Nghề báo

Tối ngày 16/11, tại lễ công bố hệ thống nhận diện thương hiệu mới của Công ty TNHH MTV Việt Nam Kỹ Nghệ Súc Sản (VISSAN) được tổ chức tại trung tâm hội nghị White Palace TP.HCM, Anh Võ Hồng Văn - Phó Ban Phóng viên Thời báo kinh tế Sài Gòn (TBKTSG) đã “lật tẩy” kẻ lạ mặt mạo danh phóng viên (PV) TBKTSG.

Đối tượng mạo danh (bên phải) đang bị cơ quan chức năng kiểm tra

Được tin báo nhanh từ các đồng nghiệp xác định có kẻ đang mạo danh phóng viên Tường Nguyên. Anh Võ Hồng Văn - khách mời của VISSAN đang có mặt ở khán phòng liền gọi điện cho Tường Nguyên và xác nhận phóng viên này đang ở nhà. Biết là có kẻ giả mạo, anh Hồng Văn cùng các đồng nghiệp đã nhanh chóng phối hợp với nhân viên an ninh của White Palace và công an Phường 9 (Quận Phú Nhuận) xác định đối tượng và bàn giao phóng viên “dỏm” về trụ sở công an Phường 9 để xử lý.

Qua xác minh ban đầu, kẻ mạo danh khai tên trên giấy CMND là Nguyễn Anh Quân (Sinh ngày 11/7/1974, nguyên quán An Giang, có HKTT tại 24 khu phố 1, Phường Thạnh Lộc, Quận 12, TP.HCM), còn trên danh thiếp đối tượng ghi rõ: Nguyễn Anh Quân, Giám đốc Dự án và Phát triển Thương mại - Công ty TNHH TM Hạt giống & Nông sản Phù Sa (địa chỉ đóng tại 17/34 đường Gò Dầu, Phường tân Quý, Quận Tân Phú, TP.HCM). Theo phóng viên Uyên Viễn (bút danh Tường Nguyên) của TBKTSG cho biết: Hai tháng qua tôi khá đau đầu khi 6 lần bị doanh nghiệp phản ánh về tình trạng không đưa tin, bài lên báo sau khi tham dự hội nghị. Quá bức xúc trước thông tin phản ánh, tôi đã trình báo lên cấp trên và các doanh nghiệp để biết rằng có kẻ đang mạo danh tôi để trục lợi. Sự việc tưởng chừng như bế tắc vì không thể phát hiện được đối tượng nào đang giả mạo thì thật may mắn khi kẻ “ăn vụng” này lại bị các đồng nghiệp báo chí phát hiện, “lật tẩy” bộ mặt phóng viên “dỏm”.

Trước đó, theo nguồn tin của Báo NB&CL, người đàn ông này từng dùng danh thiếp của Báo Nhân Dân, Báo Doanh Nhân để được tham dự hội nghị giao lưu giữa Hội Tin học TP. HCM với các doanh nghiệp. Nhưng khi nhân viên Hội Tin học TP. HCM xác minh lại các cơ quan báo chí thì mới “tá hỏa” vì đây là phóng viên “dỏm”, do vậy, Hội Tin học TP. HCM đã gửi hình kẻ giả mạo để nhờ cơ quan báo chí xác minh giúp.

Qua những thông tin trên cho thấy, gần đây có nhiều kẻ xấu đang giả mạo danh nghĩa hoạt động báo chí để trục lợi cho bản thân. Các cơ quan, doanh nghiệp cần cảnh giác và kịp thời tố giác những kẻ mạo danh này khi phát hiện. Được biết, hiện cơ quan công an đã tạm giữ toàn bộ tang vật và tiếp tục điều tra, làm rõ động cơ mà Nguyễn Anh Quân giả danh phóng viên TBKTSG.

Để được tham dự buổi lễ của Công ty VISSAN, kẻ lạ mặt đã dễ dàng qua mặt bộ phận đón tiếp báo chí của VISSAN khi đưa danh thiếp phóng viên TBKTSG với tên gọi Nguyễn Lê Uyên Viễn (bút danh Tường Nguyên). Thế nhưng, “thủ thuật” đơn giản này không thoát khỏi cặp mắt của các nhà báo khác đang tham dự sự kiện này.

Chính Kỳ

Nhà báo và Công luận

Ảnh: 

(ICTPress) - 14 trong số các số tạp chí tháng 12 của Conde Nast có Wired, The New Yorker, Vogue và Glamour, sẽ có bìa không giống như những tờ bìa chuẩn mọi khi.

