Nghề báo

Cuộc tranh luận sôi nổi trên Internet về màu sắc của một chiếc váy ngày hôm qua đã đưa ra một bài học quan trọng mà bất cứ nhà báo nào cũng nên nhớ tới khi làm công việc hàng ngày của mình.

Chiếc váy "đổi màu" gây tranh cãi dữ dội những ngày vừa qua.

Chúng ta nhìn vào bức ảnh đơn giản chụp một chiếc váy, và thấy những điều khác nhau. Điều này không liên quan gì tới trí tuệ, kinh nghiệm, phong cách thời trang hay bất cứ đặc điểm cá nhân nào khác.

Chúng ta chịu sự kiểm soát hoàn toàn của não bộ và quá trình nhận thức của nó. Đôi mắt thu nhận thông tin, bộ não xử lý và đưa ra câu trả lời. Bởi câu trả lời này được bộ não của chính chúng ta đưa ra, nên nó dường như chính là câu trả lời đúng.

Trong cuộc sống hàng ngày, chúng ta không giả định rằng bộ não và đôi mắt của chúng ta có thể đưa ra những thông tin lỗi.

Trên thực tế, bộ não và đôi mắt thường không hề trung thực.

Có một sự thật đơn giản, đó là cách mà não bộ của chúng ta xử lý thông tin có thể khiến chúng ta lạc hướng. Đây là điều mà mỗi nhà báo cần phải nhận thức được và phản ánh lại trong công việc hàng ngày.

Dưới đây là bản tóm tắt báo cáo của phóng viên Craig Silverman của trang Poynter, phác họa 5 hiện tượng và thành kiến mà mỗi nhà báo cần phải chú ý tới:

1. Hiệu ứng phản pháo

Trong một bài viết trên trang blog You Are Not So Smart, nhà báo David McRaney đã đưa ra một định nghĩa ngắn gọn về hiệu ứng phản pháo: “Khi những xác tín sâu xa nhất của bạn bị thử thách bởi các chứng cứ có tính phản bác, niềm tin của bạn sẽ trở nên mạnh mẽ hơn.”

McRaney đã đi sâu vào phân tích hiệu ứng phản pháo trong cuốn sách của anh. Trong đó, McRaney giải thích ngắn gọn về tác động của hiệu ứng này lên suy nghĩ và hành động của con người như sau:

“Khi một điều gì đó được bổ sung vào danh sách những quan niệm của bạn, bạn sẽ bảo vệ điều đó khỏi bị tổn hại. Bạn làm điều này một cách bản năng và vô thức khi phải đối diện với thông tin trái chiều. Thay vì tự đặt ra câu hỏi về những quan niệm của bản thân, bạn lại kiên quyết không từ bỏ chúng. Khi có người muốn sửa sai cho bạn, cố gắng phá hủy quan niệm sai lầm của bạn, sự giúp đỡ của họ bị phản pháo và lại càng khiến bạn khư khư giữ lấy quan niệm sai lầm của mình.”

2. Thiên vị xác nhận

Chúng ta dựa vào thiên vị xác nhận để vô thức chọn ra những dữ liệu ủng hộ cho quan điểm của bản thân. Nếu chúng ta đã bị thuyết phục bởi một kết quả nào đó, chúng ta sẽ chú ý nhiều hơn tới những thông tin ủng hộ kết quả đó. 

Một bài báo đăng trên tờ Wall Street Journal đã miêu tả hiệu ứng của thiên vị xác nhận trong giới kinh doanh như sau: “Nói ngắn gọn, chính đầu óc bạn hành động như một người luôn luôn đồng tình với bạn, chỉ nhắc lại những gì bạn muốn tin vào.”

Thiên vị xác nhận khiến chúng ta mù quáng trước những bằng chứng và sự kiện mâu thuẫn với quan điểm cá nhân.

Đối với người làm báo, sự thiên vị này thường xuất hiện dưới dạng thái độ không sẵn sàng tập trung vào những thông tin đi ngược lại với góc nhìn của bản thân nhà báo đối với một câu chuyện nào đó.

3. Lý giải có động cơ

Chúng ta nghĩ về bản thân mình như những người có lý trí, xem xét công bằng những bằng chứng và thông tin trước mắt ta.

Thế nhưng thường thì không phải vậy. Chúng ta dễ dàng bị thuyết phục bởi những thông tin phù hợp với quan điểm bản thân, nhưng lại đánh giá và loại bỏ một cách nghiêm khắc những bằng chứng và chi tiết chứng minh điều ngược lại.

Lý giải có động cơ và thiên vị xác nhận giống nhau ở nhiều điểm. Nhà tâm lý học Gary Marcus diễn tả điểm khác nhau như sau: “Nếu thiên vị xác nhận là một xu hướng định sẵn khiến chúng ta chú ý tới những thông tin phù hợp với quan niệm cá nhân, thì lý giải có động cơ lại khiến chúng ta có xu hướng ‘bới lông tìm vết’ với những điều ngược lại.”

4. Đồng hóa thiên vị

Trong tác phẩm “True Enough,” Farhad Manjoo định nghĩa đồng hóa thiên vị là xu hướng “giải thích và hiểu thông tin mới theo hướng ủng hộ cho quan điểm cá nhân,” trích dẫn những nghiên cứu do các nhà tâm lý học Charles Lord, Lee Ross và Mark Lepper trong bài nghiên cứu “Đồng hóa thiên vị và Phân cực thái độ: Tác động của Giả thuyết trước đó tới Bằng chứng xem xét sau này.”

5. Phân cực nhóm

Khi nói chuyện với những người đồng quan điểm, chúng ta có xu hướng ủng hộ quan điểm đó một cách càng mãnh liệt hơn.

Năm 2010, một nhóm các nhà nghiên cứu thuộc Viện Công nghệ Georgia và Microsoft Research đã xem xét hiện tượng phân cực nhóm trên Twitter, và nhận thấy rằng “những bài trả lời từ các cá nhân đồng quan điểm củng cố thêm cho bản sắc của nhóm.”

Vì vậy, từ giờ trở đi, khi thu thập thông tin, nói chuyện với người khác, và chọn lựa những gì cần thêm vào, cần nhấn mạnh, hay cần loại bỏ, hãy nhớ tới chiếc váy gây tranh cãi này./.

Có người quan niệm, nhà báo và doanh nhân là hai loại hình nghề nghiệp rất khác nhau thậm chí xa nhau. Doanh nhân quan tâm đến lợi nhuận, lợi ích của họ là hiệu quả kinh doanh, là đồng vốn sinh lời bao nhiêu. Còn nhà báo, tôn chỉ mục đích và luật pháp cũng định hướng rất rõ là phải vì lợi ích của xã hội, vì số đông công chúng mà phục vụ.

Nhưng đấy là bề mặt, còn nhìn trên chiều sâu của vấn đề thì doanh nhân không khi nào có thể rời xa lợi ích của xã hội, của đất nước. Doanh nghiệp gắn xã hội trong kinh doanh, doanh nghiệp là của cộng đồng. Sự kiện một tạp chí quốc tế có uy tín đánh giá Việt Nam đã có hai doanh nhân trong bảng xếp hạng các tỷ phú đô la trên toàn cầu là niềm tự hào chung của đất nước, được dư luận đón nhận theo hướng tích cực chứ không còn tâm lý nghi ngờ, kỳ thị, xa lạ như buổi đầu hội nhập. Sự thay đổi nhận thức và thái độ cộng đồng ấy giới doanh nhân hiểu rằng có sự góp sức không nhỏ từ thông tin báo chí.

“Nếu tiếp cận đúng hướng như thế, mỗi quan hệ nhà báo, doanh nhân sẽ là nền tảng thúc đẩy xã hội, thúc đẩy sự nghiệp kinh doanh phát triển” - Ảnh: BAODAUTU.VN

Trong dòng chảy cuộc sống, sự hợp tác, liên kết, hỗ trợ lẫn nhau luôn là cần thiết. Báo chí với vai trò là lực lượng xung kích trên mặt trận văn hóa, tư tưởng, là nguồn thông tin phong phú, hữu hiệu có thể giúp giới doanh nhân tìm kiếm những cơ hội đầu tư, những thông tin thị trường hữu dụng. Trong biển thông tin cạnh tranh hiện nay, báo chí vẫn là nguồn thông tin thiết thực và có độ tin cậy cao. Ngược lại, những câu chuyện làm ăn, tư duy vượt trước thời đại của nhiều doanh nhân là đề tài hấp dẫn trên báo chí. Chưa kể, doanh nhân cũng cần những giây phút nghỉ ngơi, cũng quan tâm đến những thông tin văn hóa giải trí, cũng thao thức với những sự kiện chính trị xã hội, đến vận mệnh quốc gia. Khi Trung Quốc gây hấn với giàn khoan Hải Dương 981 ngang ngược cắm vào thềm lục địa của đất nước, nhiều doanh nhân đã lên tiếng, đã tìm mọi cách góp công sức, tiền của và cả trí tuệ của mình vào công cuộc bảo vệ chủ quyền quốc gia, đề cao giá trị độc lập. Tôi có quen biết một doanh nhân tầm cỡ đang triển khai nhiều công trình bất động sản, thủy điện từ bắc chí Nam. Bận rộn túi bụi nhưng cứ lúc nào ngơi việc là anh lại vội vào mạng tìm những thông tin mới về biển Đông, về vụ giàn khoan xâm lăng với sự quan tâm đặc biệt. Hỏi vì sao, anh cười bảo mình là người Việt Nam, chủ quyền quốc gia là thiêng liêng, những lúc thế này nếu có lệnh tổng động viên là lên đường ngay không cần nghĩ. Còn dưới góc độ một nhà đầu tư, một người làm kinh doanh, tài sản của mình trải ra khắp miền đất nước, phải bám sát diễn biến thời sự, phải quan tâm đến mọi thông tin để có thể đưa ra những phương án xử lý tối ưu. Cho nên báo chí là bạn đồng hành, bản tin thời sự mỗi ngày được chờ đón hơn cả chờ đón người yêu. Giản dị thế thôi.

Doanh nhân như một tầng lớp tinh hoa của xã hội, được giới trẻ ngưỡng mộ, được xã hội tôn vinh. Báo chí cũng luôn dành cho những doanh nhân thành đạt cái nhìn ưu ái. Song những bài học kinh nghiệm, những thất bại thương trường cũng cần được thông tin, mổ xẻ cho thấu đáo để tránh vết xe đổ cho những người đi sau, để khát vọng làm giàu được hiện thực hóa chứ không chỉ là giấc mơ xa vời toàn màu hồng ảo diệu. Có doanh nhân tâm sự, đã làm ăn là phải hiểu pháp luật, phải tuân thủ pháp luật. Nhưng hiểu biết pháp luật cặn kẽ, sâu sắc lại là chuyện không đơn giản. Những bài học cảnh tỉnh từ báo chí, những cung cách làm giàu thiếu bền vững, chạy theo lợi nhuận bằng mọi giá, chà đạp lên cộng đồng cần phải bị lên án và tẩy chay. Khi nhà báo dõi theo nghiệp làm ăn của doanh nhân, ở đó có cả sự tin cậy, sẻ chia, cũng có cả sự cảnh báo, thậm chí ý thức giám sát xã hội cũng càng được đề cao như chức năng đương nhiên của một loại hình nghề nghiệp luôn thông tin vì lợi ích cộng đồng, luôn lấy đất nước, dân tộc làm thước đo đạo đức nghề nghiệp của mình. Những doanh nhân có trách nhiệm và tỉnh táo không bao giờ muốn báo chí khen một chiều mà luôn cần ở nhà báo sự góp ý chân tình, kể cả thái độ phê bình thẳng thắn nhưng có thiện ý, để khắc phục yếu kém, đi lên bền vững. Không ai dám chắc không có sai lầm. Trong một cơ chế còn nhiều bất cập, cần tháo gỡ và hoàn thiện, doanh nhân là người lính đi đầu, có vinh quang nhưng rất có thể cũng có hy sinh, trả giá. Báo chí phải minh bạch, công tâm nhìn rõ ở đó đâu là sai lầm do ham lợi nhuận, chủ động vi phạm, làm ẩu, làm liều, trục lợi, đâu là yếu kém, vấp váp do nhận thức chưa tới, do cơ chế đẩy vào thế “không thể khác”…

Cuộc sống luôn cần bè bạn, cần những mối quan hệ kết nối, cần những lời động viên khi sóng gió, cần những sẻ chia, tư vấn lúc bế tắc, khó khăn. Hạnh phúc nào hơn với người làm báo là có những độc giả biết góp ý chân thành và thẳng thắn với những tác phẩm của mình. Không hiếm những doanh nhân đầy trí tuệ và nhiệt huyết luôn quan tâm đến báo chí, sẻ chia, đồng hành với những người làm báo vì một niềm tin tương lai sẽ tốt đẹp hơn, cái xấu, cái sai, cái vô lý sẽ không thể có đất mà tồn tại. Họ có thể không trực tiếp cầm bút viết báo, nhưng ý kiến của họ, chắt lọc từ thực tiễn thương trường máu lửa và sôi động, từ kinh nghiệm cuộc đời từng trải và có lúc không kém truân chuyên chính là nguồn tài liệu vô giá cho những nhà báo say nghề kiểm chứng thêm những góc cạnh đa diện của cuộc sống. Nghề báo vốn nhiều rủi ro, thách thức, nhận diện bản chất sự kiện, vạch rõ ranh giới đúng sai nhiều lúc là thử thách nghiệt ngã. Nhìn từ bên ngoài vào để phản ánh, đôi mắt nhà báo dù trải nghiệm tinh tường đến mấy có lúc cũng không tránh được phiến diện, sơ suất. Mà sai một ly, đi một dặm, niềm tin vô giá của công chúng mà cả đời làm báo chắt chiu qua từng bài viết, từng chi tiết nhỏ có thể đổ xuống sông, xuống biển chỉ vì một cách xử lý thông tin vội vàng. Cho nên sự sẻ chia từ những bạn đọc đặc biệt, những doanh nhân đầy trí tuệ và trải nghiệm là hành trang quý giá để nhà báo vững tin hơn trên hành trình tác nghiệp.

Ngược lại, nhà báo cũng có thể hỗ trợ doanh nhân doanh nghiệp làm ăn chân chính bảo vệ lợi ích hợp pháp của mình. Cơ chế chưa hoàn thiện là mảnh đất tốt cho nạn nhũng nhiễu phát sinh. Trong nghiệp làm ăn, không hiếm khi doanh nghiệp phải ngậm đắng nuốt cay chấp nhận đi cửa sau để được việc. Không hiếm khi sự o ép bắt bí doanh nghiệp đã trở thành mánh làm ăn của một số “công bộc” lộng quyền. Báo chí đồng hành với doanh nghiệp, bảo vệ doanh nghiệp, giúp doanh nghiệp vững tin hơn vào công lý. Có những góc khuất rất khó nói ra, có những thói tật không dễ chỉ tận tay, day tận trán, nhưng nếu quyết tâm phơi bày sự thật, nhà báo có thể khiến cái xấu, cái ác phải chùn tay. Nói như Lê-nin: “Hãy để sự nhục nhã trở nên nhục nhã hơn bằng cách công bố sự nhục nhã đó”, báo chí có sức mạnh của tính công khai, của sự giám sát bằng con mắt của hàng vạn, hàng triệu độc giả. Cũng có những bài báo không đăng, những chương trình chưa lên sóng, nhưng sự vào cuộc đúng đắn và đầy trách nhiệm của báo chí đã góp phần giải quyết vấn đề, tháo gỡ cho doanh nghiệp, động viên các doanh nhân chân chính tiếp tục sáng tạo, suy nghĩ, mở mang cơ nghiệp, cũng có nghĩa là tạo công ăn việc làm và cơ hội phát triển cho cả xã hội, cộng đồng. Tôi biết trường hợp một doanh nhân ở một tỉnh miền núi, làm ăn rất bài bản, chỉn chu, thuế nộp đầy đủ, chăm lo đời sống cán bộ công nhân rất tận tâm, chu đáo. Thế nhưng chỉ vì quan hệ không tốt với “ông” chi nhánh điện mà điện thường xuyên bị cắt đột ngột, gây khó khăn cho sản xuất, kinh doanh. Theo luật, cắt điện không báo trước thì phải đền bù cho sản phẩm hư hỏng, máy móc gặp sự cố, nhưng đấy là lý thuyết, còn hiện thực đố doanh nghiệp nào đòi được ngành điện bồi thường vì không thiếu lý do bất khả kháng” được đưa ra biện hộ. Người làm khó cho ông vốn có thâm niên trong ngành, sự nể nang kiểu “nội bộ” bắt rễ rất sâu khiến nỗi bức xúc của ông không thể nào giải tỏa. Khi báo chí tìm hiểu vụ việc, chính quyền cơ sở phải vào cuộc, ông cán bộ hành doanh nghiệp được điều chuyển sang bộ phận khác, mọi việc mới ổn thoả. Một việc nhỏ thế thôi nhưng vị doanh nhân chân chất nơi phố núi cảm động và tin cậy với báo chí, vì ông đã loay hoay với nỗi khổ khó lý giải ấy mấy năm trời mà đành bất lực.

Cuộc sống không phải lúc nào cũng ngọt ngào. Mối quan hệ báo chí doanh nghiệp có lúc cũng sóng gió, gập ghềnh. Đó cũng là lẽ thường tình. Có không ít doanh nhân ngại báo chí, né báo chí, thậm chí ác cảm với những người làm báo. Khoảng tiếp xúc chủ yếu của họ làm nên góc nhìn có chiều thiên kiến về nghề báo là những cuộc điện thoại mời quảng cáo lắm khi riết róng của một số cộng tác viên, nhân viên công ty truyền thông bị áp doanh thu. Cũng có khi sự căng thẳng trong một vài cuộc tiếp xúc khiến họ thấy ở một vài nhà báo nào đó cung cách moi móc, làm khó, thiếu sự cảm thông, chia sẻ với nỗi khổ của doanh nghiệp trong thời buổi kinh tế khó khăn, hành lang pháp lý còn bất cập. Ngược lại, cũng có những doanh nhân khiến giới báo chí buồn lòng vì sự giàu xổi, tiền hậu bất nhất, thói huênh hoang, khoe của hợm hĩnh nhà giàu mà coi thường mọi giá trị nhân văn. Cũng có trường hợp, doanh nghiệp cần báo chí bảo vệ, nhưng khi báo chí lên tiếng mạnh mẽ thì doanh nghiệp đã lặng lẽ bắt tay thoả thuận với cơ quan làm sai, né sang một bên, để mặc nhà báo chơ vơ, đơn độc với những thông tin chống tiêu cực của mình.

Những hiện tượng ấy dù không phổ biến nhưng đây đó vẫn còn tồn tại làm ảnh hưởng đến mối quan hệ báo chí doanh nghiệp vốn tương sinh, tương đồng và nhiều duyên nợ. Dù muốn hay không, cũng cần bình tĩnh nhìn vào thực trạng đó để tháo gỡ và giải quyết. Người làm báo giàu lòng tự trọng, nhưng cuộc sống gắn với chữ nghĩa cũng khiến họ hay mềm lòng trắc ẩn, dễ cảm thông với những cảnh ngộ cuộc đời. Người làm kinh doanh va chạm cuộc sống không ít, trải nghiệm thương trường đích thực cũng làm họ thêm đằm thắm lẽ đời, biết chia sẻ, tôn trọng công việc của người khác, biết tận dụng thông tin để làm giàu cho cuộc sống của mình. Nếu tiếp cận đúng hướng như thế, mối quan hệ nhà báo, doanh nhân sẽ là nền tảng thúc đẩy xã hội, thúc đẩy sự nghiệp kinh doanh phát triển. Mặt trận thông tin cũng sẽ thêm phong phú, sinh động, cái tích cực sẽ phát huy sức mạnh, đẩy lùi cái tiêu cực ra khỏi đời sống cộng đồng.

Mùa tuyển sinh vừa qua, số lượng thí sinh đăng ký vào các ngành kinh tế vẫn tăng. Có nghĩa là rất nhiều người trẻ vẫn đang ấp ủ thành doanh nhân, ấp ủ những dự định kinh doanh để làm giàu cho cá nhân mình và cho đất nước. Tương tự, ngành báo chí vẫn là ngành “hot” trong khối các ngành khoa học xã hội và nhân văn. Nhiều người trẻ chọn báo chí vì luôn tin rằng cái nghề vất vả ấy luôn cần cho cuộc sống tốt đẹp hơn, công bằng hơn. Xu thế chọn nghề ấy cho thấy nhà báo và doanh nhân vẫn là mối quan hệ song hành bền vững về phía tương lai. Khi đã được xã hội gửi gắm niềm tin cậy, nhà báo và doanh nhân chắc phải tự biết cần làm gì để củng cố mối quan hệ lành mạnh và đúng đắn, gạt bỏ những rào cản, những bất cập để tiến về phía trước, tiên phong trong công cuộc dựng xây đất nước giàu đẹp, văn minh. Đó cũng là lẽ tự nhiên, bởi chắc chắn không ai muốn phải sống một mình, và thực tế cũng khó ai có thể sống một mình, không cần bè bạn, đối tác trong một xã hội chuyển động mạnh mẽ và đầy thách thức hiện nay.. 

TS. Đỗ Chí Nghĩa

Nguồn: nguoilambao.vn

(ICTPress) - Apple sẽ tung ra chiếc đồng hồ thông minh đầu tiên của công ty này vào tháng 4 và dường như Apple mong muốn thu hút sự quan tâm của thế giới thời trang trên Tạp chí thời trang danh tiếng Vogue.

Số Tạp chí thời trang Vougue mới nhất đã dành nhiều trang quảng cáo mô tả chiếc đồng hồ với kích thước thật, theo nhà phát triển Carlos Ribas (đăng trên 9to5Mac).

Rubas đã lấy một chiếc thước đo kích thước quảng cáo và cho biết hình ảnh chiếc đồng hồ được đăng trên tờ tạp chí này đúng với kích thước thật. Bạn đọc MacRumors, cho biết đã mua tờ tạp chí này và cũng cho biết các hình ảnh của chiếc đồng hồ là kích thước thật. Khó thể nói điều này có là thực tế, tuy nhiên vì Apple chưa đăng tải các kích thước thực của chiếc đồng hồ trên trang web. Apple chỉ cụ thể là thiết bị sẽ có hai loại chiều cao 38mm và 42mm.

Một số bạn đọc trên tạp chí Vogue đã đăng tải các hình ảnh quảng cáo lên Twitter:

Dù các quảng cáo trên Tạp chí có đúng kích thước thật hay không thì điều này vẫn cho thấy Apple thực sự muốn quảng bá sản phẩm này như là một phụ kiện thời trang hơn là một thiết bị. Chiếc đồng hồ thông minh này sẽ ra mắt vào tháng 4 và model cơ bản sẽ có giá khởi điểm 349 USD. Apple chưa công bố giá cho các phiên bản khác.

HY

Nhận thấy có “một khoảng trống lớn về đời sống đô thị đời thường ở Sài Gòn những năm 1950 - 1960”, trong các tác phẩm về Sài Gòn - TP.HCM ấn hành gần đây, nhà văn - nhà báo Phạm Công Luận đã miệt mài tìm kiếm, ghi chép tư liệu về Sài Gòn xưa.

Một bìa báo xuân thập niên 1950

Tập sách khảo cứu kết hợp tản văn Sài Gòn - chuyện đời của phố phần 2 của ông (do NXB Hội Nhà Văn và Phương Nam vừa ấn hành) tiếp tục mang đến độc giả những câu chuyện thú vị. Thanh Niên xin trích giới thiệu một số bài viết trong tập sách.

Một ngày giáp tết cuối thập niên 1950, có hai người đàn ông chạy xe gắn máy tông vào nhau trên đường Lê Lợi, đoạn gần chợ Bến Thành. Sau khi dựng xe, lấy lại tư thế, hai ông ngỡ ngàng nhận ra nhau. Người lớn tuổi hơn đi Vespa là họa sĩ Duy Liêm, nổi tiếng vẽ bìa nhạc tờ, mẫu tranh sơn mài và bìa báo. Người đi Lambretta là họa sĩ Lê Minh. Hai ông hỏi nhau đi đâu mà gấp gáp vậy, và cả hai có cùng câu trả lời: “Tôi đi giao tranh bìa báo xuân, gấp quá nên đi nhanh!”.

Câu chuyện cũ đơn giản vậy nhưng còn đọng lại trong tâm trí Lê Minh, họa sĩ nổi tiếng một thời chuyên vẽ bìa sách truyện chưởng Kim Dung và tranh các loại cho các ấn bản. Năm nay 77 tuổi, còn tráng kiện và đang sống cùng vợ con ở đường Lê Quang Định (TP.HCM), ông hồi tưởng: “Thập niên 1950 là thời hoàng kim của giới họa sĩ vẽ tranh bìa báo xuân. Lúc đó xu hướng dùng ảnh làm bìa báo xuân chưa rộ lên, người trong giới họa sĩ chúng tôi như Lê Trung, Thái Văn Ngôn, Duy Liêm tha hồ tung hoành. Những năm đó, tôi còn trẻ, ngoài việc vẽ bìa sách còn nhận thêm vẽ bìa báo xuân. Mỗi năm nhận khoảng 5 - 6 bìa là có tiền ăn cái tết huy hoàng rồi”.

Họa sĩ Lê Minh kể rằng khoảng một tháng trước tết, các báo như Sân Khấu Mới, Tia Sáng, Phụ Nữ Diễn Đàn, Phụ Nữ Ngày Maibắt đầu đặt ông vẽ bìa. Các chủ báo không có yêu cầu gì cụ thể, chỉ giao họa sĩ vẽ một bìa báo cho đẹp với tông màu rực rỡ. Thế là các họa sĩ tha hồ sáng tạo. Tuy nhiên, bìa báo xuân nhất nhất phải có hình một cô gái xinh đẹp, có cành hoa mai, có cảnh đi lễ chùa, đi chợ hoa, cho bồ câu ăn, lư nhang trầm... cứ thế mà thay đổi, thêm bớt, miễn các tranh bìa đừng giống nhau. Thập niên 1950, kỹ thuật làm bản kẽm chỉ dùng để in ảnh trên bìa nên họa sĩ vẽ tranh làm sao cho phù hợp với kỹ thuật in mộc bản, dễ chạm khắc trên gỗ để in. Một bức tranh thường vẽ chỉ mất một buổi nhưng vì nhiều tranh dồn lại phải giao gấp, nên mới có chuyện tông xe vào nhau trên đường Lê Lợi với ông Duy Liêm.

Họa sĩ vẽ tranh bìa báo xuân nổi bật lúc đó là Lê Trung, người mà họa sĩ Lê Minh ngưỡng mộ từ khi còn trẻ. Họa sĩ Lê Trung tên thật là Lê Toàn Trung, người gốc Châu Đốc. Ông tốt nghiệp Trường trung học trang trí Gia Định và là cựu sinh viên Cao đẳng Mỹ thuật Đông Dương năm 1938, có thụ huấn Giáo sư Besson, Claude Lemaire, La Jonchères. Tranh của Lê Trung được chú ý nhiều nhất là vẽ thiếu nữ với nét đẹp diễm lệ, sóng mắt ướt rượt, ngực nở, eo thon hừng hực sức sống như cây trái miền Nam. Giới bình dân ở Sài Gòn, người dân miền Tây Nam bộ đặc biệt mê tranh bìa báo xuân do Lê Trung vẽ. Tranh của ông đứng hẳn riêng một góc, khác hẳn dáng thiếu nữ thướt tha, mảnh mai yểu điệu kiểu “mỹ thuật Đông Dương” rất thịnh hành. Dạng tranh này có sức sống thật sự đến nỗi cho đến nay nhiều người còn nhắc đến để nhớ về một dĩ vãng êm đềm của thập niên 1950 lúc vừa thoát khỏi chế độ thực dân và chiến tranh chưa lan rộng. Sau một cái tết, bìa báo xuân, phụ bản màu sẽ được cắt ra dán trên vách nhà, cột cái để ngắm nghía suốt năm.

Đến đầu thập niên 1960, xu hướng tranh bìa báo xuân dần dần yếu thế. Lúc đó, sân khấu cải lương và tân nhạc đang hồi mạnh mẽ với nhiều gương mặt đào, kép, ca sĩ đẹp, có tài. Kỹ thuật nhiếp ảnh, kỹ thuật in ấn cũng tiến bộ hơn. Công chúng đòi hỏi được tiếp cận hình ảnh nghệ sĩ mà họ từng xem biểu diễn trên sân khấu. Các báo lần lượt đưa lên bìa hình ảnh nghệ sĩ được chụp công phu trong các studio Bình Minh, Viễn Kính. Tranh của các họa sĩ vẽ cho báo xuân vẫn còn được ưa chuộng nhưng đã lùi dần vào bìa sau các tờ báo xuân.

Khi xem các tờ báo xuân cách nay gần 60 năm, tôi thật sự thấy đó là những bức tranh đẹp, gợi cảm. Đó là dạng mỹ thuật dành cho đại chúng, dễ thưởng thức và đã tạo nên một thị hiếu thẩm mỹ tích cực dành cho những người bình thường không có mấy khi tiếp cận những gallery sang trọng hay các phòng khách xa hoa. Trong ký ức của người Sài Gòn, lục tỉnh hay ở các tỉnh xa ở tuổi trên 50, đó là những hình ảnh khó phai, đầy cảm xúc khi nhìn lại.

Một số tranh bìa báo xuân thập niên 1950

Nguồn: Phạm Công Luận/Báo Thanh Niên

Khi đưa tin về Tết Âm lịch ở Châu Á, các tờ báo phương Tây gặp phải một vấn đề hóc búa, đó là họ không có từ tương đồng với con giáp Mùi để chuyển nghĩa. Họ không biết Mùi nên được dịch là dê, là cừu, hay là linh dương…

Hình tượng chú dê vẫn là quen thuộc với văn hóa Á Đông hơn cả, do dê gắn bó với đời sống nông nghiệp đã từ rất lâu đời.

Năm mới Ất Mùi đã tới, mới đây, hãng tin AFP (Pháp) đã có bài viết về “Học thuyết năm Mùi”, bàn về linh vật của năm Ất Mùi là dê, là cừu, sơn dương hay linh dương? Thực tế, ở một số nước Châu Á, hình tượng linh vật của năm nay không thật thống nhất, có nước chọn hình ảnh chú dê, có nước lại chọn hình ảnh chú cừu…

Trong những ngày qua, đã có nhiều báo phương Tây đề cập tới câu chuyện này. Theo chiêm tinh học của nhiều nước Á Đông, mỗi năm âm lịch đều gắn với hình tượng một con giáp trong vòng tuần hoàn 12 con giáp ứng với 12 năm.

Biểu tượng cho năm nay là con giáp Mùi, có thể hiểu là dê, là cừu, là sơn dương, linh dương… Thực tế, tùy theo đức tính của con giáp Mùi mà người ta muốn hướng tới, họ có thể lựa chọn bất cứ con vật nào trong nhóm này là linh vật của năm.

Hình tượng sơn dương, linh dương gắn liền với thiên nhiên hoang dã, với sự mạnh mẽ, nhanh nhẹn, lanh trí. Hình tượng chú dê đã bớt “hoang dã, bất kham” hơn, thuần hậu, ôn hòa hơn. Cừu thì hiền lành, “nhu mì”…

Thực tế, tất cả các loài vật này đều xuất hiện trong những bức tranh phong thủy, những món đồ vật trang trí chào đón năm Mùi. Theo văn hóa dân gian nhiều nước Á Đông, năm Mùi có linh vật là dê, là cừu, sơn dương hay linh dương thực chất không quá quan trọng, bởi hình tượng con giáp được lựa chọn dựa trên những ý nghĩa tốt lành mang tính biểu trưng.

Con giáp Mùi mang nhiều ý nghĩa biểu đạt, tượng trưng, không liên hệ trực tiếp tới một loài vật cụ thể nào như dê, cừu, hay linh dương… Điều này đã được nhiều nhà nghiên cứu văn hóa, lịch sử Á Đông thống nhất.

Trong tiếng Trung, một ngôn ngữ mang đậm tính hình tượng, chữ “dương” là một thành tố tạo nên chữ “tường”, chữ “tường” hàm ý cát tường, thịnh vượng. Thực tế, chữ “cát dương” và “cát tường” có thể sử dụng thay thế cho nhau trong tiếng Hán cổ. Chữ “dương” lại xuất hiện trong cả chữ “thiện” hàm ý tốt lành, nhân từ, thuận hòa, dễ dàng…

Vì vậy, “dương” là tổng hòa của tất cả những gì được coi là may mắn, phúc lộc, tốt lành mà người ta luôn ao ước có được trong suốt một năm.

Trong khi khái niệm Mùi rất thân thuộc và dễ hiểu đối với người Á Đông, thì đối với phương Tây, đây là một khái niệm gần như không có từ tương đương khi chuyển nghĩa, họ chỉ có cách quy ra một khái niệm cụ thể như dê, cừu, hoặc linh dương, đó là lý do tại sao những ngày này, nhiều tờ báo phương Tây lại quan tâm tới chuyện linh vật của năm Mùi.

Đó cũng chính là sự khác biệt thú vị của chiêm tinh học phương Đông và phương Tây. Người ta nói rằng, người tuổi Mùi không bao giờ phải lo về ba thứ trong đời, đó là cái ăn, cái mặc, nơi ở. Vì vậy, năm 2015, dù là dê, là cừu, linh dương hay sơn dương, thì vẫn là một năm rất đẹp, hứa hẹn sung túc, dồi dào.

Nguồn: Bích Ngọc (Theo AFP)/dantri.com.vn

Một thời gian khó là vậy nhưng cánh phóng viên chúng tôi có thể nói là rất sướng. Nay qua thời bao cấp nhớ lại vẫn vui vì được sống trong sự thương yêu chăm sóc của cơ sở mà cũng là của bạn đọc của báo chí.

Gần 20 năm tôi làm phóng viên thường trú của Thông tấn xã Việt Nam tại Hà Nội. Đó là “một thời đạn bom, một thời hòa bình” trong bao cấp và nhà báo cần được tin yêu, quý trọng.

Tôi chợt nhớ đến cánh phóng viên trẻ hiện nay hay ta thán về khó khăn khi tiếp cận doanh nghiệp. Nào là bị nghi là đến xin quảng cáo, bị hẹn năm lần bảy lượt, thậm chí còn bị từ chối thẳng thừng. Thì ra không hẳn như vậy, “tại anh tại ả, tại cả đôi bên”. Trước hết là do cung cách tác nghiệp “chuồn chuồn đạp nước” của các cô cậu này đúng như câu ví “láo nháo như nhà báo đi hội nghị”. Có cô đến cơ sở như đi công viên, không sổ sách, máy ảnh, máy ghi âm mà chỉ toòng teng cái túi xách bằng bàn tay, ăn mặc trang điểm thì như lên sân khấu.

Không như vậy, thời chúng tôi gắn bó với cơ sở lắm. Với các bác lãnh đạo cao tuổi, chúng tôi đứng hàng con cháu để ứng xử, giao tiếp. Còn với các anh chị cứng tuổi hơn, chúng tôi nhận phận làm em. Khoái nhất là các giám đốc trẻ cùng trang lứa có lỡ quá mồm vui miệng cũng chẳng sao. Cứ… vô tư đi. Tin, bài về cơ sở đều tăm tắp. Nào là sản phẩm mới, công trình chào mừng, nào là chăm lo đời sống công nhân, mở mang nhà trẻ… rồi phong trào cải tiến kỹ thuật, phát huy sáng kiến, kết nạp Đoàn, kết nạp Đảng… Nhiều thông tin lắm. Có đơn vị coi tôi như cán bộ thi đua vậy. Vì thế, có cái báo cáo, bài diễn văn chào mừng cấp trên và cả bài phát biểu của Bí thư Thành ủy nhân ngày truyền thống… tôi đều được mời góp ý, chuẩn bị giúp… Lại có khi được “gọi” khẩn cấp, đón bằng xe ôtô hẳn hoi để góp ý cách tiếp đón, báo cáo và đề đạt gì với lãnh đạo cấp cao đến thăm nhà máy. Đôi khi tôi còn được tham gia xây dựng thực đơn bữa cơm thân mật đón khách cấp trên.

Tôi được coi như một phái viên của trên về đơn vị và tất nhiên tôi cũng được tặng một xuất quà tết. Theo thông báo phải có mặt đúng giờ G ngày N để nhận. Đây là việc gay cấn nhất. Ngày cận tết bao nhiêu công việc, đâu rảnh rỗi mà đi nhận quà đúng giờ. Thương cánh báo chí, các vị giám đốc, chủ nhiệm gọi điện báo tin rồi bảo bận không đến được thì cho người nhà ghé đến xưng danh là được nhận.

Thời đó có nhiều loại tem phiếu lắm. Chẳng hạn tem phiếu thực phẩm chia ra nhiều loại: A, B, C, D, E, N, T và của công nhân thì chia ra là I, II, III. Chẳng biết anh em cơ quan “chạy” thế nào mà phóng viên Thông tấn xã được hưởng 16,5kg đến 21kg gạo/tháng và tem phiếu loại II dành cho công nhân có mang vác nặng, nghĩa là 1,2kg thịt/tháng. Ở Hà Nội có các cửa hàng riêng, chỉ có phiếu A và phiếu B của thứ trưởng và tương đương trở lên. Phiếu A chỉ có ở cửa hàng Tôn Đản, Hà Nội. Những người hưởng phiếu loại B là thứ trưởng, bí thư, chủ tịch tỉnh. Nghe nói ở Huế có một người dẫu không phải cán bộ mà được hưởng phiếu thực phẩm loại B, đó là bà Từ Cung, thân mẫu cựu hoàng Bảo Đại. Tháng Chạp là tháng nhà tôi dành toàn bộ phiếu thịt để mua mỡ, đem rán ăn dần vì thế nào cũng có thịt tết dư sức gói bánh chưng, nấu thịt đông, gói giò thủ.

Lại nói chuyện đi bắt lợn ở hợp tác xã nông nghiệp ngoại thành mới rách việc. Cậy cục mượn được chiếc xe ôtô U-oát, tôi đi Thạch Thất vào buổi chiều, ngủ lại để mai bắt lợn sớm. Chiều muộn mới đến trụ sở xã thì được chủ nhiệm lôi tuột về nhà dự liên hoan với ban quản trị, ban kiểm soát. Câu chuyện thời sự, nhân sự đại hội không sao dứt được để nói chuyện bắt lợn. Đến khi đài đã tút tút 9 giờ đêm, tôi mới nói chuyện cho bắt con lợn khoảng 70 ký. Thế rồi vẫn đâu ra đấy. Tờ mờ sáng hôm sau, lợn đói đã cân, đã trói chân nằm gọn trong cốp xe và tiền nong thanh toán đầy đủ kèm giấy tờ phòng bị dọc đường. Còn chúng tôi đã có bữa “lo lo ti ca” ấm chân răng rồi chào tạm biệt để lên đường. Ở Hà Nội, anh em đã tay dao thay thớt chờ sẵn.

Nhiều người dân Hà Nội gốc còn nhớ thời đó, đi mua hàng tết là cực hình với đủ kiểu xếp hàng, chen lấn, xô đẩy cả ngày mới mua được suất hàng. Ai cũng phải đi từ sáng sớm. Bực nhất là đến lượt thì hết hàng, không phải là hết sạch mà hết gói hạt tiêu, gói chè chẳng hạn. Lúc đó là lúc quyết định khó khăn dễ mất vui cả cái tết: Chấp nhận bỏ mấy thứ lặt vặt để được mua những thứ cơ bản. Nói vậy chứ chúng tôi coi như không lo xếp hàng vì đã có đồng nghiệp nhà đài thân thiết với thương nghiệp lo mua giúp từ nơi đóng gói rồi.

Vì vậy, công bằng mà nói, thời kỳ gian nan ấy, chúng tôi có cái tết đầy đủ. Sơ sơ tôi có không dưới 30 suất quà. Bên cạnh những thứ thông thường như hộp mứt, gói kẹo, gói mì chính, chai rượu, bao thuốc, cân gạo… có thể để dành hoặc luân chuyển tiếp đến ông bà nhạc, các anh em thì gian nan nhất là khoản thực phẩm tươi sống. Nhà không có tủ lạnh nên cả tối 30, hai vợ chồng tôi xoay trần làm lạp xường bằng phụ liệu mua ở Hàng Buồm. Không cân nhưng tôi đo được trên 20 mét. Ăn đến ra Giêng không hết.

Duyên nghiệp khiến chúng tôi rất ung dung trong… dịp tết. Còn ngày thường ư, không đến nỗi. Bởi tôi có trong tay cả chục đầu mối “căn bản” trong danh sách “Người tốt việc tốt” ở thành phố từ lương thực, thực phẩm, chất đốt, bách hóa để có thể gửi mua thịt, đong gạo, mua dầu, mua đường… khỏi xếp hàng. Gần 30 năm đổi mới, hết bao cấp, vật đổi sao dời không gặp được những người thân quen cũ. Tôi nhớ đến chị Phú, Cửa hàng trưởng lương thực 195 Đội Cấn vốn là lao động xuất sắc của ngành lương thực. Rất thân tình, chị bảo tôi đưa sổ gạo cho chị để khi nào có gạo tốt, mì ngon chị mua cho rồi điện cho tôi đến lấy. Chuyện mua thịt cũng vậy. Tôi nhờ được chị Hoạt, lao động xuất sắc ở Cửa hàng thực phẩm chợ Ngọc Hà nhận mua giúp.

Một thời gian khó là vậy nhưng cánh phóng viên chúng tôi có thể nói là rất sướng. Nay qua thời bao cấp nhớ lại vẫn vui vì được sống trong sự thương yêu chăm sóc của cơ sở mà cũng là của bạn đọc của báo chí.

Nguồn: Trần Đình Thảo/petrotimes.vn

Đậm đà sắc màu truyền thống, lắng đọng tình yêu quê hương, ước vọng về mùa xuân mới  đó là những chương trình truyền hình đặc biệt mà HanoiTV dành tặng cho khán giả nhân dịp Tết Nguyên đán 2015.

Ngày 18/2 (tức 30 tết)

- 7h27: TRANG VĂN HỌC NGHỆ THUẬT: Nét chữ đầu Xuân

- 10h08: KINH TẾ NGOẠI THÀNH: Sắc đào rừng trên đất Thủ đô

- 11h00: CÂU CHUYỆN VĂN NGHỆ: Gặp gỡ nghệ sỹ tuổi mùi

- 14h35: CA NHẠC: Xuân ước vọng

- 15h45: HÀ NỘI CỦA CHÚNG TA : Phong cách làm đẹp ngày Tết của phụ nữ Hà Nội

- 18h10: CHÍNH SÁCH VỚI CUỘC SỐNG: Tết cho người nghèo

- 20h10: PHIM TRUYỆN: Tết lo phết (phim Việt nam)

- 21h40: THỜI TRANG PHONG CÁCH: Sắc xuân

- 22h30: PHIM TRUYỆN: Táo cười đón Xuân (Hài VN)

- 0h00: Tiếp sóng Đài TH Việt Nam: CHỦ TỊCH NƯỚC CHÚC TẾT ĐỒNG BÀO CẢ NƯỚC

- 0h05: THỜI SỰ ĐẶC BIỆT ĐÓN GIAO THỪA

- 0h30: CA NHẠC:Tổ quốc yêu thương

Ngày 19/2 (tức ngày mồng 1 tết)

- 5h30: CA NHẠC : Sáng xuân

- 7h00: NGƯỜI TRÀNG AN - NGƯỜI HÀ NỘI : Tết xưa và nay

- 9h00: GIAO LƯU: Mùa xuân với Đảng

- 10h00: Phỏng vấn Tổng bí thư NGUYỄN PHÚ TRỌNG

- 10h30: CA NHẠC: Tiếng hát mùa xuân

- 15h10: TỌA ĐÀM: Những bông hoa mùa xuân

- 16h10: KẾT NỐI VIỆT NAM: Nguyễn Mạnh Hùng – người kết nối ẩm thực Hà Nội

- 17h35: VẤN ĐỀ DƯ LUẬN: Xuân về trên những miền quê

- 19h50: DU XUÂN Ất Mùi

- 22h30: TRANG VĂN HỌC NGHỆ THUẬT: Thơ “Cảm xúc mùa xuân”

Ngày 20/2 (tức mồng 3 tết)

- 8h55: TỌA ĐÀM GIAO LƯU: Một rừng hương sắc

- 11h00: GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO: Xuân yêu thương

- 11h30: TRỰC TIẾP: THỜI SỰ TRƯA (25’)

- 13h50: NGƯỜI TỐT VIỆC TỐT: Những người không nghỉ Tết

- 21h55: TƯỜNG THUẬT CHƯƠNG TRÌNH “TÌNH YÊU HÀ NỘI - LẦN THỨ VII ”

Nguồn: Bích Thảo/hanoitv.vn

Trong dịp Tết Ất Mùi, VTV đã chuẩn bị sẵn “mâm cỗ” với nhiều “món ăn” phong phú để phục vụ đông đảo khán giả cả nước với khung giờ khác thường nhật.

Đa dạng và phong phú “mâm cỗ” Tết của VTV

Theo ông Nguyễn Hà Nam, Trưởng Ban Thư kí Biên tập, Đài Truyền hình Việt Nam, trong dịp Tết Ất Mùi, VTV sẽ gửi tới khán giả truyền hình những chương trình Tết đặc sắc, đa dạng về thể loại, phong phú về nội dung và hấp dẫn về cách thể hiện.

Bắt đầu từ 17h ngày 30 Tết, toàn bộ các kênh quảng bá của VTV bao gồm VTV1, VTV2, VTV3, VTV4, VTV5 và VTV6 sẽ chập kênh để gửi tới khán giả những chương trình “đinh” như Chiều cuối năm, Bản tin Thời sự đặc biệt, Táo quân và Đón Tết cùng VTV.

Ngay sau chương trình Táo quân 2015 rất được đón đợi và hứa hẹn mang lại tiếng cười sảng khoái, khán giả sẽ cùng hòa mình vào không khí đón Giao thừa trên cả nước qua một số tiết mục đặc sắc. Sau màn pháo hoa đón Giao thừa, VTV cũng gửi tới toàn thể người dân Việt Nam lời chúc Tết của Chủ tịch nước Trương Tấn Sang. Kết thúc chương trình Đón Tết cùng VTV, Bản tin Thời sự đầu tiên của năm Ất Mùi sẽ bắt đầu lúc 2h00 và kéo dài khoảng 45 phút.

Ngoài các chương trình trọng điểm trong đêm 30 Tết, VTV còn có rất nhiều chương trình Tết đặc sắc trên tất cả các kênh sóng trong dịp Tết Nguyên đán này.

Trên VTV1, tối mùng 1 Tết, chương trình Xuân đoàn viên do Ban Văn nghệ sản xuất mang tới những cảnh quay đẹp lần đầu tiên được thực hiện ở nhiều nước trên thế giới. Cũng trên VTV1, khán giả có thể theo dõi Gala Việc tử tế do Trung tâm tin tức VTV24 thực hiện.

Trên VTV2, hai chương trình không thể bỏ lỡ do Ban Khoa giáo triển khai là Du Xuân và Mầm xanh trên đá.

Trên VTV3, hàng loạt chương trình giải trí hấp dẫn lần lượt được phát sóng như Gala cười, gặp gỡ diễn viên truyền hình, Đồ Rê Mí Tết, 12 con giáp… và đặc biệt là chương trình giải trí mới có tên gọi Alo. Trong 5 tập của Alo, các chương trình giải trí đặc sắc trong năm được “điểm mặt”. Tuy nhiên, chương trình Alo sẽ làm mới, trong đó có những quay cảnh hậu trường, trích chương trình đặc sắc trong năm, giao lưu với những người thực hiện chương trình. Mỗi chương trình có thời lượng 120 phút mang tính giải trí rất hấp dẫn.

Chương trình Giao lưu diễn viên truyền hình do VFC thực hiện sẽ lên sóng vào mùng 3 Tết.

Chương trình Tết năm nay không thể thiếu "12 con giáp" với sự dẫn dắt của nhà báo Lại Văn Sâm.

Trên VTV4 :Từ lúc 23h45, Bản tin đầu năm kéo dài theo múi giờ các châu lục. Và như mọi năm, khán giả lại có dịp theo dõi chương trình Ngày trở về do Ban Truyền hình Đối ngoại thực hiện.

Chương trình Gala Ngày trở về năm nay được thực hiện trong trường quay hiện đại.

Trên VTV6, các chương trình giải trí đặc sắc truyền thống như Ăn Tết Việt, Nắng Xuân hay Quà Tết hứa hẹn mang lại cho khán giả xem truyền hình những giờ phút thư giãn bên gia đình và người thân dịp Tết đến, Xuân về.

Ngoài ra, các trung tâm khu vực của Đài THVN như VTV Đà Nẵng, VTV Phú Yên, VTV Huế, VTV Cần Thơ… cũng đóng góp những chương trình chất lượng để truyền tải tới khán giả không khí đón Tết của nhiều vùng miền trong cả nước.

Cùng các chương trình mang đậm không khí Tết cổ truyền dân tộc, các bộ phim nước ngoài mang tính chất giải trí, nhẹ nhàng được bố trí đan xen. Với khán giả hâm mộ thể thao, ngay từ mùng 1 Tết, Đài THVN tường thuật trực tiếp vòng knock-out giải bóng đá Champions League sôi động trên kênh VTV3.

“Phá khung” phát sóng các chương trình Tết đặc sắc

Do số lượng các chương trình đặc sắc Tết Âm lịch lớn nên lãnh đạo Đài THVN sẽ “phá khung” phát sóng khác với lịch thường nhật. Ngoài việc chập các kênh quảng bá tối 30 Tết, các chương trình đặc sắc tập trung cao điểm bắt đầu từ 27 Tết đến mùng 5 Tết.

“Việc bố trí khung chương trình như trên, Ban Thư kí Biên tập đã tính đến việc phát sóng trên các kênh sao cho phù hợp nhất với tâm lí người xem. Các chương trình như Chào 2015, Tinh hoa võ thuật, Khoa học công nghệ 2014 đã phát sóng dịp Tết Dương lịch phù hợp tiêu chí cũng sẽ được phát sóng lại trong dịp Tết Nguyên đán này”, Trưởng Ban Thư kí Biên tập Nguyễn Hà Nam cho biết.

Điểm mới trong chương trình Tết Ất Mùi

Nói về số lượng và chất lượng các chương trình đặc sắc Tết Ất Mùi, ông Nguyễn Hà Nam khẳng định, các đơn vị của VTV đã có sự chuẩn bị từ sớm, đầu tư kĩ lưỡng về mặt nội dung, chất lượng. Theo đó, khán giả khi xem các chương trình Tết năm nay sẽ nhận thấy những điểm khác biệt so với các năm trước.

Gala cười - một trong những chương trình hài rất được chờ đợi trong mỗi dịp Tết Nguyên đán.

“Khác với mọi năm, trong dịp Tết Ất Mùi, các chương trình ngắn, theo khung không có nhiều, thay vào đó là các chương trình dài, được các đơn vị của Đài THVN đầu tư lớn, mang tính giải trí cao”, ông Nguyễn Hà Nam nhấn mạnh.

Như vậy, VTV đã chuẩn bị đầy đủ, công phu tất cả các chương trình đặc sắc nhất phục vụ khán giả trong và ngoài nước dịp Tết Nguyên đán 2015. Mâm cỗ VTV với nhiều “món ăn” ngon, đầy đủ khẩu vị sẽ là món quà Tết nhiều ý nghĩa đáp ứng nhu cầu thưởng thức chương trình Tết trên kênh sóng của Đài Truyền hình Quốc gia.

1. Trọng điểm đêm 30 Tết

Từ 17h, chập kênh VTV1, VTV2, VTV3, VTV4, VTV5, VTV6 để phát sóng các chương trình “đinh”

+ Chiều cuối năm

+ Bản tin đặc biệt (19h-20h)

+ Táo quân

+ Đón Tết cùng VTV:

Phần 1: 22h - 0h10: Không khí đón Tết trên cả nước, Pháo hoa, Chủ tịch nước chúc Tết

Phần 2: 0h10 - 1h30: Không khí Tết trên mọi miền Tổ quốc

+ Bản tin đầu năm mới 2015: (2h00 mùng 1 Tết)

2. Đừng bỏ lỡ:

VTV1: Xuân đoàn viên (Ban Văn nghệ), Gala Việc tử tế (VTV24)

VTV2: Du Xuân, Mầm xanh trên đá (Ban Khoa giáo)

VTV3: Gala cười, Gặp gỡ diễn viên truyền hình (VFC); Đồ Rê Mí Tết, 12 con giáp (Ban SXCCT Giải trí)

VTV4: Ngày trở về (Ban Truyền hình Đối ngoại)

VTV6: Ăn Tết Việt, Nắng Xuân, Quà Tết (Ban Thanh thiếu niên)

Nguồn; vtv.vn

(ICTPress) - Reuters vừa đăng tải những bức ảnh gây ấn tượng nhất trong 30 qua trong dịp kỷ niệm thành lập hãng tin này.

Yannis Behrakis đã chụp được người dân tị nạn dân Kurd đang tranh giành một chiếc bánh mì khi đội cứu trợ phân phát lương thực tại biên giới Iraq - Thổ Nhĩ Kỳ vào ngày 5/4/1992.

Một người ủng hộ phe đối lập đang cầm một chiếc laptop cho thấy những hình ảnh ăn mừng ở Quảng trường Tahrir, Cairo, Ai Cập sau khi Tổng thống Ai Cập Hosni Mubarak từ chức ngày 11/2/2011.

Một cảnh sát Nga ôm 1 đứa trẻ rời khỏi một ngôi trường đã bị bao vây bởi những người có vũ trang trong cuộc khủng hoảng con tin đẫm máu tại trường học Beslan, Bắc Ossetia ngày 2/9/2004. Ảnh: Dylan Martinez.

Xăng bị đổ tràn bốc cháy trên xe của tay đua công thức 1 Jas Verstappen, Hà Lan vài giây trước khi chiếc ô tô và đội đua Benetton Ford bốc cháy trong khi tiếp nhiên liệu tại giải F-1 Grand Prix Đức ở Hockenheim, ngày 31/7/1994. Ảnh: Joachim Herrmann.

Các nhân viên cứu hỏa nỗ lực cắt một phần đường ống và khống chế đám cháy tại giếng dầu Al-Ahmadi, Kuwait. Bức ảnh chụp ngày 30/3/1991. Ảnh: Russell Boyce.

Người phụ nữ gào khóc khi không thể tìm thấy đứa con gái 4 tuổi và người chồng trong một trận động đất phá hủy trường học ở tỉnh Tứ Xuyên, Tây Nam Trung Quốc ngày 17/5/2008. Ảnh: Jason Lee.

Người đàn ông Georgia bật khóc nức nở khi chứng kiến cảnh người thân chết sau vụ ném bom từ Tbilisi. Ảnh chụp ngày ngày 9/8/2008. Ảnh: Gleb Garanich.

Một người đàn ông bám chặt nóc ô tô trong lúc chờ lực lượng bảo vệ bờ biển Mỹ tới giải cứu sau khi cơn bão Katrina tấn công bang Louisiana ngày 4/9/2005. Ảnh: Robert Galbraith.

Một đứa trẻ bị thương được chữa trị sau một trận động đất ở Port-au-Prince, ngày 13/1/2010. Ảnh: Eduardo Muno.

Những người đến viếng bác sĩ Tse Yuen-man đã mất do nhiễm SARS đeo khẩu trang và ở phía sau những chiếc ô đen ở Hong Kong ngày 22/5/2003. Ảnh: Bobby Yip.

Trước sự chứng kiến của hàng nghìn người Iraq, bức tượng đồng khổng lồ của Tổng thống Saddam Hussein nằm giữa quảng trường Al-Fardus đã bị một chiếc xe thiết giáp Mỹ giật đổ vào ngày 9/4/2003. Ảnh: Goran Tomasevic.

Quốc kỳ Trung Quốc được kéo lên trong Lễ khai mạc Olympic Bắc Kinh mùa hè năm 2008 tại sân Vận động quốc gia ngày 8/8/2008. Ảnh: Jerry Lampen.

Tổng thống Mỹ Ronald Reagan bắt tay người đứng đầu Xô viết Mikhail Gorbachev tại cuộc gặp đầu tiên của ông để ký kết hiệp ước giải trừ vũ khí ở Geneva ngày 19/11/1985. Ảnh: Stringer.

Nelson Mandela, cùng với vợ Winnie, bước ra khỏi nhà tù Victor Verster gần Cape Town sau 27 năm ông bị giam giữ bởi chế độ apartheid, ngày 11/2/1990. Ảnh: Ulli Michel.

Một người phụ nữ Ấn Độ khóc thương bên thi thể người thân bị thiệt mạng trong trận sóng thần ở Cuddalore, Madras, thành phố miền Nam Ấn Độ vào ngày 28/12/2004. Trận sóng thần đã cướp đi sinh mạng của 230.000 người ở 14 nước. Indonesia chịu ảnh hưởng nặng nề nhất của trận sóng thần này. Ảnh: Arko Datta.

Sprinter Ben Johnson dành huy chương vàng chạy 100m nước rút tại Olympics Seoul, ngày 24/9/1988. Đằng sau anh (trái sang phải) là Calvin Smith, Linford Christie và Carl Lewis. Johnson sau đó đã bị tước huy chương vì kiểm tra bị dương tính với steroid. Ảnh: Gary Hershorn.

Người đứng đầu nhà nước Xô viết Mikhail Gorbachev chào mừng nhà lãnh đạo Đông Đức Erich Honecker bằng một cái ôm hôn sau khi nhà lãnh đạo này tái đắc cử là Tổng Bí thư Đảng Cộng sản ở Đông Berlin ngày 21/4/1986. Ảnh: Stringer.

Hình ảnh bé Glassa Galisou, 1 tuổi, bị suy dinh dưỡng đặt bàn tay gầy gò lên miệng của mẹ em tại khu vực cung cấp thức ăn khẩn cấp ở thị trấn Tahoua, Tây Bắc Niger, ngày 1/8/2005. Ảnh: Finbarr O'Reilly.

Công nương Dinana bế ẵm một em bé bị bệnh ung thư tại bệnh viện ung thư Shaukat Khanum ở Lahore, Pakistan, ngày 22/2/1997. Ảnh: John Pryke.

Một người đàn ông đứng trước đoàn xe tăng tại Quảng trường Thiên An Môn, Bắc Kinh ngày 5/7/1989. Ảnh: Stringer.

Một cuộc đánh bom đã phá hủy khu vực đường phố London, Anh do nhóm khủng bố Cộng hòa Ireland (IRA) thực hiện khiến hàng chục người bị thương vào ngày 24/4/1993 Ảnh: Andre Camara.

Một người phụ nữ dân tộc Albania đang cho con bú khi cô và 2000 người dân tị nạn khác trên đường vào Macedonia sau cuộc di cư tránh chiến tranh ở Kosovo, Ngày 30/3/1999. Ảnh: Damir Sagolj.

Các nhân viên kiểm tra dấu hiệu phóng xạ trên trẻ em từ khu vực di tản gần nhà máy điện hạt nhân Fukushima Daini ở Koriyama, Nhật Bản, ngày 13/3/2011. Ảnh: Kim Kyung Hoon

Tổng thống Mỹ Bill Clinton đứng nhìn Thủ tướng Israel Yitzhak Rabin và nhà lãnh đạo Tổ chức giải phóng Palestin Yasser Arafat bắt tay sau khi ký hiệp ước hòa tại Nhà Trắng ngày 13/9/1993. Ảnh: Gary Hershorn

Một bức ảnh của nhà lãnh đạo Bắc Triều Tiên Kim Il-sung được treo trên một tòa nhà ở Thủ đô Bình Nhưỡng ngày 5/10/2011. Ảnh: Damir Sagolj.

  HY

Hơn ai hết, công chúng đều mong muốn nước ta sẽ có thêm những chương trình thật sự thuần Việt, được tạo ra từ sáng tạo của chính người Việt.

“Phiên bản nhí” ồ ạt ra đời

Nếu ngày trước, truyền hình Việt chỉ có một sân chơi duy nhất là “Đồ Rê Mí” dành cho lừa tuổi thiếu nhi thì giờ đây, khán giả gần như “bội thực” với hàng loạt chương trình “phiên bản nhí” xuất hiện nhan nhản trên sóng giờ vàng VTV, từ “Giọng hát Việt nhí”, “Gương mặt thân quen nhí”, hay “Bước nhảy Hoàn Vũ nhí”.

Các chương trình "nhí" ăn theo phiên bản người lớn.

Tại các nước khác, việc cho ra đời những “phiên bản nhí” ăn theo các gameshow của người lớn từ lâu đã không còn là chuyện xa lạ. Nhưng ở Việt Nam, phải tới gần đây các nhà sản xuất chương trình mới thực sự nhận ra mảnh đất màu mỡ chưa được để tâm đến này. 

Xuất phát từ tâm lý của phần đông khán giả vốn đã ngán ngẩm với những chiêu trò, scandal liên tục bủa vây các show thực tế trước đó, người xem giờ muốn được thưởng thức một chương trình mang tính giải trí đúng nghĩa và tất nhiên phải “sạch”. Chính sự hồn nhiên, trong sáng của các bé cùng tài năng không thể chối cãi đã kéo công chúng lại với chương trình.

Chương trình hài gây tiếng vang

Bên cạnh các chương trình dành cho trẻ em, những gameshow mang lại tiếng cười cho khán giả như “Gương mặt thân quen”, “Cười là thua” hay “Người giấu mặt” như một làn gió mới thổi vào truyền hình Việt.

"Ơn giời! cậu đây rồi" nhận được nhiều sự yêu thích từ khán giả.

Thành công nhất có thể kể tới “Gương mặt thân quen” mùa thứ 2 với sự lên ngôi của những gương mặt trẻ đầy triển vọng như Hoài Lâm, Vương Khang hay sức hút bất ngờ từ chương trình hài ứng biến mới toanh như “Ơn giời, cậu đây rồi!”. 

Những cái tên như Hoài Linh, Việt Hương, Trấn Thành năm qua cũng khiến công chúng nhẵn mặt với các vai trò giám khảo, MC trong các show truyền hình chọc cười khán giả. 

Vẫn chỉ là cuộc chơi của người nổi tiếng

Có thể nói, hơn 90% các chương trình truyền hình thực tế của ta đều sử dụng những thí sinh hay giảm khảo là những tên tuổi nổi tiếng trong showbiz Việt để thu hút sự chú ý từ truyền thông hay công chúng.

"Cuộc đua kỳ thú" hay cuộc đua của những người nổi tiếng?

Ngay cả chương trình có fomat ban đầu dành cho mọi đối tượng có thể đăng ký tham gia như “Cuộc đua kỳ thú” (Amazing Race) nhưng đến khi về Việt Nam, nhà sản xuất vẫn cố mời bằng được những cái tên đang hot như Hương Giang idol, Trang Khiếu,... nhập cuộc đua để tăng độ hot của cuộc thi. Việc lạm dụng các yếu tố truyền thông như vậy dễ khiến cho chương trình dần đi vào ngõ cụt khi những người nổi tiếng này tham gia hết chương trình này đến cuộc thi khác. 

Nghi vấn dàn xếp

Một chương trình truyền hình muốn được người xem quan tâm thì nhất định phải thật kịch tính và đi ngược với dự đoán của số đông. Chính yếu tố trên đã khiến các nhà sản xuất luôn bị hoài nghi vì có dính dáng đến việc dàn xếp kết quả hay dàn dựng nội dung mỗi tập phát sóng sao cho “thực tế” nhất có thể.

Việc đưa Nguyễn Oanh lên ngôi vị cao nhất Next Top có nằm trong sắp đặt của ban tổ chức?

“The Voice” mùa giải đầu tiên là minh chứng rõ ràng nhất cho sự “dàn xếp” từ phía ban tổ chức khi đoạn ghi âm của giám đốc âm nhạc Phương Uyên bị lộ ra ngoài. Kể từ vết chàm đó, khán giả dần mất lòng tin vào các chương trình thực tế, họ coi đó đơn thuần chỉ là một bộ phim truyền hình dài tập xem cho vui mà thôi.

Hay như “VietNam Next Top Model” mùa giải vừa rồi, khán giả từng bất ngờ khi một thí sinh bị loại chỉ vì quên nói lời cảm ơn tới ban giám khảo, nhưng ngay sau đó, họ lại được chứng kiến thí sinh Nguyễn Oanh với những màn lớn tiếng cãi lộn, quát nạt cả người lớn tuổi hơn mình trong ngôi nhà chung nhưng vẫn được cứu hết lần này đến lần khác, thậm chí sau này còn đăng quang ngôi vị cao nhất khiến người xem phân vân không hiểu định nghĩa về “hỗn láo” và “cá tính” của “bộ tứ quyền lực” khác nhau như thế nào?

Thừa nhưng vẫn thiếu

Chỉ trong năm 2014, hàng chục chương trình truyền hình mới được mạnh tay sản xuất, các gameshow ra đời nhiều như nấm mọc sau mưa. Ngoài những chương trình chuyên về ca hát thì giờ đây khán giả có những lựa chọn khác đa dạng hơn: từ thiết kế thời trang (Project RunWay), người mẫu (VietNam Next Top Model) đến nấu ăn (Master Chef) hay vận động (Amazing Race, Bước nhảy Hoàn Vũ).

Quá nhiều cuộc thi hát mọc ra nhưng chất lượng thí sinh không thay đổi.

Dễ dàng nhận ra đa số các chương trình trên đều được mua bản quyền từ những nước có nền công nghiệp giải trí phát triển. Chính vì vậy, khâu việt hóa làm sao cho chương trình đáp ứng được thị hiếu của khán giả Việt, đồng thời phù hợp với văn hóa nước nhà đòi hỏi nhà sản xuất phải làm việc hết mình cùng sự đầu tư tâm huyết không ngừng nghỉ. Hơn ai hết, công chúng đều mong muốn nước ta sẽ có thêm những chương trình thật sự thuần Việt, được tạo ra từ sáng tạo của chính người Việt.

Việc xuất hiện quá nhiều các cuộc thi na ná nhau với tần xuất dày đặc cũng khiến khâu tuyển chọn thí sinh gặp nhiều bế tắc. Nhất là với mảng âm nhạc, nhiều tên tuổi lớn trong làng giải trí Việt từng phải lên tiếng cảnh báo rằng Việt Nam đang lâm vào tình trạng khan khiếm các tài năng thực sự. 

Đường dài mới biết ngựa hay

Có thể nói cuộc chiến giữa các chương trình truyền hình thực tế tại Việt Nam hiện nay chỉ thực sự nổ ra với 2 ông lớn Cát Tiên Sa và BHD mà tiêu biểu là giữa 2 chương trình âm nhạc đình đám nhất: VietNam Idol (Thần tượng âm nhạc Việt Nam) và The Voice (Giọng hát Việt).

Vì một số lý do, Giọng hát Việt đã bị tạm dừng vào năm ngoái, thay vào đó là một chương trình hoàn toàn mới: Nhân tố bí ẩn (X-Factor). Với cách làm việc thường thấy ở Cát Tiên Sa: “Không scandal không phải truyền hình thực tế” nên ngay từ khi ra đời, đứa con mới này của Cát Tiên Sa đã dính loạt tai tiếng khiến khán giả chán ngán. Ầm ĩ nhất chính là việc ca sĩ Anh Thúy (cựu thành viên Mây Trắng) dùng thân phận giả để dự thi tại vòng sơ loại.

Vụ ầm ĩ của Anh Thúy ngay từ tập đầu của X-Factor khiến khán giả chán ngán.

Với BHD, cách đây 8 năm, khi lần đầu tiên một chương trình truyền hình thực tế nước ngoài đổ bộ vào Việt Nam, “Vietnam Idol” đã dễ dàng đánh bại mọi gameshow khác cùng thời điểm như “Sao Mai” hay “Sao Mai điểm hẹn”. Trải qua 6 mùa phát sóng, cùng với lợi thế là người tiên phong, BHD đã rất thành công trong việc sở hữu lượng khán giả theo dõi trung thành với “Vietnam Idol” trong thời gian dài như vậy, điều mà Cát Tiên Sa và các chương trình của công ty này đang khá chật vật để đạt được.

Lý giải cho vấn đề này, có thể thấy những chương trình được Cát Tiên Sa mua về đều đang cực hot tại các nước khác. Nhưng các show này chỉ gây được tiếng vang trong mùa đầu tiên do có fomat mới lạ, sau đó khi khán giả đã hết tò mò thì việc duy trì lượng người xem là vô cùng khó khăn.

Khán giả vẫn luôn hy vọng có thêm những chương trình thật sự thuần Việt.

Giữa một rừng các chương trình giải trí, khán giả mong muốn được theo dõi một cuộc chơi công bằng, được xây dựng bằng cái tâm của nhà tổ chức muốn cống hiến cho truyền hình nước nhà. Không scandal, không chiêu trò, các thí sinh tham gia chỉ cần thể hiện hết mình bằng tài năng, lao động nghệ thuật nghiêm túc thì chắc chắc sẽ được công chúng nhiệt tình đón nhận.

 Nguồn: Thanh Tuấn/danviet.vn