Nghề báo

Trong một bài bình luận khác sau trận đấu, báo bóng đá Bolasport của Indonesia cho rằng U22 Indonesia phải công nhận sự vượt trội của các cầu thủ đội “Sao vàng.”

Tiền vệ Hoàng Đức (14) ăn mừng sau khi ghi bàn nâng tỷ số lên 2-1 cho U22 Việt Nam. (Ảnh: Hoàng Linh/TTXVN)

Theo báo bóng đá Bolasport của Indonesia, đội tuyển quốc gia U22 của nước này cần phải chấp nhận thực tế đã “thua thảm hại” trước U22 Việt Nam trong trận đấu thứ ba của bảng B môn bóng đá nam tại SEA Games 30. 

Trong một bài bình luận khác sau trận đấu, Bolasport cũng cho rằng U22 Indonesia phải công nhận sự vượt trội của các cầu thủ đội “Sao vàng.”

Trận đấu tối 1/12 tại sân vận động Rizal Memorial ở thủ đô Manila của Philippines đã diễn ra căng thẳng cao độ với tình huống va chạm giữa Nguyễn Thành Chung và Saddil Ramdani.

Tuy nhiên, 15 phút đầu tiên đã trôi qua mà không có bất kỳ cơ hội nào cho cả hai đội. 

Đội quân đội của huấn luyện viên Indra Sjafri đã bất ngờ vượt lên dẫn trước 1-0 vào phút thứ 23 bằng cú đánh đầu mở tỉ số của cầu thủ Sani Rizki Fauzi song đội tuyển U22 Việt Nam đã lật ngược tình thế với hai bàn thắng của Nguyễn Thành Chung (60’) và Nguyễn Hoàng Đức (90’). 

[Huấn luyện viên Indonesia muốn gặp lại Việt Nam ở chung kết]

Trong khi đó, mạng tin CNN Indonesia cũng cho rằng đội tuyển quốc gia U22 Indonesia “phải chấp nhận đầu hàng” trước Việt Nam.

Trong hiệp hai, U22 Việt Nam không ngừng gia tăng áp lực và buộc Indonesia phải bận rộn cho đến giữa hiệp. Các đợt tấn công mau lẹ đã được các “chiến binh Rồng lửa” phát động cuối cùng đã được đền đáp ở phút 64 với cú đánh đầu của Nguyễn Thành Chung từ một pha phạt góc. 

U22 Indonesia đã đứng vững trước sức ép của U22 Việt Nam đến phút thứ 89. Tuy nhiên, cuối cùng thủ môn U22 Indonesia đã gục ngã trước cú sút quá khó của Nguyễn Hoàng Đức từ ngoài vòng cấm địa.

Theo CNN Indonesia, Việt Nam còn có cơ hội gia tăng cách biệt khi Nguyễn Tiến Linh đối mặt với thủ môn Nadeo song cú sút của cầu thủ này đã vọt xà ngang. 

Với trận thua 2-1 vào phút cuối trước Việt Nam, U22 Indonesia đã bị đẩy từ vị trí thứ hai xuống vị trí thứ ba bảng B.

Với cùng 6 điểm, U22 Thái Lan đã thế chỗ U22 Indonesia sau trận thắng 3-0 trước U22 Singapore. Trong khi đó, U22 Việt Nam vững vàng ở ngôi đầu với 9 điểm sau 3 trận./. 

https://www.vietnamplus.vn/truyen-thong-indonesia-noi-ve-tran-thua-truoc-u22-viet-nam/610663.vnp

Ảnh: 

Sáng 29/11, Trung tâm Lưu chiểu điện tử và hỗ trợ báo chí (Cục Báo chí - Bộ TT&TT) tổ chức Lễ ra mắt bản hướng dẫn ‘Quấy rối tình dục trong truyền thông - nhận biết, ngăn chặn và xử lý dành cho lãnh đạo và nhân viên’.

Đây là tài liệu tham khảo hữu ích cho các cơ quan báo chí và truyền thông, góp phần hình thành chính sách, xây dựng môi trường làm việc chuyên nghiệp, hiệu quả.

Cuốn sách làm rõ hơn khái niệm quấy rối tình dục tại nơi làm việc, hướng dẫn cho cơ quan báo chí phòng chống quấy rối tình dục, hướng dẫn khiếu nại, quy trình giải quyết khiếu nại...

Bà Mai Hương Giang - Phó Cục trưởng Cục Báo chí tại buổi lễ ra mắt.

Tham dự chương trình có ông Phạm Ngọc Tiến - Vụ trưởng Vụ Bình đẳng giới (Bộ LĐ TB&XH), bà Mai Hương Giang - Phó Cục trưởng Cục Báo chí, bà Đặng Phương Thảo - Phó TBT báo Thanh Niên, bà Vũ Thị Hương Giang - phụ trách truyền thông tổ chức Care Quốc tế, TS Phạm Hải Chung - giảng viên Học viện Báo chí và Tuyên truyền.

Phát biểu tại chương trình, bà Mai Hương Giang - Phó Cục trưởng Cục báo chí cho biết, sau lễ ra mắt, Cục Báo chí sẽ tổ chức 2 lớp tập huấn thực hành ở Hà Nội và TP.HCM dành cho lãnh đạo và các cơ quan báo chí trên cả nước, để nhận biết, xây dựng quy trình, hướng dẫn ứng xử các vấn đề về quấy rối tình dục.

Bà Đặng Thị Phương Thảo - Phó TBT báo Thanh Niên chia sẻ: ‘Khi được Cục báo chí gửi cho cuốn cẩm nang, tôi cảm thấy rất thú vị. Cuốn cẩm nang cung cấp nhiều thông tin hữu ích.

Tôi nghĩ đây là tài liệu chưa có trong tiền lệ, lần đầu tiên chúng ta có một hệ thống hóa, hướng dẫn chi tiết cho các bên liên quan, từ người có nguy cơ bị xâm hại tình dục đến người sử dụng lao động, các cơ quan báo chí… . Tài liệu cung cấp cho chúng ta thông tin đầy đủ và toàn diện, một công cụ để chúng ta biết xử lý một vụ việc quấy rối tình dục như thế nào.

Quấy rối tình dục là vấn đề nhạy cảm, ở nhiều nước Đông Nam Á, vấn đề này chưa được quan tâm thực sự, chỉ đích danh rõ ràng.

Nhiều câu chuyện quấy rối tình dục được đưa lên mặt báo nhưng cách xử lý triệt để, bảo vệ nhân phẩm, giữ gìn danh dự cho nạn nhân chưa rõ’.

Theo nghiên cứu ‘Phụ nữ và Báo chí ở Việt Nam’ do Viện Đào tạo Báo chí Thuỵ Điển (FOJO) thực hiện năm 2018, tình trạng quấy rối tình dục đối với các phóng viên ở mức cao. Trên 27% phóng viên nữ được khảo sát cho biết đã từng bị quấy rối tình dục ở các cấp độ khác nhau.

Cuốn cẩm nang này ra đời hết sức thiết thực. Với các cơ quan báo chí, tôi nghĩ đây là phương tiện tốt, hỗ trợ hoạt động điều hành, quản lý ở lĩnh vực truyền thông, bảo vệ phóng viên của mình, nhất là phóng viên nữ’

Cuốn sách hướng dẫn cách nhận biết, ngăn chặn và xử lý quấy rối tình dục trong truyền thông.

Cũng trong lễ ra mắt, ông Phạm Ngọc Tiến, Vụ trưởng Vụ Bình đẳng giới (Bộ Lao động-Thương binh và Xã hội) cho biết, Bộ Luật Lao động sửa đổi vừa được Quốc hội thông qua đã làm rõ khái niệm:

‘Quấy rối tình dục tại nơi làm việc là các hành vi có tính chất tình dục của bất kỳ người nào đối với người khác tại nơi làm việc mà không được người đó mong muốn hoặc chấp nhận.

Nơi làm việc là bất kỳ nơi nào mà người lao động thực tế làm việc theo thỏa thuận hoặc phân công của người sử dụng lao động.