Thay vào đó, các tờ bìa của các số tạp chí này sẽ giống như các màn hình Start của Windows 8, như một phần cho sáng kiến của công ty này để thông báo cho bạn đọc về nội dung của các số tạp chí trên nền tảng mới. Những đính kèm của tờ bìa không phải là các quảng cáo trả trước đối với Microsoft - những quảng cáo đó có thể tìm thấy bên trong các tạp chí - thay vào đó, các tờ bìa được phối hợp với các quảng đó. Ad Age cho biết các trang tràn lề trình bày màn hình Start của Windows 8 được điều chỉnh cho một số các biên tập viên của tạp chí:

“Glamour, là ví dụ, trình bày một màn hình Start cho Tổng Biên tập Cindi Leive với các hạng mục như các điểm nhấn từ một sự kiện của tạp chí, một đăng tải (tweet) về Windows 8 được lôi ra từ @glamourmag, một mẫu phát hành tháng 12 cho Windows 8, ứng dụng máy ảnh Windows, một số tạp chí đặc biệt và một lời nhắc tiệc ngày nghỉ từ ứng dụng lịch của Windows 8 mới”.

Condé Nast quy tụ các thương hiệu truyền thông nổi tiếng nhất của thế giới. Ở Mỹ, Condé Nast xuất bản 18 tạp chí khách hàng, 4 ấn phẩm doanh nghiệp-tới-doanh nghiệp, 27 trang web và hơn 50 ứng dụng cho các thiết bị di động và máy tính bảng, tất cả đều xuất sắc theo tiêu chí của mình. Công ty này cũng sở hữu Fairchild Fashion Media (FFM) với danh mục các thương hiệu đáp ứng nhu là nguồn tin và phân tích hàng đầu cho cộng đồng thời trang toàn cầu. Condé Nast đã dành được nhiều Giải thưởng Tạp chí quốc gia trong 10 năm qua, nhiều hơn các đối thủ cộng lại.

Mai Anh

Ảnh: 

Từ ngày ra đời, VietNamNet luôn luôn được sự quan tâm của các lãnh đạo, trong đó có nhà báo Hữu Thọ, nguyên Trưởng Ban Văn hoá - Tư tưởng, một trong những nhà báo lão thành, dày dạn kinh nghiệm. Sự cộng tác nhiệt tình của ông không chỉ góp phần làm nên vị thế của tờ báo trong xã hội mà còn trao lại cho các phóng viên trẻ của VietNamNet những kinh nghiệm về mảng đề tài chính luận được bạn đọc rất quan tâm. Đây là bài viết của nhà báo Hữu Thọ nhân kỷ niệm 15 năm báo VietNamNet.

VietNamNet là một trong những tờ báo điện tử ra đời sớm nhất ở nước ta, nằm trong số hơn 40 tờ báo và tạp chí điện tử có số người truy cập nhiều nhất, có thời gian khá dài luôn chiếm vị trí đầu bảng. Có thể nói ngày nào tôi cũng dành ưu tiên hàng đầu trong thời gian lên mạng để vào trang VietNamNet, VnExpress và một số ít trang báo khác. Tất nhiên khi truy cập không ai có thời giờ đọc hết các trang, các bài, chỉ tìm những tin mới, bài có ý nghĩa cần đọc.

Một tờ báo được nhiều người quan tâm khi có nhiều tin mới và có những bình luận, nghiên cứu sắc sảo, có ý kiến riêng về những vấn đề mà xã hội quan tâm. Tôi cũng như một số độc giả thích VietNamNet chính vì lẽ đó. Với tôi, thường thường ngày nào trên VietNamNet cũng có những tin bài cần đọc, đặc biệt trên Tuần Việt Nam có những bài làm rõ thêm hoặc nghiên cứu, phản biện về một vấn đề, một chủ trương, chính sách nào đó.

Là người đọc báo nhưng tôi cũng tự nhận là cộng tác viên của báo. Không thể nhớ đã cộng tác với VietNamNet bao nhiêu lần, nhưng cũng có những lần đáng nhớ.

Còn nhớ trong quá trình tham gia góp ý chuẩn bị văn kiện Đại hội Đảng lần thứ XI, trong buổi làm việc với phóng viên Lê Nhung của báo về vấn đề rất tế nhị là "Nguy cơ của Đảng cầm quyền và vấn đề dân chủ trong Đảng", tôi đã đề cập tới ba vấn đề:

"Thứ nhất, lãnh đạo mà để kinh tế chậm phát triển, trì trệ, đời sống nhân dân không được nâng cao, thậm chí suy giảm; Thứ hai, không thực hiện dân chủ và công bằng trong đánh giá cán bộ, sử dụng con người cũng như trong phân phối lợi ích, để khoảng cách giàu - nghèo quá xa, gây bất ổn xã hội; Thứ ba, lợi dụng quyền lực để tham nhũng, lợi dụng quyền hành để phung phí công quỹ, tức tiền thuế của dân" - Đó là những nguy cơ đe dọa vị trí cầm quyền của Đảng.

Bài trao đổi ý kiến đó được đăng trên Tuần Việt Nam ngày 1/2/2010, sau đó tôi cho in trong cuốn sách của tôi có tên "Chia sẻ". Thật ra tôi đã công khai hóa một số ý kiến góp ý trong nội bộ Đảng khi được hỏi ý kiến. Bây giờ đọc lại, so với những gì mà Đại hội XI (đầu năm 2011) nêu những nguyên nhân làm cho uy tín của Đảng trong nhân dân bị giảm sút thì thấy, về cơ bản, VietNamNet đã nêu ý kiến của cộng tác viên từ một năm trước, cũng có thể coi là một đóng góp nhỏ với Đảng.

Trong sự phát triển nghiệp vụ báo chí có hình thức giao lưu trực tuyến mà tôi thường được một số bạn đồng nghiệp mời tham gia. Tôi nhớ là vào cuối năm 2001, trên VietNamNet, tôi được mời giao lưu với Tổng Biên tập, lúc đó là ông Nguyễn Anh Tuấn, một Tổng Biên tập giỏi nghề và dám chịu trách nhiệm chung quanh việc triển khai chiến lược kinh tế - xã hội 10 năm (2001 - 2010) của thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế.

Nhưng có lẽ cuộc giao lưu đáng ghi nhớ là cuộc trao đổi ý kiến tay ba với ông Võ Văn Thưởng, nhà văn trẻ Việt Hà chung quanh thế hệ trẻ với chủ nghĩa yêu nước. Đã tham gia giao lưu nhiều lần nhưng lần này tôi khá hồi hộp vì MC là nhà thơ Nguyễn Quang Thiều, một người khá thẳng thừng, hay đưa ra những câu hỏi bất ngờ và gai góc. Cuộc trao đổi khá dài, tới hơn 3 giờ đồng hồ.

Khi nhắc lại cuộc trao đổi ý kiến này, nhiều bạn đồng nghiệp hay nhắc lại những ý kiến của tôi khẳng định "Không bao giờ được nghi ngờ lòng yêu nước của thanh niên", nêu công khai một số khái niệm và nội dung mới về xâm lược, như "cùng với việc bảo vệ biên giới trên đất liền, ngoài biển cần chú ý tới cuộc đấu tranh với 'biên giới mềm', là sự xâm lăng về kinh tế và văn hóa".

Đặc biệt, Hoàng Văn Dzư nói với tôi: "Trong giao lưu, ông nói "Nếu chống tham nhũng không thành công thì khó mà giáo dục lớp trẻ", nghe rất đúng nhưng động chạm đấy!". Thực ra sau buổi trao đổi ý kiến đó cũng không có ai "động chạm" tới tôi, có thể họ không bằng lòng nhưng quan trọng là tôi nói cơ bản đúng, được nhiều người đồng tình.

Với VietNamNet, tôi không chỉ làm việc, thường xuyên trao đổi kinh nghiệm với ông Nguyễn Anh Tuấn mà còn làm việc với Tổng Biên tập Bùi Sĩ Hoa, nhà báo Phong Doanh, với nhiều thế hệ phóng viên của báo như Lê Thọ Bình, Lương Bích Ngọc, Lê Nhung, Thu Hương... đều là những người có năng lực tiếp cận nghiệp vụ hiện đại, sắc sảo, dám xông thẳng vào các vấn đề gai góc.

Trong sự nghiệp đổi mới của đất nước, báo chí phải đổi mới với vai trò tiên phong, nhưng đổi mới lại là chuyện không dễ dàng, cuộc chiến cho cái mới mẻ ra đời là "cuộc chiến đấu khổng lồ" như Bác Hồ đã nói.

Trong cuộc trao đổi với Lê Thọ Bình lúc anh là phóng viên của VietNamNet tôi đã nhắc lại ý kiến của mình về lịch sử tiến hóa của loài người, khi con người từ chỗ đang bò lê đã đứng thẳng trên đôi chân như một sự tiến hóa lớn lao để trở thành "người thông minh" thì đồng loại lại coi là dị chủng và xúm vào tiêu diệt. Phải có hàng vạn "con" hoặc hơn thế dám đứng thẳng bị tiêu diệt thì sự tiến hóa "đứng dậy" đó mới được công nhận, để nói rằng sự đổi mới, tiến hóa đòi hỏi sự hy sinh lớn thế đấy. Bài trao đổi ý kiến về "Người tài không biết tự bảo vệ mình" có nhiều tâm sự có phần gai góc mà chuyện "người đứng thẳng" chỉ là một chi tiết. Không biết vì lý do gì mà anh bạn lại ký tên khác là Hà An đăng trên Tuần Việt Nam ngày 24/8/2005.

Kể lại một số kỷ niệm mà phải nói về mình là điều không hay, nhưng nhân dịp 15 năm của VietNamNet, tôi chỉ muốn nhắc tới những kỷ niệm tốt đẹp khi tiếp xúc, làm việc với đội ngũ phóng viên, cộng tác viên nhất là người phụ trách có năng lực, có tâm huyết, có trách nhiệm, dám đổi mới đã làm nên thương hiệu VietNamNet đứng vững trong lòng bạn đọc.

Đã dám làm, dám xông xáo thì thế nào cũng có lúc sẩy chân nhưng mong muốn của chúng tôi là VietNamNet đừng vì thế mà nhụt chí, nhất là trong việc tham gia đấu tranh chống tiêu cực và tham gia phản biện trung thực theo yêu cầu của Đảng, làm cho tờ báo ngày càng có uy tín với người đọc và bổ ích với xã hội.

Hữu Thọ

VietnamNet

Ảnh: 

(ICTPress) - Nhằm tiếp tục nâng cao vai trò và tính chuyên nghiệp trong thiết kế, trình bày báo hiện đại và tạo cơ hội các nhà thiết kế giao lưu, học hỏi và trao đổi kinh nghiệm chuyên môn, lựa chọn những tác phẩm báo in đạt chất lượng cao, Bộ Thông tin và Truyền thông (TT&TT) chiều nay 12/11 đã thông báo về Cuộc thi những trang báo đẹp Việt Nam.

Ảnh: worldpress.com

Đây là cuộc thi lần thứ 2 (lần thứ nhất vào năm 2008) là một trong các hoạt động trong khuôn khổ dự án “Hỗ trợ Trung tâm bồi dưỡng kỹ năng nghiệp vụ báo chí” do Chính phủ Thụy Điển tài trợ.

Thứ trưởng Bộ TT&TT Đỗ Quý Doãn cho biết cuộc thi này để tìm kiếm các ý tưởng trình bày, thiết kế trang báo độc đáo, sáng tạo, và có tính tìm tòi quảng báo cho báo in, tăng sức hấp dẫn để thu hút độc giả trong thời đại bùng nổ thông tin.

Tất cả các công dân Việt Nam, nhà báo (bao gồm biên tập viên, Thư ký tòa soạn , các nhà thiết kế chuyên nghiệp và không chuyên, nhóm tác giả đang làm việc tại các cơ quan thông tấn báo chí) có thể tham dự cuộc thi.

Các tác phẩm dự thi phải được sự đồng ý của lãnh đạo cơ quan báo chí, nội dung phù hợp với Luật Báo chí và văn hóa Việt Nam; tác phẩm dự giải nộp bằng bản in mầu hoặc đen trắng và file bảo đảm chất lượng cao, phục vụ in ấn.

Đối với những trang báo và tạp chí đã được phát hành từ 1/11/2012 - 30/4/2013 không hạn chế số lượng.

Điểm đặc biệt là người tham dự cuộc thi có thể thiết kế lại những trang báo và tạp chí đã in. Các trang báo và tạp chí thiết kế lại (từ 1/11/2012- 30/4/2013) phải đảm bảo đúng kích thước, chất liệu giấy, nộp cả bản gốc và bản thiết kế.

Ban tổ chức cho biết sẽ có nhiều giải thưởng được trao. Các giải thưởng gồm 2 thể loại: cho nhóm báo (giải thưởng trang báo in đã phát hành và giải thưởng cho những trang báo in đã phát hành được thiết kế lại) và tạp chí (giải thưởng dành cho những trang tạp chí đã phát hành và giải thưởng cho những trang những trang tạp chí thiết kế lại). Các nhóm giải thưởng cho báo và tạp chí lại được chia ra theo hệ thống tiêu chí trang báo và trang tạp chí đã phát hành và được thiết kế lại. Mỗi tiêu chí giải sẽ có 1 giải A giá trị 20 triệu đồng/giải, 1 giải B giá trị 10 triệu đồng, 1 giải C giá trị 5 triệu đồng và 2 giải Khuyến khích giá trị 3 triệu đồng/giải.

Ngoài ra, Ban Tổ chức sẽ trao các giải phủ cho các đơn vị và tác giả có nhiều tác phẩm dự thi gồm giấy chứng nhận và kèm tiền thưởng là 1.000.000 đồng/giải.

Thời gian nhận tác phẩm dự giải: từ hôm nay ngày 12/11/2012 đến 30/4/2013 (tính theo dấu Bưu điện). Ban tổ chức sẽ chấm giả và trao giải cuối tháng 6/2013.

Nơi nhận tác phẩm dự giải: Cục Báo chí - Ban quản lý dự án, 92 C Lý Thường Kiệt - Hà Nội; ĐT: (04).39446295; fax: 04.39446287. Ngoài phong bì ghi rõ: Dự thi Cuộc thi những trang báo đẹp Việt Nam.

Phiếu dự thi bạn đọc có thể tải tại đây.

 Hải Lâm

Ảnh: 

File đính kèm: 

phieu_du_thi.doc

(ICTPress) - Bìa Tạp chí Shortlist, một tạp chí hàng tuần dành cho nam giới ở Anh đã đạt đến một chất lượng tương tác độc đáo trong tuần này nhờ Blippar.

Sử dụng ứng dụng công nghệ tương tác thời gian thực (Augmented Reality – AR) của Blippar cho các máy iPhone hay Android, người đọc có thể quét qua mặt tờ báo kiểu game cuốn trên tờ bìa để tạo một phiên bản có thể chơi trên điện thoại của bạn, như video dưới đây. Ở bất cứ trang nào trong số báo này, người đọc đều có thể sử dụng để cuốn những đoạn video slideshow, bỏ phiếu, vấn đáp và nhiều nữa.

Blippar, một công ty mới thành lập tại Anh đã thành lập chi nhánh văn phòng đầu tiên tại Mỹ ở Manhattan đầu năm nay, đã thường xuyên xuất hiện trên các quảng cáo và thậm chí tờ bìa của album lớn cuối cùng của Justin Bieber có tên Believe. Trong khi đó các ứng dụng AR và kích hoạt mã 2D khác đang được tích hợp vào trong một loạt các tạp chí, trong đó Allure, The Atlantic, Elle và Esquire.

 Mai Anh

Theo Mashable

Ảnh: 

(ICTPress) - Hai trong số các tờ báo hàng đầu nước Mỹ vừa thông báo sẽ giảm paywall (tạm dịch "bức tường phí") cho cuộc bầu cử tổng thống Mỹ

New York Times cho biết sẽ để bạn đọc truy cập không giới hạn vào các nội dung trực tuyến và trên các ứng dụng từ 6 giờ chiều thứ 3 - trước khi các điểm bầu cử đóng cửa – đến 6 giờ chiều vào ngày tiếp theo. Tương tự, Wall Street Journal sẽ giảm bức tường phí số từ 5 giờ chiều ngày thứ Ba 6/11 đến 5 giờ chiều ngày thứ 4.

Hai ấn phẩm này đã nhiều lần giảm paywall trước đây cho những sự kiện, tin tức lớn trong đó có siêu bão Sandy. Đối với một thảm họa thiên nhiên như Sandy, những nỗ lực này cho phép các ấn phẩm cập nhật nhiều hơn cho những ai cần, mà không tính đến họ có phải là bạn đọc dài hạn hay không. Trong trường hợp bầu cử, nỗ lực này để cho thấy chất lượng của nội dung tin “hot” cho những ai chưa đặt mua báo.

Thông thường, New York Times giới hạn số bạn đọc không dài hạn là 10 bài/tháng. Wall Street Journal không giới hạn số bài báo miễn phí những thay vào đó dưa một số câu chuyện nhất định đặt sau bức tường phí.

Mai Anh

Ảnh: 

(ICTPress) - Có đôi chút khác thường về tờ bìa Tạp chí Time ngày 12/11: là bức ảnh được chụp nhờ sử dụng ứng dụng ảnh iPhone Hipstamatic.

Tờ bìa số báo này có tên “Lessons from the Storm” (tạm dịch: Những bài học từ cơn bão) được nhà báo ảnh Ben Lowy, và là một trong ba ba ảnh dành cho số báo này.

Ứng dụng Hipstamatic mang đến một loạt phim, các thấu kính giá rẻ và các hiệu ứng ảnh khác. Không giống như Instagram, mời những người sử dụng ứng dụng lọc cho ảnh đã chụp. người sử dụng Hipstamatic phải lựa chọn trước các phim và thấu kính dự định để chụp. Kết quả cuối cùng là có thể thấy được, và giống với ảnh in truyền thống.

Ứng dụng này đã mở đường cho các trang bên trong của các tạp chí đăng ảnh iPhone như tạp chí Everyday Food.

Time đã giao nhiệm vụ cho 5 nhà báo ảnh chụp ảnh về bão Sandy bằng máy iPhone của mình. Các kết quả của những bức ảnh đó đã được đăng tải trên Instagram của Time và blog ảnh - photography blog cũng như tờ bìa này. Các bức ảnh đã làm tăng số lượng người xem trang (pageview) Time, tăng khoảng 13% so với lưu lượng của tuần trước, theo Forbes.

.Mai Anh

Ảnh: 

(ICTPress) - New York chưa bao giờ ngủ vùi trong bóng tối: một điều gì đó chưa hiểu được về người New York cho đến cuối tuần trước.

Khi siêu bão Sandy tấn công Đông Bắc nước Mỹ khá nặng nề vào hôm thứ 2 tuần trước, mọi người chìm trong bóng tối do điện mất, không thực phẩm, nước uống và gas.  Trong tuần qua, nhiều người Mỹ đoàn kết hỗ trợ nhau ở nơi nào cần sự giúp đỡ nhất. Thoát khỏi bóng tối, mọi người nhìn thấy hy vọng và sự tốt bụng của hàng xóm.

Những hình ảnh về sự hủy diệt của bão Sandy và sự yên bình sau đó thu hút sự chú ý của những người dùng mạng truyền thông xã hội ở bất cứ đâu. Thực sự đã có những bức ảnh, tin tức bịa đã được chia sẻ trên Twitter.

Nhưng tờ bìa của Tạp chí New York ra vào hôm nay 5/11 đã được đăng tải trước đó trên Facebook, đã nói lên tất cả những gì người dân New York chứng kiến - và bức ảnh này là chính thống. Bức ảnh được nhà nhiếp ảnh Iwan Baan chụp vào đêm thứ Tư ngày 31/10, thể hiện tất cả Manhattan từ khu trung tâm đen kịt đến ốc đảo ánh sáng phía Bắc phố 34. Chiếc bìa ấn tượng này của Tạp chí New York là dành cho những con người đã nỗ lực khôi phục sau cơn bão và cho những ai tiếp tục công tác tình nguyện.

Mai Anh

Ảnh: 

(ICTPress) - Ngày 12/6/2012, tại tọa đàm chủ đề “Bảo vệ quyền hành nghề hợp pháp của nhà báo” do Hội Nhà báo Việt Nam tổ chức, Hội nhà báo Việt Nam đưa ra thống kê cả nước có hơn 40 vụ nhà báo bị xâm phạm, cản trở, thậm chí hành hung gây thương tích khi tác nghiệp trong 5 năm qua.

Sáng 14/3/2012 khi tiếp cận hiện trường, các PV báo chí bị nhóm bảo vệ cản trở việc tác nghiệp (Ảnh: Đạt Lê/laodong.com.vn).

Phân tích nguyên nhân dẫn đến tình trạng nhà báo bị hành hung, đánh đập và bị cản trở khi tác nghiệp ngày càng nhiều, một số ý kiến cho rằng, hành lang pháp lý bảo vệ nhà báo còn lỏng lẻo, việc xử lý các đối tượng vi phạm chưa nghiêm khắc, một số nhà báo còn thiếu kinh nghiệm…

Nhà báo Phan Quang tại Hội thảo khoa học “Đạo đức Nghề báo trong khai thác và xử lý nguồn tin” do Hội nhà báo Việt Nam, Học viện Báo chí Tuyên truyền tổ chức mới đây cho biết cần phải khẳng định mặt tích cực của báo chí là đúng. Tuy nhiên, chúng ta nhìn thẳng vào sự thật để tìm ra những giải pháp, khắc phục những tình trạng không vui như hiện nay.

Các nhà báo tác nghiệp hiện nay thường bị hành hung nhiều hơn so với trước. Đó là một thực tế. Có nguyên nhân khách quan như nhiều côn đồ xấu hơn trước, nhưng ngược lại vai trò, chức năng của nhà báo trong con mắt của nhân dân bây giờ không được như trước đây. Trước đây nhà báo rất được kính trọng, rất được vị nể nhưng bây giờ không phải khi nói đến nhà báo người dân đã đồng tình ngay. Nói như vậy không phải phủ định "người dân thấp cổ bé miệng" nhờ vào ông "chí" để giải nỗi oan ức và cống hiến của báo chí rất đáng tự hào. Tuy nhiên, có phải tư cách đạo đức của một số nhà báo "con sâu làm rầu nồi canh".

Về tác nghiệp của nhà báo, nhà báo Phan Quang cho biết hai lý luận. Thứ nhất, từ nhận thức đến thực tiễn có khoảng cách. Nhận thức của một số nhà báo không đầy đủ. Chân thực là nguyên tắc, yêu cầu đầu tiên của báo chí. Khi Tổ chức quốc tế các nhà báo (OIJ) khảo sát quy luật đạo đức báo chí của 60 quốc gia, thì 96% - 97% đều nêu vấn đề chân chân thực là tiêu chí hàng đầu. Còn ở UNESCO đưa vấn đề chân thực của báo chí dưới con mắt truyền thông thì phải thấy là nhà báo thực hiện quyền công dân được tiếp cận thông tin chân thực. Chân thực không phải có tự thân mà chân thực có mục đích. Mục đích của báo chí là phục vụ nhân dân.

Thứ hai, thông tin đúng và nhanh là yêu cầu của báo chí trên thế giới. Tính nhanh là rất tốt. Trong truyền thông có nguyên lý  bất di bất dịch: Thông tin đến sớm công chúng sẽ có tác động sâu rộng (nguyên lý triết học). Đảng và Nhà nước khi ban hành một chính sách mới hiện nay hay trước đây trong chiến tranh giao thông liên lạc khó khăn đều muốn truyền thông nhanh nhất nếu không tin đồn làm nhân dân hoang mang. Người ta ví người dân háo hức chờ tin giống như ruộng khô chờ nước, luồng nước đến đầu tiên thì ngấm sâu cho dù nguồn nước đó bẩn, nước sạch phủ lên trên. Nhưng người dân không phải là đồng ruộng, mà là người dân có phản ứng của con người và đưa tin không đúng là người dân không chấp nhận.

Nhà báo Hà Kim Chi, Trưởng Ban Kiểm tra - Hội nhà báo Việt Nam cho biết một số vụ việc phóng viên bị cản trở, hành hung khi tác nghiệp, báo chí đồng loạt lên tiếng, phản đối, về phía Hội cũng bày tỏ quan điểm và có ý kiến đề nghị các cơ quan chức năng khẩn trương chỉ đạo điều tra làm rõ vụ việc và xử lý nghiêm minh đúng theo Pháp luật. Nhưng khi tìm hiểu thì nguyên nhân do thái độ của phóng viên không đúng mực gây bức xúc và dẫn đến những vụ việc đáng tiếc. Có khi nhà báo vi phạm pháp luật, bị cơ quan chức năng xử lý thì chìa thẻ nhà báo ra để dọa nạt lại, trong đó nhiều tường hợp chỉ là cộng tác viên hoặc mới tập sự, chưa có thẻ (chưa được công nhận là nhà báo) đã tự xưng danh nhà báo để sách nhiễu doanh nghiệp, dọa nạt nhân dân và chống lại người thi hành công vụ. Khi các "nhà báo" đó không "quậy" được nữa thì báo chí cũng im ắng luôn, khi các cơ quan chức năng làm rõ sai phạm của nhà báo thì những tờ báo vội vàng thông tin sai không "tiếp tục lên tiếng bảo vệ", cũng không đính chính lại thông tin đã đăng.

"Mỗi nhà báo ở cương vị của mình cần rà soát một cách nghiêm túc và kỹ lưỡng việc thực hiện 9 điều quy định về đạo đức nghề nghiệp của người làm báo Việt Nam, xác định rõ thẩm quyền và trách nhiệm của người cầm bút trên mặt trận tư tưởng văn hóa, thực hiện và hoàn thành tốt hơn sứ mệnh của nhà báo cách mạng", nhà báo Hà Kim Chi kêu gọi.

Hải Lâm

Ảnh: 

Xem ra, đã làm báo thì ai cũng quan tâm hai từ Thật và Nhanh.

Trong công việc phản ánh hiện thực, có nhà báo luôn luôn cho rằng mình hết lòng vì sự thật và chỉ vì sự thật mà thôi, phải vượt qua nhiều khó khăn, gian khổ và cả nguy hiểm để tiếp cận và thông tin sự thật. Đồng thời với việc công bố thông tin thì nhanh lại là điều rất quan trọng, “thông tin ban đầu” luôn luôn là phẩm chất quan trọng trong thông tin mà nhà báo nào cũng tìm cách đạt tới vì những dấu ấn sâu sắc của nó tới người đọc, người xem trong quá trình cạnh tranh thông tin ngày càng gay gắt. Chiến đấu cho thông tin sự thật và nhanh chóng công bố thông tin là cuộc chiến đấu sinh tử trong cuộc cạnh tranh thông tin ngày càng gay gắt hiện nay. Thông tin sai là thua mà thông tin chậm cũng là thua.

Nhiều năm hoạt động và nghiên cứu các văn kiện của Đảng về thông tin, tôi thấy có những điều suy nghĩ và muốn trao đổi, chia sẻ với đồng nghiệp.

Bác Hồ và Đảng ta luôn quan tâm thông tin sự thật và thông tin nhanh nhưng không chỉ nói sự thật mà phải tới sự chân thật, không chỉ yêu cầu nhanh để khỏi bị động nhưng nhấn mạnh đến thông tin kịp thời. Bác Hồ dặn các nhà báo phải “viết cho hay, cho chân thật và hùng hồn”. Văn kiện Đại hội VI mở đầu thời kỳ đổi mới yêu cầu cơ quan truyền thông đại chúng “phải đảm bảo tính chân thật” trong thông tin. Văn kiện Đại hội Đảng lần thứ XI vừa diễn ra yêu cầu cơ quan truyền thông đại chúng phải thông tin “chân thật, đa dạng, kịp thời”. Với sự giống nhau và khác nhau giữa sự thật và chân thật, giữa nhanh và kịp thời là gì?

Theo từ điển tiếng Việt thì sự thật là “cái có thật, cái có xảy ra” còn chân thật là “đúng hiện thực khách quan”. Do đó theo tôi hiểu thì sự thật hay chân thật đều là sự kiện có thật, không bịa đặt, phỏng đoán, nhưng khác nhau về mức độ, chân thật là tới bản chất sự thật.

Rồi việc thông tin nhanh. Người làm báo nào cũng muốn phấn đấu để công bố thông tin nhanh vì lợi thế của nó và uy tín của người đưa thông tin như trên đã phân tích, nhưng nhanh với kịp thời xem ra không hoàn toàn giống nhau. Nhanh chỉ nhịp độ, tốc độ trong so sánh, còn kịp thời là đúng lúc. Theo tôi hiểu thì nhanh và kịp thời đều không chấp nhận sự chậm chạp, nhưng kịp thời là tính tới bối cảnh công bố có lợi nhất, có hiệu quả xã hội cao nhất do đó kịp thời có thể phải nhanh, không dễ để lỡ cơ hội, hoặc bị động nhưng lại không nhất thiết phải nhanh khi ở bối cảnh cụ thể nào đó việc công bố sẽ không có lợi cho nhân dân và đất nước.

Thật ra, trong các văn kiện Đảng, cũng có lúc đề cập tới thông tin “sự thật”. Chắc mọi người đều nhớ, Đại hội Đảng lần thứ VI nêu rõ thái độ của Đảng trong đánh giá tình hình là “nhìn thẳng vào sự thật, đánh giá đúng sự thật, nói rõ sự thật”. Thái độ đó cũng là thái độ của những người làm báo chúng ta trước việc tìm hiểu thông tin và công bố thông tin. Tuy nhiên chỉ “nói rõ sự thật” (nên hiểu là công bố thông tin) khi đã “đánh giá đúng sự thật” tức là tới bản chất sự thật với đầy đủ nhiều mặt của nó, gần với khái niệm chân thật trong lời dặn của Bác Hồ.

Phân tích dài dòng như trên để nhìn lại những đánh giá hoạt động của báo chí trong thời gian qua. Bên cạnh những ưu điểm, theo tôi cơ bản thì cũng có những khuyết điểm, có khuyết điểm nghiêm trọng. Trong các khuyết điểm có khuyết điểm thông tin “sai sự thật” gây ảnh hưởng xấu hoặc xâm phạm uy tín danh dự của tổ chức, nhân phẩm công dân, gây khó khăn cho nhiều doanh nghiệp, và làm mất uy tín của giới báo chí trong xã hội.

Trong tin sai sự thật có nhiểu loại, có số ít do bịa đặt, thêm bớt là sai phạm nặng nề nhất về mặt đạo đức của người làm báo, không cần bàn đến.

Có trường hợp thông tin “sai sự thật” do suy diễn chủ quan dẫn đến sự thật bị thổi phồng, bóp méo cũng không còn là sự thật như nó vốn có, gây hiểu lầm tai hại trong xã hội, xa rời tính chân thật của báo chí.

Theo tôi, khuyết điểm phổ biến dẫn đến thông tin sai sự thật là do phong cách làm báo không cẩn trọng, thiếu trách nhiệm… Một số người thu thập thông tin theo kiểu “nghe hơi nồi chõ”, theo tin đồn, theo kiểu “làm báo a dua, theo đuôi”, không theo lời dặn của Bác Hồ: “Chưa điều tra, chưa nghiên cứu, chưa hiểu rõ, chớ nói, chớ viết” mà Bác gọi là “nói bừa”, “viết càn”. Những người làm báo nổi tiếng thường rất thận trọng khi thu thập thông tin, xem ra họ càng nổi tiếng càng thận trọng. Peter Arnett, nhà báo được giải thưởng Pulitzer danh giá hay nhắc lại lời khuyên của bạn đồng nghiệp: “Chỉ viết ra những gì trực tiếp quan sát” (chứ không viết theo tin đồn hoặc qua báo cáo. TG). Nhà văn, nhà báo nổi tiếng Market cũng nói: “mỗi tin tức cũng phải điều tra”, nghĩa là không chỉ hoạt động điều tra khi viết phóng sự điều tra mà khi công bố những thông tin nào cũng phải điều tra để thông tin chính xác, chân thật. Những nguyên nhân dẫn đến  thông tin sai nêu trên thuộc về phong cách, là một đạo đức khi hành nghề.

Khi hoạt động nghề nghiệp nhiều khi rất mâu thuẫn, phải chọn lựa. Để đến được sự thật nhất là chân thật nhiều khi cũng phải mất thời gian, không phải lúc nào cũng có thể nhanh, nhưng lại không thể chậm chạp. Ai cũng muốn thông tin vừa nhanh, vừa đúng đắn chân thật nhưng nếu phải chọn lựa giữa nhanh và đúng, thì những nhà báo nổi tiếng trên thế giới đều không ngần ngại chọn lựa đầu tiên việc thông tin đúng, vì về cơ bản thông tin đúng, chân thật là phẩm chất hàng đầu của thông tin, và chỉ luôn luôn thông tin, bình luận đúng mới có thể trở thành cây bút tin cậy trong lòng bạn đọc.

Trong những sai sót của hoạt động nghề nghiệp thời gian qua còn có những thông tin quan hệ tới trách nhiệm xã hội, trách nhiệm công dân trong việc thông tin những vấn đề tế nhị, nhạy cảm, chủ yếu khi thông tin các vấn đề kinh tế, xã hội và hoạt động đối ngoại… không có lợi, thậm chí có hại cho nhân dân và sự nghiệp ổn định và phát triển của đất nước, sẽ bàn trong một bài khác.

Xin được trình bày một số ý kiến về thông tin chân thật và kịp thời liên quan tới đạo đức nghề nghiệp để đồng nghiệp tham khảo.

Nhà báo Hữu Thọ

Hội thảo khoa học Đạo đức Nghề báo trong khai thác và xử lý nguồn tin tháng 10/2012

Ảnh: