cao. Nhiều trẻ em còn mặc đồng phục, quàng khăn đỏ và cầm những biểu ngữ chào mừng.

Tôi bắt đầu cảm thấy lả đi vì đói và kiệt sức.

Mọi người bắt đầu chạy về phía trực thăng khi nó đang hạ cánh. Ảnh: Catherine Karnow.

Cuối cùng, tôi nghe thấy tiếng động trên bầu trời và nhìn thấy chiếc trực thăng đang tiến lại gần. Người dân chạy về phía trước trực thăng sau khi nó đáp xuống. Đại tướng bước ra và vẫy tay chào đám đông. Chúng tôi bắt đầu đi bộ lên núi để thăm nơi trú ẩn bí mật trong rừng.

Chúng tôi bước trên những tấm ván gỗ hẹp trên các con suối và trèo qua nhiều thân cây đổ. Đã 83 tuổi, Tướng Giáp vẫn thể hiện ông có sức khỏe rất tốt.

Khi chúng tôi tới nơi mà Đại tướng từng sống suốt nhiều tháng liền để chỉ huy trận đánh cuối cùng, người dân chào ông với sự tôn kính và niềm vui lớn lao. Ông đã không gặp lại một vài người trong số họ suốt 40 năm.

Chúng tôi bước vào căn lán nhỏ, vốn chính là nơi mà Tướng Giáp đã vạch ra chiến lược cho trận Điện Biên Phủ. Một tấm bản đồ, mô phỏng lại chính bản đồ mà ông và các chỉ huy khác đã sử dụng 40 năm trước, được treo trên tường. Đại tướng ôn lại những kỷ niệm về những ngày ông ở lán này. Tướng Giáp nói: "Điều duy nhất tôi cảm thấy tiếc là những người chỉ huy đã cùng có mặt với tôi khi đó nay đã không còn nữa và không thể có mặt ở đây hôm nay".

Với tôi, việc ở trong căn lán nhỏ giữa núi rừng miền bắc của Việt Nam và chứng kiến một huyền thoại sống kể về những khoảnh khắc riêng trong lịch sử quả là một điều trọng đại".

Nguyễn Tâm lược dịch

Nguồn: vnexpress.net

Tạp chí danh tiếng TIME của Mỹ từng ba lần sử dụng chân dung của Đại tướng Võ Nguyên Giáp làm trang bìa, khi đề cập cuộc kháng chiến chống Mỹ của Việt Nam.

Đại tướng Võ Nguyên Giáp trên bìa của TIME số ra tháng 6/1966. Ảnh: TIME

Trong số ra ngày 17/6/1966, TIME lần đầu tiên sử dụng chân dung Đại tướng Võ Nguyên Giáp, Tổng tư lệnh Quân đội Nhân dân Việt Nam, làm trang bìa tạp chí. Trong bài bình luận về nhân vật trang bìa, TIME đã so sánh Tướng Giáp như Napoleon của Việt Nam, và trích dẫn câu nói nổi tiếng của ông "đánh là thắng, chỉ đánh khi chắc thắng, nếu không thắng thì không đánh", như kim chỉ nam của quân đội Việt Nam trong giai đoạn này.

Đây là giai đoạn chiến trường miền Nam của Việt Nam đang có những diễn biến mới. Bài viết của TIME cho rằng Tướng Giáp khi đó gặp nhiều khó khăn hơn so với thời kỳ kháng chiến chống Pháp, bởi quân đội Mỹ huy động nhiều phi đội trực thăng có sức tấn công lớn.

Bìa TIME ngày 9/2/1968. Ảnh: TIME

Ngày 9/2/1968, TIME đưa chân dung Đại tướng làm ảnh trang bìa, với bối cảnh cuộc Tổng tiến công mùa xuân Mậu Thân 1968 vừa kết thúc. Cuộc tổng tiến công Mậu Thân diễn ra trên khắp miền Nam, gây bất ngờ lớn cho quân đội Mỹ và chính quyền Sài Gòn. Đây cũng là trận chiến mở đầu cho một đợt phản công toàn diện từ tháng 2 cho đến cuối năm 1968.

Bìa TIME tháng 5/1972. Ảnh: TIME

Tháng 5/1972, sau chiến thắng trận Thành cổ Quảng Trị, TIME lần thứ 3 đăng hình Đại tướng Võ Nguyên Giáp lên trang bìa. Trận Thành cổ Quảng Trị trong "mùa hè đỏ lửa" ấy là bước ngoặt quan trọng về mặt quân sự và ngoại giao, tạo tiền đề thuận lợi cho đoàn đàm phán Việt Nam tại Paris.

Đức Dương

Nguồn: vnexpress.net