Quấy rối tình dục là một trong các nội dung được nhiều cơ quan thông tin báo chí chia sẻ lên tiếng, cơ quan pháp luật xử lý.

Tôi đọc cuốn cẩm nang này cách đây một tuần, thấy rất cuốn hút. Đây là vấn đề nhiều nơi, nhiều cơ quan cho rằng nó là nhạy cảm và họ ngại nhắc đến.

Chúng ta biết rằng, vấn đề quấy rối tình dục nơi làm việc có đề cập đến trong Luật Lao động 2012 nhưng chúng ta chưa đưa ra định nghĩa, thế nào là quấy rối tình dục nơi làm việc?

Mặc dù bàn bạc, trao đổi rất nhiều về hành vi quấy rối tình dục ở nơi làm việc nhưng cuối cùng vẫn chưa đưa ra biện pháp xử lý vì không định nghĩa được rõ ràng. Ở đây, cuốn cẩm nang đã đưa ra được những điều cụ thể.

Trong cuốn sách hướng dẫn cũng chỉ ra rằng bất kỳ hành vi (thể xác, lời nói, tiếng động, cử chỉ) liên quan đến tình dục mà không được mong đợi và người kia nhận thấy bị xúc phạm thì đều bị coi là quấy rối tình dục.

Các hành vi như huýt sáo (có hành vi bỡn cợt), trò đùa không phù hợp về tình dục, nhìn chằm chằm hoặc liếc, nháy mắt, tặng quà không mong muốn, có tiếp xúc thể xác không mong muốn... đều có thể coi là hành vi quấy rối tình dục.

Nhóm tác giả chia sẻ: ‘Cuốn sách là bước đi đầu tiên đầy hy vọng cho chặng đường hướng đến một nền công nghiệp truyền thông không có vấn đề quấy rối tình dục, từ đó đặt ra những quy chuẩn thực thi tốt nhất’.

Diệu Bình/vietnamnet.vn

Ảnh: 

Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam mong muốn CTJ chia sẻ kinh nghiệm trong công tác thông tin, tuyên truyền các hội nghị cấp cao ASEAN và các hội nghị liên quan trong năm Thái Lan làm Chủ tịch ASEAN 2019.

(Ảnh: Ngọc Quang-Hữu Kiên/TTXVN)

Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam Thuận Hữu hội kiến Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Thương mại Thái Lan Jurin Laksanawisit. (Ảnh: Ngọc Quang-Hữu Kiên/TTXVN)

Nhận lời mời của Liên đoàn Báo chí Thái Lan (CTJ), đoàn đại biểu Hội Nhà báo Việt Nam (VJA) do Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Trưởng ban Tuyên giáo Trung ương, Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam Thuận Hữu dẫn đầu đã thăm và làm việc tại Vương quốc Thái Lan từ ngày 25/11 đến ngày 1/12.

Trong cuộc tiếp đoàn tại Tòa nhà Chính phủ, Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Thương mại Thái Lan Jurin Laksanawisit khẳng định ủng hộ Việt Nam tổ chức các hội nghị cấp cao Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) và các hội nghị liên quan, đồng thời bày tỏ tin tưởng Việt Nam sẽ đảm nhiệm thành công chức Chủ tịch ASEAN năm 2020.

Phó Thủ tướng Jurin cũng đánh giá cao hiệu quả hợp tác giữa Liên đoàn báo chí Thái Lan và Hội Nhà báo Việt Nam thời gian qua.

Tại cuộc hội đàm với đoàn, Chủ tịch CTJ đồng thời là Chủ tịch Liên đoàn các nhà báo ASEAN Mongkol Bangprapa đánh giá cao những hoạt động tích cực và hiệu quả của Hội Nhà báo Việt Nam thời gian qua, nhất là trong thời gian VJA đảm nhiệm chức Chủ tịch Liên đoàn các nhà báo ASEAN 2015-2018, góp phần quan trọng vào việc tăng cường quan hệ giữa Việt Nam và Thái Lan cũng như Việt Nam-ASEAN.

Theo ông Mongkol, hợp tác giữa hai hội nhà báo của hai nước trong hơn 20 năm qua không ngừng được củng cố và tăng cường. Hai bên thường xuyên trao đổi đoàn các cấp, phối hợp tốt với nhau trong các vấn đề có liên quan.

Ông đề nghị hai bên phối hợp chặt chẽ trong các sự kiện lớn sắp tới như các hội nghị cấp cao ASEAN và các hội nghị liên quan trong năm Việt Nam làm Chủ tịch ASEAN 2020.

Chủ tịch VJA Thuận Hữu giới thiệu tình hình hoạt động của VJA thời gian qua. Hơn 800 tờ báo, tạp chí và 22.000 hội viên thuộc VJA là một kênh quan trọng phản ánh mọi mặt đời sống chính trị, kinh tế-xã hội, văn hóa… của đất nước.

Trong bối cảnh hai nước thiết lập quan hệ đối tác chiến lược vào tháng 6/2013, VJA và CTJ luôn phối hợp chặt chẽ trong các vấn đề song phương cũng như trong khu vực ASEAN, góp phần tăng cường hiểu biết và giao lưu giữa các cơ quan báo chí và nhân dân hai nước.

Chủ tịch VJA Thuận Hữu mong muốn CTJ chia sẻ kinh nghiệm trong công tác thông tin, tuyên truyền các hội nghị cấp cao ASEAN và các hội nghị liên quan trong năm Thái Lan làm Chủ tịch ASEAN 2019.

Chủ tịch VJA Thuận Hữu trân trọng mời các lãnh đạo và thành viên CTJ đầu năm 2020 sang Việt Nam dự lễ trao giải cuộc thi viết về nông nghiệp, nông dân, nông thôn dành cho các nhà báo ASEAN với chủ đề “Phát triển nông nghiệp, nông thôn bền vững," do VJA và Liên đoàn các nhà báo ASEAN phối hợp tổ chức, đồng thời mời báo chí Thái Lan sang tham dự và đưa tin các hội nghị cấp cao ASEAN và các hội nghị liên quan trong năm Việt Nam đảm nhiệm chức Chủ tịch ASEAN 2020.

Chủ tịch Hội nhà báo Việt Nam Thuận Hữu hội đàm với Chủ tịch Liên đoàn báo chí Thái Lan Mongkol Bangprapa. (Ảnh: Ngọc Quang-Hữu Kiên/TTXVN)

Nhân dịp này, hai bên tiến hành rà soát Bản ghi nhớ hợp tác (MoU) giữa VJA và CTJ, ký kết năm 2015 và sẽ hết hạn cuối năm 2020, trong đó nhấn mạnh tiếp tục tăng cường trao đổi đoàn các cấp; thường xuyên tuyên truyền về tình hình mỗi nước; mở rộng hợp tác giữa hai phía không chỉ các đoàn cấp cao của hội mà còn các đoàn báo ngành, địa phương; tiếp tục mở các khóa đào tạo tiếng Việt và tiếng Thái cho các phóng viên hai nước; nêu rõ MoU mới phải có sự kế thừa và đổi mới nhằm phù hợp tình hình hiện tại của mỗi nước nói riêng và ASEAN nói chung.

Trong khuôn khổ chuyến thăm và làm việc, đoàn đại biểu Hội Nhà báo Việt Nam đã có cuộc trao đổi ý kiến với Chủ tịch danh dự CTJ và Liên đoàn các nhà báo ASEAN Bandit Rajavatanadhanin, thăm và nói chuyện với cán bộ, nhân viên Đại sứ quán Việt Nam cùng một số cơ quan báo chí, cơ sở kinh tế-xã hội và địa phương của Thái Lan./.

Nguồn: Ngọc Quang-Hữu Kiên (TTXVN/Vietnam+)

https://www.vietnamplus.vn/hoi-nha-bao-vietthai-phoi-hop-thong-tin-ve-nam-chu-tich-asean-2020/610553.vnp

Ảnh: 

So với chiều dài thời gian của lịch sử báo chí thế giới, báo chí dữ liệu còn khá mới nhưng nhìn vào quá trình phát triển của báo chí dữ liệu cho đến nay không thể phủ nhận tầm quan trọng và vai trò ngày càng lớn của báo chí dữ liệu trong thế giới báo chí nói chung.

Phẩm cách người làm báo với báo chí dữ liệu

Báo chí dữ liệu không đơn thuần chỉ là một thể loại hay hình thức báo chí, mà còn đóng vai trò kết nối các loại hình báo chí khác nhau với nhau, tương tác lẫn nhau và chi phối lẫn nhau. Vai trò của báo chí dữ liệu trên thế giới ngày càng tăng, bởi ba nguyên nhân chính.

Thứ nhất, nguồn thông tin được báo chí xử lý và cần thiết cho hoạt động của báo chí ngày càng lớn, đa dạng và pha tạp cả về nguồn thông tin lẫn nội dung và chất lượng được hiểu theo mức độ hàm lượng sự thật trong thông tin. Ở đây, báo chí dữ liệu vừa thực hiện sứ mệnh báo chí khi tạo nên những sản phẩm báo chí đặc thù cho báo chí dữ liệu, lại vừa như thể “sơ chế” thông tin phục vụ cho những loại hình báo chí khác.

Có thể nói theo cách khác, báo chí dữ liệu vừa có lãnh thổ dụng võ ngày càng rộng và màu mỡ, lại vừa có thể giúp ích thiết thực cho các loại hình báo chí khác.

Thứ hai, nhu cầu và đòi hỏi của người dân và công chúng được báo chí phục vụ đã và vẫn tiếp tục thay đổi rất cơ bản, sâu sắc và mạnh mẽ. Yêu cầu đặt ra cho báo chí trên phương diện này không chỉ cung cấp thông tin đơn thuần, mà phải xử lý thông tin sâu rộng hơn, không chỉ có nhanh chóng và kịp thời, khách quan và đúng đắn mà còn phải sàng lọc và cô đọng hóa theo nhiều phương diện khác nhau, cũng như với đánh giá và đưa ra phân tích riêng một cách khách quan và thuyết phục bằng lập luận và chứng cứ, từ đó gợi mở và định hướng nhận thức cho công chúng. Trong chừng mực nhất định, có thể nói, báo chí dữ liệu có thể đáp ứng yêu cầu này hiệu quả hơn những loại hình báo chí khác.

Thứ ba, tin giả (Fake news) hiện đã trở thành một trong những thách thức lớn nhất đối với mức độ đáng được tin cậy và tín nhiệm, hiệu quả và ảnh hưởng của báo chí nói chung. Báo chí dữ liệu với những thế mạnh đặc thù của nó có thể đóng vai trò không chỉ rất quan trọng mà còn quyết định trong cuộc chiến của thế giới báo chí chống tin giả.

Cũng chính vì thế, báo chí dữ liệu đặt ra những đòi hỏi rất cao về trình độ nghiệp vụ chuyên môn, về mức độ mẫn cảm chính trị và đặc biệt về phẩm cách của tất cả những ai liên quan đến báo chí, từ phía quản lý của nhà nước về báo chí đến những người làm báo.

Báo chí dữ liệu - Xu hướng tương lai

Mối quan hệ giữa người làm báo và báo chí dữ liệu có những nét đặc thù riêng. Bảo đảm tính khách quan, chân thật, trung thực và nhân văn thuộc về những nguyên tắc cơ bản của báo chí. Thông tin và giáo dục thuộc về những chức năng nhiệm vụ cơ bản của báo chí. Trong báo chí dữ liệu, người làm báo lại càng phải lưu tâm nhiều hơn và coi trọng đặc biệt hơn những điều này. Chính trên phương diện dữ liệu với những đặc tính, đặc thù của nó, sai sót, nhầm lẫn và bị đánh lừa trong thu thập, xử lý và sử dụng dữ liệu dễ xảy ra hơn.

Người làm báo không chỉ đòi hỏi cao ở trình độ nghiệp vụ chuyên môn và kinh nghiệm nghề nghiệp mà còn trước hết ở trách nhiệm nghề nghiệp. Những nguy cơ và rủi ro nói trên càng cao và thực tế thì ý thức trách nhiệm nghề nghiệp của người làm báo lại càng phải cao.

Báo chí dữ liệu đòi hỏi người làm báo phải có cách tiếp cận linh hoạt và cầu thị, biện chứng chứ không sơ cứng với dữ liệu. Trong thời đại thông tin và báo chí dữ liệu, một thông tin mới, hay một dữ liệu mới, cho dù chỉ là nhỏ, cũng vẫn có thể làm thay đổi bản chất, diễn biến, tác động và hệ luỵ. Vì thế, báo chí dữ liệu luôn “mở” chứ không khép kín, luôn liên tục và tiếp nối chứ không gián đoạn hay kết thúc. Người làm báo vì thế phải vận động cùng với dòng chảy của dữ liệu, phải luôn sẵn sàng cho dữ liệu mới dẫn dắt đến những nhận thức mới, kết quả phân tích đánh giá mới và từ đó sáng tạo nên những sản phẩm báo chí mới.

Báo chí dữ liệu đặt ra những điều kiện và tiêu chí riêng về chuyên môn mà người làm báo phải học để có được, áp dụng thường xuyên và cụ thể. Sản phẩm của báo chí dữ liệu có nét chung như mọi sản phẩm báo chí khác, nhưng có đặc thù riêng buộc người làm báo phải thuần thục cách xử lý chung và tìm kiếm được cho mình cách xử lý riêng, cụ thể ở xử lý và sử dụng dữ liệu như thế nào với hình thức và theo phương pháp nào để phục vụ cho mục đích nào, ở cách thức sử dụng dữ liệu làm luận cứ, ở cấu trúc và nội dung bảng biểu dữ liệu, ở chú thích và kết luận từ dữ liệu.

Trong hoạt động báo chí nói chung và đặc biệt trong báo chí dữ liệu, người làm báo luôn đối mặt trực tiếp với thách thức tìm ra sự thật, dám thể hiện sự thật, bảo vệ sự thật và trung thành với sự thật. Người làm báo luôn phải đấu tranh quyết liệt với sự cám dỗ của sự hời hợt và sao nhãng khi dữ liệu quá khổng lồ và biến động nhanh chóng, với sự tinh vi và quỷ quyệt của những kẻ chủ trương thao túng dữ liệu và làm giả dữ liệu, phải đối đầu thường xuyên với sự cám dỗ của đồng tiền và với sự áp đặt từ phía công quyền.

Báo chí dữ liệu đòi hỏi người làm báo phải không ngừng học hỏi về nghiệp vụ chuyên môn, tăng cường khả năng lao động sáng tạo và trình độ áp dụng những thành quả phát triển mới nhất của công nghệ số và công nghệ thông tin. Không quyết tâm và cầu thị cũng như không làm chủ được những kỹ nghệ chuyên môn liên quan thì người làm báo không thể trụ vững, tự tin và chinh phục được thế giới báo chí dữ liệu.

Có thể thấy được báo chí dữ liệu buộc người làm báo luôn phải làm giàu thêm nhận thức và kinh nghiệm cũng như hoàn thiện cách làm báo của chính mình. Câu ngạn ngữ: “Sai một ly, đi một dặm” đặc biệt ứng nghiệm trong báo chí dữ liệu và là lời nhắc nhở, cảnh báo thường trực đối với người làm báo./.

Nguồn: Lũng Nhai/ Tạp chí Người làm báo (nguoilambao.vn)

Ảnh: 

Phim tài liệu "Anh em - Brothers" của VTV7 đã giành giải Nhất ABU Prizes 2019, hạng mục Chương trình dành cho trẻ em.

Tối 21/11, tại Lễ trao giải ABU Prizes - giải thưởng của Hiệp hội Phát thanh truyền hình châu Á - Thái Bình Dương, phim tài liệu Anh em (Brothers) của Trung tâm Sản xuất các chương trình Giáo dục (VTV7), Đài Truyền hình Việt Nam đã xuất sắc giành giải Nhất ở hạng mục Chương trình dành cho trẻ em.

Anh em là bộ phim đầy cảm động về câu chuyện của hai anh em phải đi diễn xiếc dạo hàng tối để kiếm tiền cho Thành (em trai) đi học. Câu chuyện tuy giản dị nhưng lại rất giàu cảm xúc, đó là những gì khán giả có thể cảm nhận được khi theo dõi Anh em.

Một số hình ảnh trong bộ phim.

Nhà sản xuất Ý Linh, đại diện cho ê-kíp thực hiện bộ phim Anh em (Đạo diễn Nhật Duy; DOP & quay phim Huỳnh Cường, Phan Hùng; Dựng phim: Thành Hơn) đã có mặt ở Tokyo để nhận giải thưởng này.

Nhà sản xuất Ý Linh - đại diện cho ê-kip sản xuất phim tài liệu "Anh em", nhận giải thưởng vào tối 21/11 tại Tokyo.

Nguồn: ĐH/vtv.vn

Ảnh: 

1.641 tác phẩm tham dự giải Búa liềm vàng, trong đó có 781 tác phẩm loại hình báo in, 294 tác phẩm loại hình báo điện tử, 375 tác phẩm truyền hình, 165 tác phẩm phát thanh và 26 tác phẩm ảnh báo chí.

Hình ảnh tại lễ công bố và trao giải báo chí toàn quốc về xây dựng Đảng mang tên Búa liềm vàng lần thứ 3 năm 2018. (Ảnh: Minh Sơn/Vietnam+)

Ngày 20/11, tại Hà Nội, đồng chí Phạm Minh Chính, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng ban Tổ chức Trung ương chủ trì cuộc họp Ban Chỉ đạo, Ban Tổ chức Giải Búa liềm vàng, chuẩn bị cho Lễ công bố và trao Giải Búa liềm vàng lần thứ IV năm 2019.

Dự cuộc họp có các đồng chí Ủy viên Trung ương Đảng: Mai Văn Chính, Phó Trưởng ban Tổ chức Trung ương, Trưởng ban Tổ chức Giải; Thuận Hữu, Tổng Biên tập Báo Nhân Dân, Phó Trưởng ban Tuyên giáo Trung ương, Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam; các thành viên Ban Chỉ đạo, Ban tổ chức giải.

Giải Búa liềm vàng lần thứ IV năm 2019 được phát động từ ngày 25/1/2019 tại Lễ tổng kết và trao Giải Búa liềm vàng lần thứ III năm 2018 nhân kỷ niệm 89 năm Ngày thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam.

Tiếp nối kết quả đạt được qua 3 năm tổ chức, năm nay các bộ, ban, ngành Trung ương và địa phương trong cả nước đã chủ động triển khai và tập trung chỉ đạo với nhiều cách làm sáng tạo, thu hút sự quan tâm, hưởng ứng của các cơ quan, đơn vị, địa phương và đông đảo cán bộ, đảng viên, nhân dân.

[Nhiều điểm mới tại Giải báo chí toàn quốc về xây dựng Đảng 2019]

Các cơ quan thông tấn, báo chí ở Trung ương và nhiều địa phương đã xây dựng chương trình, kế hoạch tuyên truyền và phổ biến Giải đến toàn thể cán bộ, phóng viên, biên tập viên, cộng tác viên của đơn vị, góp phần nâng cao chất lượng các tác phẩm gửi về cơ quan Thường trực giải.

Đến ngày 15/11/2019, Cơ quan Thường trực Giải đã nhận được 1.641 tác phẩm tham dự giải, trong đó có 781 tác phẩm loại hình báo in, 294 tác phẩm loại hình báo điện tử, 375 tác phẩm truyền hình, 165 tác phẩm phát thanh và 26 tác phẩm ảnh báo chí.

Các tiểu ban của Hội đồng Sơ khảo đang tích cực triển khai việc chấm các tác phẩm, dự kiến hoàn thành trước ngày 5/12/2019 để tổ chức họp Hội đồng Sơ khảo thống nhất lựa chọn tác phẩm vào chung khảo.

Phát biểu kết luận cuộc họp, Trưởng ban Tổ chức Trung ương, Trưởng ban Chỉ đạo Giải, Phạm Minh Chính đánh giá cao công tác chuẩn bị của các cơ quan, đơn vị đồng tổ chức Giải, đồng thời khẳng định, Lễ trao Giải Búa liềm vàng lần thứ IV năm 2019 diễn ra đúng vào dịp kỷ niệm 90 năm Ngày thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam và chuẩn bị tổ chức đại hội đảng bộ các cấp tiến tới Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng, nên có ý nghĩa chính trị đặc biệt quan trọng.

Theo đó, Lễ công bố và trao giải cần được tổ chức chu đáo, trang trọng, chuyên nghiệp, vừa mang tính chính trị, xứng đáng với tầm vóc 90 năm truyền thống của Đảng, vừa mang tính nghệ thuật, mới mẻ, sâu sắc, mang đậm hơi thở của thời đại; truyền cảm hứng cho các cơ quan thông tấn, báo chí, kịp thời tri ân các nhà báo lão thành có nhiều đóng góp vào sự nghiệp báo chí cách mạng Việt Nam; đồng thời phản ánh được vai trò lãnh đạo của Đảng, niềm tin của Nhân dân với Đảng, khí thế của đất nước đi lên và vị thế của Việt Nam trên trường quốc tế...

Thời gian tới, đồng chí Phạm Minh Chính đề nghị Hội đồng Sơ khảo và Hội đồng Chung khảo cần tập trung cao độ cho công tác chấm giải, bảo đảm công tâm, khách quan, chọn ra những tác phẩm xuất sắc nhất để trao giải.

Ban Tổ chức Trung ương cần phối hợp chặt chẽ với các cơ quan, đơn vị đồng tổ chức giải triển khai, thực hiện tốt một số công việc chuẩn bị cho Lễ công bố và trao Giải Búa liềm vàng lần thứ IV năm 2019, dự kiến diễn ra vào ngày 16/1/2020 tại Nhà hát Lớn Hà Nội và được truyền hình trực tiếp trên sóng VTV1 của Đài Truyền hình Việt Nam./.

https://www.vietnamplus.vn/hon-1600-tac-pham-tham-du-giai-bua-liem-vang-lan-thu-iv-nam-2019/608623.vnp

Ảnh: 

Sức nóng của trận đại chiến giữa tuyển Việt Nam và tuyển Thái Lan tại vòng loại World Cup 2022 thể hiện một phần ở sự quan tâm của truyền thông hai nước đối với trận đấu.

Vào 20h ngày mai 19/11, tuyển Việt Nam và tuyển Thái Lan sẽ tranh tài trong trận đấu vòng loại World Cup 2022 diễn ra trên sân vận động Quốc gia Mỹ Đình. Theo thông tin từ người dẫn đoàn của đội tuyển Thái Lan, có tới 100 phóng viên Thái Lan đã đăng kí sang Việt Nam tác nghiệp trận đấu này. 

Con số 100 phóng viên thể hiện sức nóng và sự quan tâm đặc biệt của truyền thông Thái Lan đối với cuộc đọ sức giữa hai đội bóng. Nhất là khi tuyển Thái Lan mới để thua tuyển Malaysia trên sân Bukit Jalil vào ngày 14/11. Thầy trò HLV Nishino Akira đang đứng trước sức ép rất lớn từ cả người hâm mộ và truyền thông. Tuyển Thái Lan chắc chắn quyết tâm muốn giành chiến thắng trước Việt Nam để giải tỏa những áp lực đó.

Một phóng viên nữ Thái Lan đã đến Việt Nam từ mấy ngày trước chuẩn bị tác nghiệp trận Việt Nam và Thái Lan.

Phải nhắc lại, khi tuyển Việt Nam đấu Thái Lan tại lượt đi vòng loại World Cup 2022 trên SVĐ Thamasat vào ngày 5/9/2019, số lượng phóng viên Việt Nam đến Thái Lan tác nghiệp cũng rất đông đảo. Tuy nhiên, chỉ có khoảng 40 người được cấp thẻ tác nghiệp chính thức có in họ tên, đơn vị công tác và dán ảnh nhận diện. Còn rất nhiều người khác dù đã đặt chân đến Thái Lan không được cấp thẻ tác nghiệp chính thức và chỉ được thông báo vào trước cuộc họp báo trước trận đấu.

Các phóng viên Việt Nam đã phải liên hệ nhiều lần với người phụ trách cấp thẻ tác nghiệp của Liên đoàn bóng đá Thái Lan mới có thể nhận được chiếc thẻ tạm thời (không in tên, không dán ảnh) để được xuống đường pitch tác nghiệp. 

Nguồn: M52/ttvn.vn

Ảnh: 

Cuốn “Viết và Đối thoại” của nhà báo, nhà văn Trần Mai Hạnh dầy gần 900 trang do Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật ấn hành đã thu hút sự quan tâm của dư luận. Giá trị báo chí, văn học cũng như thực tiễn đời sống suốt gần nửa thế kỷ qua được phản ánh trong tác phẩm.

PGS-TS Nguyễn Thế Kỷ, Uỷ viên Trung ương Đảng,Tổng Giám đốc Đài TNVN, Chủ tịch Hội đồng Lý luận Phê bình Văn học Nghệ thuật Trung ương cùng nhà báo, nhà văn Trần Mai Hạnh trao tặng cuốn “Biên bản chiến tranh1-2-3-4.75” - Phiên bản tiếng Anh tới các vị Đại sứ tại Lễ ra mắt sách tại Trụ sở Đài TNVN sáng 27/4/2017

“Ký tên vào lịch sử”

Viết và Đối thoại là cuốn sách thứ 4 (trong vòng 5 năm) của Trần Mai Hạnh được ấn hành tại Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật. Quan sát lộ trình sáng tác của ông, độc giả sẽ nhận ra sự xuất hiện của từng tác phẩm ngày càng làm gia tăng thêm niềm tin về một kiểu văn chương được minh định và kiểm chứng - thực chất là niềm tin vào sự thật, vào tính nhân văn mà cách đặt vấn đề của tác giả mang lại. Với hai phần chính: Báo chí, Phát biểu - Tham luận - Đối thoại, và phần Phụ lục Tác phẩm và Dư luận, cuốn sách như một sự tổng kết và đặt dấu mốc quan trọng để người đọc có hình dung chung nhất mà không thiếu đi độ sâu khi muốn tìm hiểu về nhà văn – nhà báo Trần Mai Hạnh, ở cả góc độ tác phẩm và quan niệm nghề nghiệp.

Phần I của cuốn sách tập hợp những bài báo tạo được tiếng vang của Trần Mai Hạnh trong một khoảng thời gian tương đối dài. Ở đó, phong cách báo chí của ông được thể hiện ở sự lựa chọn đa dạng các thể loại, phong phú các đề tài với lối viết linh hoạt và thẳng thắn.

Lịch sử cần sự chân xác, đủ đầy. Phong cách báo chí hướng đến những thông tin nóng hổi, với cách trình bày ngắn gọn và sắc sảo. Trong khi đó, văn chương lại cần nhiều khoảng lặng để suy ngẫm và chiêm nghiệm. Ở Biên bản chiến tranh 1-2-3-4.75, tính chất báo chí được thể hiện ở một số phân đoạn khi mô tả và tường thuật kiểu thông tin sự kiện. Những tác phẩm được tập hợp ở phần I của cuốn sách vẫn đảm bảo được yêu cầu nghiêm ngặt của thể loại báo chí nhưng được kết hợp một cách khéo léo và nhuần nhị với lối viết giàu xúc cảm tạo nên văn phong lôi cuốn.

Nhiều bài báo với cách đặt nhan đề, title gây hấp dẫn, khơi gợi trí tò mò và sau đó được truyền tải thông tin bằng ngôn ngữ sắc gọn, chính xác; sự kiện và chi tiết sáng rõ: Những cuộc cờ tàn (Giới hạn mỏng manh và Những lần hú vía, Nhà báo hầu tòa…, Đối mặt với Cao Thị Lan và Lật ngược thế cờ), Ai ngăn cản tiếng nói cuối cùng của công lý (Vì sao có sự chậm trễ?, Cơ sở pháp lý của vụ án là đâu?)… Đặc biệt, bài báo Nhức nhối lương tri chúng ta gây tác động mạnh đến độc giả bằng lối viết đan xen hồi tưởng và bình luận, cái chết của cán bộ khoa học Nguyễn Văn Chí đặt ra không ít vấn đề phải suy ngẫm; một thực tế cách nay gần 30 năm vẫn tồn tại: danh tiếng nhiều nhà khoa học được bồi đắp bằng công sức của người khác, cùng với đó là những con người vẫn âm thầm lặng lẽ vui với kết quả hữu ích mà những đề tài mang lại…

50 tác phẩm báo chí của Trần Mai Hạnh giúp người đọc tiếp cận từ những vấn đề gây chú ý của dư luận như vụ án nông trường Sông Hậu về bà Trần Ngọc Sương - tức Ba Sương, nông dân Đoàn Văn Vươn ở Tiên Lãng - Hải Phòng (Day dứt chuyện Nông trường Sông Hậu, Hãy xử sự vì lợi ích xã hội…) đến những vấn đề đạo đức trong xã hội hiện đại, lối sống hưởng thụ của một bộ phận giới trẻ (Vụ án nữ sinh giết người trên xe Lexus cảnh báo điều gì?), chuyện của giáo dục với những sự kiện như đạp đổ cổng sắt Trường Trung học cơ sở Thực nghiệm (Hà Nội), tiêu cực trong kỳ thi tốt nghiệp trung học ở Bắc Giang… Thậm chí những số phận nghệ sĩ mưu sinh chật vật giữa cái xô bồ của thời kỳ mở cửa, khi nghệ thuật truyền thống oằn mình chống đỡ trước guồng quay của kinh tế thị trường và hội nhập cũng dành được sự quan tâm đích đáng; bởi một thực tế chua xót là “con chim sơn ca khi nhặt hạt dẻ nó chỉ là một con chim bình thường, nhưng khi cất tiếng hót nó là nghệ sĩ. Không có hạt dẻ thì chim sơn ca không lấy sức đâu ra mà hót”[i].

Trong Viết và Đối thoại, điểm sáng đặc biệt chính là ở chất văn đến từ những tác phẩm báo chí. Có thể tìm thấy rất nhiều những so sánh đẹp, hình ảnh nên thơ: “Dòng sông đã bị con người chinh phục, từ nay vĩnh viễn trở thành một người chị hiền điềm đạm, ân cần và chu đáo, ngày ngày miệt mài đưa những bè nứa, bè gỗ về xuôi và đón lên những chuyến tàu chở nặng các mặt hàng công nghệ” (Ánh sáng Thác Bà), cùng với đó là những ấn tượng trong Máu và nước mắt còn đây, Không muốn nói lời tạm biệt…; thu hút độc giả trong những trang viết xúc động về nhà báo Đào Tùng - người truyền cảm hứng sáng tạo và năng lượng sống, làm nghề cho tác giả…

Tính chính xác của sự kiện kết hợp với xúc cảm, những nhận định chừng mực thể hiện rõ trong nhiều tác phẩm thuộc đề tài lịch sử. 30-4-1975 - Ngày ấy, Hôm nay là những trang hồi ức về bài báo được viết tại thời khắc lịch sử trưa 30-4-1975 với nhan đề “Thành phố Hồ Chí Minh rực rỡ sao vàng”. Ở những tác phẩm này, Trần Mai Hạnh chứng tỏ thế mạnh của ngòi bút nhà báo chính luận kiêm phóng sự, thể hiện sự tâm huyết, khả năng đào sâu tìm tòi trong cách tiếp cận; bởi với ông, “những sự kiện lịch sử chỉ diễn ra một lần, cũng như đời mỗi con người chỉ sống có một lần. Nhưng để hiểu hết chân giá trị của lịch sử, để hiểu đúng một con người lại cần có thời gian, nhiều khi không thể chỉ đánh giá một lần. Lịch sử và cuộc sống luôn là một dòng chảy liên tục, bất tận. Trong cuộc sống hiện tại ngày hôm nay có nền tảng và những giá trị tinh thần vô giá của quá khứ, đồng thời nó cũng chứa đựng mầm mống và sức sống mãnh liệt của tương lai”[ii]. Dù ông quan niệm “Nghề báo gắn với sự kiện. Nhà báo không ký tên vào lịch sử, họ chỉ để lại tên tuổi của mình trong lịch sử chiến công của người khác” nhưng những tác phẩm báo chí trong Viết và Đối thoại phải chăng đã giúp tác giả ký tên vào lịch sử, chính bằng cái nhìn vừa kịp thời vừa chân xác.

Cố gắng đi sát với sự kiện một cách tối đa là yêu cầu quan trọng của mỗi tác phẩm phi hư cấu. Tuy nhiên, hài hòa được tính hấp dẫn mời gọi với sự thật được phơi bày là cả một nghệ thuật, phụ thuộc chủ yếu vào ngòi bút và năng lực làm chủ sự thật của nhà văn. Lợi thế của Trần Mai Hạnh chính bởi ông là một nhân chứng của sự kiện lịch sử, can dự trực tiếp vào bối cảnh. Trước đó, tác phẩm Biên bản chiến tranh 1-2-3-4.75 viết về những ngày tháng cuối cùng của Việt Nam Cộng hòa, trọn vẹn 4 tháng kể từ chiến thắng Phước Long tháng 1-1975 của quân giải phóng tới những giờ phút cuối cùng ngày 30-4 tại Dinh Độc Lập. Với quan điểm của Benedetto Croce, “Tất cả lịch sử là lịch sử đương đại”, cái nhìn từ thì hiện tại với những sự kiện đã xảy ra vẫn cho phép tái hiện sống động và khai phá ở nhiều chiều kích mới, soi rọi được nhiều góc khuất của lịch sử.

“Không bắt chước thực tế, mà sáng tạo thực tế”[iii], với cách diễn giải của Trần Mai Hạnh, độc giả được tham gia vào quá trình tiếp nhận câu chuyện, những sự kiện được tái hiện, những số phận được dồn nén trong những không thời gian ngặt nghèo có tính bước ngoặt, nhưng cũng đồng thời qua đó, tiếp nhận cả được thái độ và cách nhìn của chính tác giả trong việc tái tạo hiện thực: sự công bằng và điềm tĩnh. Chính bởi đã trải qua những thử thách và rèn giũa trong bối cảnh sự thực khốc liệt của chiến tranh, những cảm giác mà nhà văn gợi lên với người đọc cũng rất thật. Nó là kinh nghiệm sống được hun đúc và trao truyền từ chính tâm thế của nhà văn. Tuy nhiên, nói như Todorov: “Sau khi xây dựng những sự kiện cấu thành một câu chuyện, vậy là chúng ta tiến hành công việc diễn giải, nó cho phép chúng ta một mặt, xây dựng những tính cách, mặt khác, xây dựng hệ thống tư tưởng và giá trị ở hạ tầng văn bản”[iv]. Những tác phẩm của Trần Mai Hạnh đã gần như hoàn tất “quy trình” mà Todorov đề ra.

Tầm vóc tác giả được soi rọi từ “không gian bốn chiều”

Viết và Đối thoại là cuốn sách thứ 4 (trong vòng 5 năm) của Trần Mai Hạnh được ấn hành tại Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật

Cuốn sách Viết và Đối thoại cần thiết được nhìn nhận không phải ở từng yếu tố riêng lẻ như sự sắc bén của phong cách báo chí, sức ám ảnh của số phận con người… mà nó là tổng hòa của nhiều điểm, từ bố cục đến những chi tiết, bài viết trong từng phần.

Với lối tư duy và một phong cách riêng biệt, tính chất báo chí và văn chương hiện diện trong từng tác phẩm, tạo được sự thống nhất trong một chỉnh thể. Đến nay, Trần Mai Hạnh thử sức ở hầu hết các thể loại: phóng sự, bút ký, truyện ngắn, tiểu thuyết… Ở thể loại nào ông cũng đề cao sự chân xác, tỉ mỉ của tư liệu, cách chiếm lĩnh và xử lý, tiếp cận riêng; bởi thế tạo được những dấu ấn đậm. Khi mà sự khủng hoảng niềm tin ngày trở nên báo động trong cuộc sống hiện đại thì yêu cầu này được đặt ra với nhà văn hết sức thiêng liêng, nếu muốn xác lập một chỗ đứng trong lòng độc giả.

Điểm đặc biệt của cuốn sách là chân dung một tác giả được khám phá đa chiều kích (trong tham luận phát biểu về Biên bản chiến tranh, Trần Mai Hạnh dùng khái niệm không gian bốn chiều để soi rọi sáng tỏ sự thật…). Viết và Đối thoại bởi thế, là cuốn sách của một tác giả trong nửa thế kỷ, gần như cả cuộc đời được soi rọi từ nhiều góc độ, ở đây cuốn sách cũng đưa lại cái nhìn về một Trần Mai Hạnh từ bốn chiều không gian khám phá: từ tác phẩm của chính ông; từ sự vận động của hiện thực mà ông phản ánh trong tác phẩm trước dòng chảy của thời gian; từ những phát biểu, tham luận và đối thoại; từ nhìn nhận và đánh giá của dư luận đối với tác phẩm …

Ở góc độ soi chiếu nào cũng dễ nhận ra những “điểm sáng”. Khi là từ những tác phẩm viết cách nay đã 36 năm mang tính dự báo: năm 1983, Hội An hoang sơ còn hằn sâu vết tích chiến tranh đã được tác giả xác quyết trong bài viết rằng, chẳng bao lâu nữa nơi đây sẽ trở thành một trong những điểm du lịch tuyệt vời nhất, đáng trải nghiệm nhất của du khách khắp năm châu[v]. Đô thị cổ Hội An với: Vẹn nguyên dáng vẻ ban đầu, Hội An - quá trình hình thành và phát triển, Hội An - Chiến tranh tàn phá và sự phục hưng, Quá khứ âm vang. Hiện tại sống động đã tái hiện hình dung sơ lược nhất, sắc nét nhất về Di sản Văn hóa thế giới, một trong những niềm tự hào của Việt Nam). Khi là từ những tham luận, phát biểu trong các sự kiện bên cạnh thể thức, quy phạm là sự lựa chọn thế đứng, điểm nhìn.

Phát biểu tại ngày hội trường năm 1992 của Khoa Ngữ văn Trường Đại học Tổng hợpvới tư cách đại diện cho sinh viên khóa 7 (1962-1965) là khóa có nhiều sinh viên lên đường chiến đấu và hy sinh, ông nói lên tâm trạng của các thế hệ sinh viên của Trường Đại học Tổng hợp Hà Nội khi trở lại trường xưa thăm thầy cô và hội ngộ bè bạn: “Chúng ta là đồng môn, là bạn học một khoa, một trường. Mọi điều khác biệt sẽ nhòa đi, khi chúng ta tay trong tay. Mọi điều khác biết cũng sẽ nhòa đi khi chúng ta mãi mãi là học trò của các thầy các cô và là anh, chị của lớp đàn em đang quây quần ở đây. Chúng ta cùng một gốc văn hóa, cùng một lò đào tạo, cùng chung trách nhiệm với quá khứ, hiện tại và cả tương lai của khoa ta, của trường ta và rộng dài hơn thế”[vi]. hát biểu khai mạc buổi chiêu đãi nghệ thuật “Những bài ca đi cùng năm tháng” tổ chức tại Nhà hát Lớn Hà Nội, qua câu chuyện về việc mời hai nghệ sĩ Tô Lan Phương và Ngọc Tân đến trình diễn, ông cho thấy cái nhìn nhân văn, về sự đối đãi với con người, mà ở đó, tiếng hát, cách ứng xử giữa người với người chính là cái đẹp cao cả của cuộc sống này…

Tính đối thoại của cuốn sách được sáng tỏ khá rõ qua 35 bài phát biểu, tham luận, phỏng vấn (đáng chú ý như Lời tạ lỗi muộn mằn với quá khứ, Món quà của số phận, Thời gian như không lùi xa, Từ bài tường thuật đầu tiên đến biên bản tiếng Anh của một cuộc chiến…); cùng với đó là phần Phụ lục Tác phẩm và Dư luận như mở thêm những chiều kích, đem đến cái nhìn rộng hơn, đa diện hơn hoàn chỉnh một chân dung tác giả.

Trần Mai Hạnh là một nhà báo, nhà văn với thế mạnh chiếm lĩnh tư liệu trong sáng tác khi khai thác những sự kiện, nhân vật có thực. Sự khác biệt của văn xuôi Trần Mai Hạnh trong dòng văn học tư liệu được tạo nên bởi các yếu tố như: cách xâu chuỗi và làm chủ lượng tư liệu nguyên bản, lựa chọn điểm nhìn đa dạng từ trong lòng cuộc chiến, xây dựng hệ thống nhân vật đa dạng với thái độ khách quan điềm tĩnh, sự kết hợp giữa ngôn ngữ báo chí và văn chương. Ba tác phẩm: Biên bản chiến tranh 1-2-3-4.75, Lời tựa một tình yêu, Thời tôi sống thu hút được sự quan tâm đánh giá của dư luận bởi sự độc đáo, công phu trong diễn giải chiến tranh của Trần Mai Hạnh khi lựa chọn lối đi mang tính kiểm chứng và minh định. 36 bài viết trong phần Phụ lục cho thấy những nhận định của các nhà phê bình, nghiên cứu đều thống nhất ở việc đánh giá cao những đóng góp mà ba tác phẩm mang lại.

Biên bản chiến tranh 1-2-3-4.75 nói riêng, những tác phẩm báo chí nói chung của Trần Mai Hạnh đã thể hiện quan điểm về một đề tài khó. Trước xu hướng “giải thiêng”, “khỏa lấp”… như một cách thể hiện lại lịch sử, ông vẫn nhấn mạnh những yếu tố cốt lõi của những tác phẩm văn chương về đề tài lịch sử: tôn trọng sự thật khách quan, chinh phục niềm tin của người đọc, khắt khe về sự thật… Tác giả bộc bạch, chính lý tưởng và niềm tin cao đẹp đã giúp ông đi qua những thử thách của nghề viết, của số phận.

Ở một góc độ khác, Lời tựa một tình yêu là một cuốn tiểu thuyết đề tài lịch sử và tình yêu đan xen hài hòa, những biến cố, dấu mốc chân xác xuất hiện khiến câu chuyện đời hơn, dễ tìm được niềm đồng cảm nhưng không phải chủ đích chính. Độc giả tìm thấy ở cuốn tiểu thuyết này sự phong phú những sắc màu xúc cảm. Không thu hút người đọc bằng những đoạn gây sốc, không ngôn từ hoa mĩ… viết về tình yêu, chiến tranh được Trần Mai Hạnh tái hiện bằng một văn phong chân thực, không làm màu và những sự kiện cũng bộn bề phức tạp như chính cuộc sống. Chị Châu, anh Tư - hai con người cùng đi qua những cùng cực khổ đau, khi ranh giới giữa sự sống và cái chết còn mảnh hơn sợi tơ, đã cùng trở lại, hạnh phúc bên nhau; đám cưới được tổ chức vào đêm Trung thu đầu tiên khi Sài Gòn vĩnh viễn trở về trong lòng dân tộc. Kết thúc có hậu của mối tình Châu - Tư cũng chính là khúc ca khải hoàn đầy bi tráng của lịch sử dân tộc, đem đến cái nhìn trân trọng và tự hào không chỉ cho những người đã kinh qua cuộc chiến.

Trần Mai Hạnh kể những câu chuyện xúc động, đẹp dữ dội mà nhức nhối từ trái tim người lính với 16 mảnh ghép của Thời tôi sống viết trong thời gian tác giả làm phóng viên chiến trường Quảng Đà, do đó, gần như những sự kiện, số phận được phản ánh trực tiếp và sống động nhất. Ông bám sát đời sống chiến trường, đời sống tâm hồn những người lính, cả nỗi đau mất mát và vẻ đẹp nhân cách… tái hiện một cách đời nhất, thực nhất và mang tính thời sự. Cathy Caruth cho rằng, lịch sử, cũng như chấn thương, không bao giờ đơn giản chỉ là sở hữu của một ai đó. Khi công bố những câu chuyện cách nay gần nửa thế kỷ, Trần Mai Hạnh đã cho thấy một cách kiến giải thú vị về chiến tranh mà không vì thế hư cấu về sự thực. Những tàn khốc được nhìn từ thân phận cá nhân, được chưng cất bằng những sự kiện phong phú hơn cả hư cấu, để lại nhiều dư âm xao xuyến và ám ảnh.

Đối thoại với quá khứ và tương lai…

Thông điệp của Viết và Đối thoại chính là đem đến một cái nhìn đa chiều, dù bề bộn nhưng không bao giờ vơi cạn niềm tin và khát vọng

Với gần 900 trang sách của Viết và Đối thoại, độc giả gặp lại phong cách quen thuộc của tác giả Trần Mai Hạnh trong việc chiếm lĩnh và tái hiện tính chân xác của sự kiện. Dấu ấn đậm nhất chính là việc hiện thực hóa bằng những tư liệu không cần tranh cãi, và những bức ảnh minh họa đã hỗ trợ xuất sắc cho việc tạo ra sự sinh động, xác lập niềm tin vững vàng nơi độc giả. Cũng với phong cách cung cấp những cứ liệu lịch sử xác tín, 27 bức ảnh của Viết và Đối thoại là 27 dấu mốc không thể ngụy tạo hay hư cấu. Thậm chí, dưới mỗi chương mục hay bài viết quan trọng, ông đều ghi chú xem ảnh trong Phụ lục; đó không phải chỉ là việc minh họa hay xác tín mà còn bày tỏ một thái độ, gợi mở và mời gọi được đối thoại. 

Nếu như những tác phẩm văn chương của ông tìm đến những số phận con người, đặt vào bối cảnh lịch sử để khám phá và soi chiếu; thì những tác phẩm báo chí của ông thể hiện sự sắc sảo, tài hoa với đa dạng đề tài và cách tiếp cận. Không chỉ tập trung bút lực vào những đề tài như chiến tranh cách mạng, những vấn đề nổi cộm của xã hội hiện đại, Trần Mai Hạnh ở những bài bình luận về bóng đá cũng thể hiện được phẩm tính văn chương và cả những triết lý.

Tạm biệt những ngày hội thể thao tuyệt vời khi năm 1980 ông là đặc phái viên của Việt Nam Thông tấn xã tới Matxcơva dự Đại hội thể thao Olympic thế giới lần thứ XXII và Đại hội thể thao thế giới 4 năm sau đó cũng tổ chức ở Matxcơva với tên gọi “Hữu nghị 84”. Mundial của những sự bất ngờ và suy ngẫm tại giải vô địch bóng đá thế giới Mêhicô năm 1986 là một bài phân tích, tổng thuật mang tính triết lý không chỉ của bộ môn thể thao vua: chớ nên có một cái nhìn quá ngắn trước quá khứ và cũng chớ nên vội vã dựng nên những thần tượng mới. Cách bình luận về chiến thuật mang tính chuyên môn còn đúng đến hiện tại, và không chỉ có ý nghĩa với riêng lĩnh vực thể thao; khi ông cho rằng bóng đá là nghệ thuật cũng là khoa học, nó đòi hỏi phải có tri thức, và rằng đôi chân phải đi liền với bộ óc, đồng thời phải thống nhất hành động trong toàn đội, nó đòi hỏi lòng đam mê, sự trung thực, tài năng và động cơ trong sáng…

Trần Mai Hạnh là một nhà báo, nhà văn, tham gia chiến dịch Hồ Chí Minh với tư cách đặc phái viên của Việt Nam Thông tấn xã, có mặt và đưa tin về những sự kiện diễn ra ở Dinh Độc Lập trưa ngày 30/4/1975. Sau sự xuất hiện của Biên bản chiến tranh 1-2-3-4.75 – một hiện tượng của làng văn[ix], Lời tựa một tình yêu[x] và Thời tôi sống[xi] vẫn thể hiện được thế mạnh của văn xuôi Trần Mai Hạnh bởi tính chất đa thanh, đối thoại; hệ thống tư liệu công phu, cái nhìn sắc sảo, chân xác của một phóng viên chiến trường. Cuốn sách mới nhất, Viết và Đối thoại[xii] là công trình gói ghém hơn nửa thế kỷ làm nghề và nghiệp viết, cả báo chí và nét chính trong sự nghiệp văn chương của ông. Nghề báo đem lại vinh quang, sự thành công trong nghiệp văn giúp mở ra chiều kích mới và tạo dấu ấn riêng biệt - tất cả làm nên một chân dung tác giả Trần Mai Hạnh sắc nét đa góc độ.

Tinh hoa Việt[vii] đăng bài trả lời phỏng vấn của nhà báo Phạm Trung Tuyến - Phó Giám đốc Kênh Giao thông của quốc gia (Đài Tiếng nói Việt Nam), có viết: “Đối với tôi chú Hạnh là một nhà báo, một người thầy…Khi gặp tôi vào thời khắc hiểm nghèo bi thảm nhất của số phận chú trước một tai hoạ nghề nghiệp, chú vẫn mỉm cười bảo tôi: “Làm báo, nghịch cảnh đôi khi là một cơ hội đấy!”. Lúc đó tôi không hiểu, giờ vẫn không thực sự hiểu, nhưng mỗi lúc gặp nghịch cảnh, tôi thường nhớ câu nói đó và bất giác mỉm cười”. Nghịch cảnh ở đây phải chăng là phiên tòa Năm Cam ngày nào. Với Trần Mai Hạnh, nghịch cảnh đó đúng thực là một cơ hội. Cơ hội để ông nhìn ra và dứt khoát đứng về phía sự thật, không vì bất kể ràng buộc nào mà phải “trốn tránh sự thật” hoặc nhìn nhận méo mó về sự thật. Bệ đỡ của Trần Mai Hạnh và những tác phẩm của ông chính là sự thật, là lịch sử của dân tộc mà ông đã và đang viết với trách nhiệm xã hội và nghĩa vụ công dân của mình. Trong bài Cảm động một dòng chảy thông tin viết về vụ án bà Trần Ngọc Sương tức bà Ba Sương, con gái Anh hùng Lao động Trần Ngọc Hoằng, ông kết luận bài viết bằng một lời nhắn gửi sâu sắc: “Có phải quan chức nào, cuối đời mình cũng dễ dàng mua được vé khứ hồi trở về với dân như con gái ông đâu?”[viii]. Khi còn tham gia chiến tranh, ông chứng kiến nhiều những số phận bi thảm và viết như một cách tôn trọng sự thật, tôn trọng con người. Đến lúc hòa bình, trước những nhức nhối của xã hội, ông vẫn không ngừng miệt mài theo đuổi tâm niệm đó bởi lý tưởng sống tận hiến và hết mình cho sự thật. Khi cuốn sách Viết và Đối thoại được công bố, chính là thời điểm mà những con người liên quan đến các sự kiện, sự việc mà cuốn sách đề cập đến vẫn còn, để nếu cần có cơ hội để đối thoại với nhau, để bày tỏ thái độ.

Nhân dịp ra mắt bản dịch tiếng Anh của Biên bản chiến tranh 1-2-3-4.75, khi trả lời phỏng vấn của BBC Tiếng Việt, Trần Mai Hạnh thẳng thắn, “cái quan trọng nhất của lịch sử chính là sự thật”. Theo ông, “hòa giải hay không hòa giải thì cũng phải trên cơ sở của sự thật, chứ không thể đánh lộn các khái niệm để hòa giải được. Nếu khép lại quá khứ trong một mớ bùng nhùng thì làm sao hòa giải được”, bởi “Lịch sử là sự thật. Không phải anh thắng thì nói thế nào cũng được, mà anh thua thì muốn nói thế nào cũng xong. Nếu có tranh cãi nhau cũng phải tranh cãi bằng sự thật”… Với Trần Mai Hạnh, ông không tin vào kiếp sau nhưng nhân - quả thì ông có niềm tin tuyệt đối. Có lẽ, với những tác phẩm đã và sẽ trình hiện, ông lựa chọn cho mình một thái độ sống, một ứng xử với cuộc đời. Sự thật sẽ là bệ đỡ để tất cả cùng đi tới, không muốn một vòng quay ân oán mới bắt đầu, mà mọi thứ cần được nhìn bằng thái độ nhẹ nhàng mà dứt khoát nhất có thể. Cấu trúc của Viết và Đối thoại cũng chính là một cái trục để nhìn ra lộ trình mà ông đã trải, không chỉ với nghề báo, nghề văn, mà còn là cả những thành công, vinh quang và tai họa.

Không toàn vẹn như đời, chính những trải nghiệm thăng trầm của Trần Mai Hạnh đã khiến cho những khám phá và thể hiện cuộc sống, đúc rút quan niệm làm nghề có sức thuyết phục hơn. Thông điệp của Viết và Đối thoại chính là đem đến một cái nhìn đa chiều, dù bề bộn nhưng không bao giờ vơi cạn niềm tin và khát vọng. Có lẽ, cuộc sống của con người chỉ thực sự có ý nghĩa khi nếm trải, khi tin tưởng; cũng như vị thế của một tác giả thực sự được xác lập khi biết tìm một lối đi riêng.

Tiến sĩ Đỗ Thị Thu Huyền (Viện Văn học)

[i] Viết và Đối thoại, tr.254.

[ii] Viết và Đối thoại, tr.54

[iii] Tzvetan Todorov (2004), Thi pháp văn xuôi, Nxb. Đại học sư phạm, Hà Nội, tr.232

[iv] Tzvetan Todorov (2004), Thi pháp văn xuôi, Sđd, tr. 241.

[v]Viết và Đối thoại, tr.33

[vi] Viết và Đối thoại, tr.378

[vii] Số ra ngày 11/6/2018.

[viii] Viết và Đối thoại, tr.187.

 [ix] Biên bản chiến tranh 1-2-3-4.75 ra mắt bạn đọc vào tháng 4 năm 2014, được tái bản bốn lần trong các năm 2015, 2016. Tác phẩm giành Giải thưởng của Hội Nhà văn Việt Nam năm 2014, Giải thưởng Văn học ASEAN năm 2015. Năm 2017, ph

iên bản tiếng Anh ra mắt bạn đọc và thế giới; đầu năm 2019 phiên bản tiếng Lào được ấn hành và trở thành quà tặng của Nhà nước ta trao tặng nước bạn Lào.

[x] Cuốn tiểu thuyết Lời tựa một tình yêu do Nxb. Chính trị quốc gia phối hợp với Công ty cổ phần sách Thái Hà tổ chức xuất bản, phát hành nhân dịp kỷ niệm 71 năm Cách mạng Tháng Tám và Quốc khánh (2-9-1945 – 2-9-2016), cuốn sách dày 250 trang, gồm 12 chương, là tác phẩm cảm động, chân thực về mối tình của người tử tù Lê Hồng Tư và nữ chiến sĩ cách mạng Nguyễn Thị Châu.

[xi] Thời tôi sống xuất bản năm 2018 tại Nxb. Chính trị quốc gia, gồm 16 tác phẩm truyện ngắn, bút ký ghi chép về chiến tranh, trong đó có 12 tác phẩm viết tại chiến trường Quảng Đà ác liệt giai đoạn 1968-1969.

[xii] Nxb. Chính trị quốc gia Sự thật vừa ấn hành, dày 863 trang.

Nguồn: congluan.vn

Ảnh: